La ye una planta natural d'Europa que crez en terrenales baldíos, turriaes, sebes, terremplenes y en ruines de cases vieyes. Tamién crez amontesada n'Asia occidental y América del Norte.

El nome del so xéneru Nepeta provién del llatín (nepa) que significa "escorpión", dada l'antigua creencia de qu'esta planta curaba la picadura de los escorpiones.

Carauterístiques Ye una planta perenne con tarmu abuxáu, velluda y ramificada qu'algama 20-60 cm d'altor. Tien fueyes opuestes, peciolaes, cordaes, con cantos dentaos y peludas pol viesu. Les flores numberoses son de color amarellentaos y rosaos enllordiaos de púrpura, arrexuntándose nuna espiga laxa pedunculada. La planta esprende un fuerte golor a menta qu'atrai a los gatos (d'ende'l so nome común).

A los gatos faíse-y irresistible esta planta. Comen les sos flores, gusmien, mazquen y estréguense nes sos fueyes y vuelven una y otra vez por una dosis de la so embriagadora esencia.

Los aceites arumosos d'esta planta faen que los gatos que lu inxeren pórtense nun principiu de manera bien juguetona, pero a midida que aumenten los efeutos del aceite, el so comportamientu faise más estrañu. Empiecen a rodar sobre sí mesmos como si tuvieren n'éxtasis, cacen mures imaxinarios, etc.

Non tolos gatos aguiyar nel mesmu grau, y un terciu de los gatos nun va responder n'absolutu. Esta diferencia de respuesta d'un gatu a otru ye, probablemente, por cuenta de factores medioambientales, xenéticos, y el sexu del gatu (atrai sobre manera a les femes pero tamién a los machos y machos capaos)

Si un gatu que de normal reacciona a ella ta nun ambiente estraño o ta ansiosu, ye probable que nun-y produza nengún efeutu embriagador. Los gatos de ciertes races nun reaccionen a la yerba.

Inda nun se sabe la traza xenética que produz esa atraición, pero puede llograse una seleición siguiendo una llinia xenética por aciu l'apareyamientu de gatos que tengan respuesta positiva a la Nepeta cataria.

L'ingrediente activu de la yerba gatero ye la "nepetalactona". Esta sustancia ta químicamente rellacionada con un compuestu similar atopáu na so orina.

Propiedaes

Aguiya la suduación y ye carminativo, utilizándose como diaforética en casu de fiebres altes. Preséu contra la tos, la bronquitis crónica, resfriaos y gripe. Regulariza la menstruación alteriada.

El fervinchu y decocción de fueyes y flores úsense oralmente pal tratamientu d'afecciones gastrointestinales (cólicu, foria, flatulencia, indixestión),(Krochmal A. Krochmal C.), 1973. Páx. 157.(Schaunberg P. Paris F.), 1972. Páx. 294.(Foster S. Duke JA.), 1990. Páx. 70. nervioses (histeria, velea, nerviosismu, neuralxa, neurastenia, velees)(Cecchini T.), 1978. Páx. 232. y respiratories (bronquitis, catarru, influenza, resfrío, tuberculosis),(Ody P.), 1993. Páx. 134.(Lewis WH. Elvin-Lewis MPF.), 1977. Páx. 307. amenorrea,(Potterton D.), 1983. Culpeper's Color Herbal. Páx. 39. anemia, debilidá, dolor de cabeza, escarlatina, fiebre, hidropesía,(Duke JA.), 1985. Handbook of Medicinal Herbs. Páx. 325. y cancer.(Hartwell JL.), 1982. Páx.268.

El zusmiu de fueyes usar pa baxar la menstruación. N'untaza úsase para hemorroides. Les fueyes mazcaes usar p'aselar el dolor de mueles. Fumaes p'afecciones respiratories ya inducir estaos llevemente hipnóticos.(Emboden W.), 1979. Narcotics Plants. Páx. 6. En enema pa les convulsiones, dispepsia, disuria, histeria, y cólicu infantil. L'emplastu de les fueyes usar p'anidiar dureces y tratar diverses formes de cáncer.

Atribúyese-y propiedá afrodisiaca, arumosa, carminativa, diaforética, dixestiva, emenagoga, espasmolítica, estimulante, estomáquica, pectoral, refrigerante, sedante, soporífera, sudorífica y tónica.

Sinonimia Cataria vulgaris Gaterau, Descr. Pl. Montauban: 105 (1789). Glechoma cataria (L.) Kuntze, Revis. Xen. Pl. 2: 518 (1891). Nepeta minor Mill., Gard. Dict. ed. 8: 2 (1768). Nepeta vulgaris Lam., Fl. Franç. 2: 398 (1779). Cataria tomentosa Gilib., Fl. Lit. Inch. 1: 78 (1782), opus utique oppr. Nepeta americana Vitman, Summa Pl. 3: 419 (1789), nom. illeg. Nepeta tomentosa (Gilib.) Vitman, Summa Pl. 3: 419 (1789). Nepeta mollis Salisb., Prodr. Stirp. Chap. Allerton: 78 (1796). Nepeta macrura Ledeb. ex Spreng., Syst. Veg. 2: 729 (1825). Nepeta citriodora Dumort., Fl. Belg.: 47 (1827). Nepeta ruderalis Boiss., Fl. Orient. 4: 643 (1879), nom. illeg. Glechoma macrura (Ledeb. ex Spreng.) Kuntze, Revis. Xen. Pl. 2: 518 (1891). Calamintha albiflora Vaniot, Bull. Acad. Int. Géogr. Bot. 14: 181 (1904). Nepeta bodinieri Vaniot, Bull. Acad. Int. Géogr. Bot. 14: 172 (1904). Nepeta laurentii Sennen, Bol. Soc. Ibér. Ci. Nat. 32: 20 (1933 publ. 1934). Nome común

Ver tamién Valeriana officinalis Referencies

Enllaces esternos

Jacobs, Betty Y.M. Growing & Using Herbs Successfully. Garden Way Publishing. Pownal, Vermont, 1981 (n'inglés) Plants. Holoweb, Inc. Edina, MN. (n'inglés) Smith, Linda. Catnip. Penmarrie Cornish Rex. 1996-2005. (n'inglés) Catnip Repels Mosquitoes More Effectively than DEET, Compte rendu du 222 meeting national de l'American Chemical Society (n'inglés).

Categoría:Nepeta Categoría:Plantes melecinales Categoría:TBSpecies