Schefflera morototoni, llamáu comúnmente cacheta, yagrumo machu, amba'y guazú o anolillo, ye un árbol de la familia de les araliacees, bien abondosa en delles rexones tropicales d'América del Sur y América Central. thumb|Nel so hábitat thumb|Vista de la planta thumb|Vista de la planta thumb|Fueyes thumb|Inflorescencia Descripción Ye un árbol de tamañu medianu, algamando los 30 m d'altor, con un fuste cilíndricu y llixeramente trabancosu d'hasta 1 m de diámetru. La copa tien forma de sombriella, ramificándose pocu y namái cerca del visu . Los repulgos marquen la corteza de color ablancazáu, llisa y de tactu nidio.

Les fueyes son llargues, d'hasta 40 cm, compuestes, digitaes y alternes, al cabu de llargos pecíolos con estípules bien marcaes, que s'enserten diagonalmente nel tarmu. Tienen 10 o 11 foliolos elípticos y acuminaos, de márxenes tropezosos, llixeramente coriáceos, col fexe verde y el viesu brillosu, acoloratáu ya intensamente pubescente.

Floria a lo llargo del añu, produciendo ramilletes en forma de umbelas paniculaes llaterales, de 20 a 60 cm de llargor. Los floros son numberosos, allugaos al cabu de talluelos florales, pardogrisáceos y pentámeros, con un diminutu hipantio nel que s'agospia l'ovariu inferior; son pentámeras, de pétalos blancos, d'un par de milímetros de llargu, con cinco estámenes y dos estilos. El frutu ye una baga carnosa, de color abuxáu, d'unos 5 a 10 mm de llargu y un pocu más d'anchu, que contién dos granes planes y oblongues, de dispersión zoocórica.

En Venezuela y otros países dáse-y el nome de yagrumo a la Cecropia peltata que, anque d'aspeutu similar, constitúi una especie distinta.

Cultivu Frecuente na vexetación secundaria de la selva, apaez tamién nos márxenes de les llanures y en montes d'altitú escontra los Andes; anque soporta daqué de solombra cuando xuvenil, ye fuertemente heliófita, y los plantíos tienen de faese espaciaes y a plenu sol, creciendo meyor en grupos qu'en llinies. Prefier suelos llixeros, magrizos o arenosos, fondos y bien drenaos, semihúmedos a húmedos.

Uso La madera, de color pardu claro llixeramente arrosada, emplégase para carpintería y ebanistería; ye pocu pesada, de testura media, superficie llisa y trabajable con facilidá. Utilizar pa obra civil, guarniciones, tables de resistencia media, como sustitutu de la madera balsa de más pesu o para fósforos y otros productos similares. La de meyor calidá emplegar en preseos musicales y laminaos decorativos. La magaya ye escelente pa la ellaboración de papel.

Les fueyes utilizar en fervinchu y emplastos como melecinales

Taxonomía Schefflera morototoni describióse por (Aubl.) Maguire, Steyerm. & Frodin y espublizóse en Species Plantarum 2: 652. 1753. Etimoloxía Schefflera nome xenéricu que foi nomáu n'honor del botánicu alemán del sieglu XIX Jacob Christian Scheffler, qu'escribió sobre'l xéneru Asarum.Helmut Genaust (1983): Etymologisches Wörterbuch der botanischen Pflanzennamen, 2. Auflage. Birkhäuser Verlag - ISBN 3-7643-1399-4

morototoni: epítetu Sinonimia Didymopanax morototoni (Aubl.) Maguire, Steyerm. & Frodin Didymopanax morototoni var. angustipetalum Marchal Panax morototoni Aubl. Sciadophyllum paniculatum BrittonDidymopanax morototoni en Universidá Nacional d'Asunción Oreopanax morototoni (Aubl.) Pittier Panax speciosum Eggers Panax undalata Aubl. Panax undulatus Kunth var. morototoni Aralia micans Willd. ex Schult. Didymopanax calophyllus Decne. & Planch. Didymopanax chrysophyllus (Vahl) Decne. & Planch. Didymopanax micans (Willd. ex Schult.) Krug & Urb. Didymopanax morototoni var. poeppigii Marchal Didymopanax poeppigii Decne. & Planch. Didymopanax speciosus (Willd.) Decne. & Planch. Didymopanax splendens (Kunth) Decne. & Planch. ex Seem. Didymopanax splendidus Planch. ex Linden Didymopanax undulatus C.Wright Panax chrysophyllus Vahl Panax speciosus Willd. Panax spinosus Poir. Panax splendens Kunth Schefflera splendens'' (Kunth) Frodin ex Lindeman en PlantList

Ver tamién Terminoloxía descriptiva de les plantes Cronoloxía de la botánica Historia de la botánica Carauterístiques de les araliacees Referencies

Bibliografía

Enllaces esternos

Categoría:Plantes melecinales morototoni Categoría:Flora d'Arxentina Categoría:Flora de Paraguái Categoría:Flora de Brasil Categoría:Flora d'Uruguái Categoría:Plantes descrites en 1984 Categoría:Plantes descrites por Aublet Categoría:Plantes descrites por Maguire Categoría:Plantes descrites por Steyermark Categoría:Plantes descrites por Frodin Categoría:TBSpecies