El 14 de mayu ye'l 134ᵘ (centenu trentenocuartu) día del añu nel calendariu gregorianu, y el 135ᵘ nos años bisiestos. Queden 231 díes p'acabar l'añu.
Fechos 756 - España: Abderramán I vence al emir de Damascu Yusuf al-Fihri na batalla d'Alameda. Dempués ocupa Córdoba, proclamándose como emir independiente. 1500 - Brasil conviértese nún dominiu de Portugal. 1541 - Roma: El papa Pablu III da la bulda que crea l'obispáu de Lima (Perú), colo que la ilesia llevantada pol conquistador Francisco Pizarro conviértese en catedral. 1570 - Roma: El papa Píu V crea la primer diócesis de l'Arxentina, nomada Córdoba del Tucumán, que tien como sede la catedral de Santiago del Estero. 1607 - Estaos Xuníos: Fúndase la colonia británica de Jamestown. 1608 - Fúndase, n'Auhausen, la Xunión Protestante. 1643 - Francia: Lluis XIV, de cuatro años d'edá, ye coronáu rei tres de la muerte de so pá, Lluis XIII. El gobiernu efectivu del país llévalu'l cardenal Mazarino. 1796 - Inglaterra: Edward Jenner alministra la primer vacuna escontra la viruela a un neñu d'ocho años d'edá. 1814 - España: Vuelve al país, tres del so exiliu en Francia, el rei Fernandu VII. 1897 - Italia: El físicu Guglielmo Marconi fai la primer tresmisión telegráfica ensin cables. 1912 - Dinamarca: Cristian X ye proclamáu rei. 1948 - Israel: David Ben Gurion declara la independencia y noma presidente provisional al científicu Chaim Weizmann. Tres de la declaración los países árabes ataquen a Israel. 1962 - Cásense, n'Atenas (Grecia), el futuru rei d'España Xuan Carlos I y doña Sofía de Grecia. 1963 - Kuwait conviértese en miembru de les Naciones Xuníes. 1989 - Arxentina: Carlos Saúl Menem ye elixíu presidente. 1997 - Les compañíes aérees Air Canada, Lufthansa, SAS, Thai Airways International y United Airlines formen l'alianza Star Alliance. 2002 - Sierra Lleona: Ahmad Texan Kabbah ye elixíu presidente col 70,6% de los votos. 2004 - La Corte Constitucional de la Corea del Sur derrumba la moción de censura contra'l presidente Roh Moo-hyun. 2013 - En Nixeria'l presidente Goodluck Jonathan declara l'estáu d'emerxencia nos estaos de Borno, Yobe y Adamawa por mor de les actividaes del grupu terrorista Boko Haram.
Nacencies 1316 - Carlos IV de Luxemburgu, rei de Bohemia y emperador del Sacru Imperiu Romanu Xermánicu (m. 1378). 1727 - Thomas Gainsborough, pintor británicu (m. 1788). 1771 - Robert Owen, filósofu británicu (m. 1858). 1869 - Concha Espina, escritora española (m. 1955). 1907 - Vicente Enrique y Tarancón, cardenal y arzobispu español (m. 1994). 1922 - Franjo Tuđman, políticu y militar croata, primer presidente del país (m. 1999). 1928 - Ernesto Che Guevara, políticu y guerrilleru arxentino-cubanu (m. 1967). 1932 - Richard Estes, pintor norteamericanu. 1943 - Ólafur Ragnar Grímsson, presidente islandés. 1943 - José Manuel Urtain, boxeador español. 1944 - George Lucas, productor y direutor de cine norteamericanu. 1950 - Adolfo Domínguez, diseñador de moda español. 1951 - Robert Zemeckis, direutor de cine norteamericanu. 1957 - Marino Lejarreta, ciclista español. 1961 - Tim Roth, actor británicu. 1962 - Ferran Adrià, cocineru español. 1969 - Cate Blanchett, actriz británica d'orixe australianu. 1971 - Sofía Coppola, actriz y direutora de cine norteamericana. 1984 - Mark Zuckerberg, empresariu norteamericanu creador de Facebook.
Muertes 649 - Teodoru I, papa. 964 - Xuan XII, papa (n. 927) 1470 - Carlos VIII, rei de Suecia (n. 1409). 1610 - Enrique IV de Francia, rei de Francia y Navarra (n. 1553). 1643 - Lluis XIII de Francia, rei francés, fíu del anterior (n. 1601). 1912 - August Strindberg, escritor y dramaturgu suecu (n. 1849). 1912 - Federicu VIII, rei de Dinamarca (n. 1843). 1919 - Henry J. Heinz, empresariu norteamericanu (n. 1844). 1923 - N. G. Chandavarkar, políticu indiu (n. 1855) 1943 - Henri La Fontaine, políticu belxicanu, Premiu Nobel de la Paz en 1913 (n. 1854). 1978 - Robert Menzies, políticu australianu, que foi primer ministru del país (n. 1894). 1987 - Rita Hayworth, actriz, cantante y baillarina norteamericana (n. 1918). 1991 - José María Rodero, actor español de cine y teatru (n. 1922). 1998 - Frank Sinatra, cantante y actor norteamericanu (n. 1915). 2004 - Jesús Gil, empresariu, políticu y dirixente futbolísticu español (n. 1933). 2012 - Mario Trejo, escritor y periodista arxentín (n. 1926). 2015 - B.B. King, cantante de Blues, compositor y guitarrista americanuMuere B.B. King, el "rey del blues" La Nueva España, consultao'l 15.05.2015.
Referencies
14