Minthostachys mollis, conocida comúnmente como muña, ye una especie de planta arbustiva maderiza, natural d'Arxentina, Bolivia, Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela. thumb|Vista de la planta Descripción La muña ye una planta arbustiva maderiza qu'algama de 8 a 12 dm d'altor, ye frondosa na parte cimera. El so tarmu ye ramificáu dende la base y tien fueyes pequeñes. Les sos flores son blanques y atópense axuntaes en curtios recímanos. Distribución y hábitat Crez ente los 2.700 y los 3.400 msnm. El so cultivu ye bien espublizáu nes rexones andines, especialmente n'Apurímac, Ayacucho, Cuzco, Huancavelica y Puno, onde la conoz con diversos nomes como huaycho, coa o ismuña.
Etimoloxía El nome común de Minthostachys mollis, "muña", provién del quechua. Carauterístiques químiques Los componentes principales del aceite esencial son: Pulegona Mentona Mentol (-)-ß-pineno (-)-α-pineno Limoneno Isomentona Ácidu piperínico Eucaliptol 1-8-cineol Carvona
Nes flores identificáronse 19 compuestos nel aceite esencial, predominantemente 29% de neomentol, 24% de mentona, 20% de mentol, y 8% piperitona. Usos Minthostachys mollis ye de considerable importancia pa los pueblos andinos, por cuenta de los aceites esenciales que s'atopen nes sos fueyes. La planta utilizar pa preparar mueyos y tés en distintes cocines andines rexonales; tamién s'estiende'l so usu na medicina tradicional a nivel llocal. Les sos propiedaes dieron llugar a munchos estudios recién nel campu de la medicina y la farmacoloxía.
Les especies mientres enforma tiempu foi esplotada pola so eficacia contra los problemes de los aparatos respiratoriu y dixestivu; Tamién s'utiliza poles sos propiedaes antibacterianas nel caltenimientu d'alimentos almacenaos. Estes cualidaes fueron apocayá estudiaos, yá que se tán estudiando les propiedaes antifúngicas de Minthostachys mollis.http://www.scielo.org.pe/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S1726-46342008000300008 Toxicidá Les partes aérees de Minthostachys mollis contienen l'aceite esencial eucaliptol, que la so inxestión puede suponer un riesgu pa la salú.
Taxonomía Minthostachys mollis describióse por (Kunth) Griseb. y espublizóse en Abhandlungen der Königlichen Gesellschaft der Wissenschaften zu Göttingen 19: 235. 1874. Etimoloxía Minthostachys: nome xenéricu que deriva de les pallabres griegues:minthe = (menta) y stachys = (espiga). Umberto Quattrocchi, CRC World Dictionary of Medicinal and Poisonous Plants: Common Names, Scientific Names, Eponyms, Synonyms, and Etymology, CRC Press, 2012, ISBN 9781482250640. Les especies d'esti xéneru paecer a les del xéneru Mentha pola apariencia de les flores y la presencia d'aceites esenciales, anque los dos xéneros nun tán correllacionaos ente sigo.
mollis: epítetu llatín que significa "nidiu, blanda".N'Epítetos Botánicos Variedaes aceptada Minthostachys mollis var. mandoniana (Briq.) Schmidt-Leb. Sinonimia Bystropogon canus Benth. Bystropogon confertus Willd. ex Steud. Bystropogon mollis Kunth basónimu Bystropogon pavonianus Briq. Bystropogon reticulatus Willd. ex Steud. Bystropogon tomentosus Benth. Mentha mollis Benth. Minthostachys mollis var. mollis Minthostachys tomentosa'' (Benth.) Epling
Referencies
Bibliografía Facultá de Farmacia y Bioquimica UNMSM 2009 Institutu Nacional de Salú, PERU
Enllaces esternos
USDA, ARS, GRIN. National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland. http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?403480 (7 de setiembre de 2008)
Categoría:Plantes descrites en 1874 Categoría:Minthostachys Categoría:Flora de Bolivia Categoría:Flora de Colombia Categoría:Flora d'Ecuador Categoría:Flora de Perú Categoría:Flora de Venezuela Categoría:Plantes melecinales Categoría:Plantes descrites por Kunth Categoría:Plantes descrites por Grisebach Categoría:TBSpecies