John Huston foi un direutor, guionista y actor de cine d'Estaos Xuníos naturalizáu irlandés que realizó numberoses películes n'Estaos Xuníos, consideraes güei clásiques.
Biografía thumb|200px|Estatua de John Huston, Puerto Vallarta, Méxicu.
"Viví munches vides", escribió nos sos Memories esti personaxe inquietu, pos tamién foi boxeador, periodista, novelista, militar, criador de caballos, cazador, coleicionista d'arte... El so padre Walter foi actor dende neñu, y depués xunióse a compañíes de repertoriu, toes ambulantes; anque tamién trabayó como inxenieru, nunca dexó esi oficiu. Dixebrar de la so muyer en 1912, y John foi a vivir con ella y cola so güela (pero nun perdió'l contautu paternu).Memories, Madrid, Espasa, 1998, cap. 2. Na so adolescencia, Huston aportó a campeón de boxéu y exerció como amestáu militar d'Estaos Xuníos nel exércitu mexicanu. Contraxo'l so primer matrimoniu a la temprana edá de 20 años. Vivió como pintor caleyeru en París mientres una temporada, pos bien llueu se quedó impresionáu col arte de vanguardia, y tuvo en conexón cola Lliga d'estudiantes d'arte en Los Angeles, perdió la conexón con ella en 1924 cuando foi a vivir a Nueva York.Memories, Madrid, Espasa, 1998, páxs. 41-43. Tamién trabayó como actor y foi redactor nuna revista neoyorquina.
Empezó nel cine como extra en dalguna película, como El testaferru, Santos del infiernu o The Storm. Gracies al so padre, que yera actor reconocíu yá, foi guionista de delles películes de William Wyler (La casa de la discordia o Jezabel) y trabayó nuna cantidá impresionante de guiones mientres los años 1930 y principios de los años 1940: Sergeant York, El doble crime de la cai Morgue o L'últimu abellugu, ente otres.
La so primer película como direutor, de la que tamién foi guionista, The Maltese Falcon, sigue siendo considerada una obra maestra de la historia del cine, con Humphrey Bogart nel papel protagonista. Les sos siguientes películes importantes tamién tuvieron protagonizaes por Bogart: The Treasure of the Sierra Madre y Key Largo.
El so Medaya colorada al valor (1951), de gran potencia nes imáxenes, nun quedó completada. La reina d'África, otra de les sos obres maestres, rodada en 1951, demostró al so equipu hasta ónde taba dispuestu a llegar pa rodar una película, rodando nel Congo, con mosquitos, calor y tou tipu d'enfermedaes. Errol Flynn y Trevor Howard tamién sufrieron grandes penalidaes mientres el rodaxe de The Roots of Heaven nel Chad.
Sicasí, la so carrera tuvo cierta depués, al aceptar dirixir películes como The Bible: In the Beginning..., producida por Dino de Laurentiis; Annie; Fuximientu o victoria, o Casino Royale, película de James Bond que cuntó con cinco direutores distintos.
A pesar d'eso, siguió faciendo grandes películes darréu, como Reflexos d'un güeyu doráu o Sol volcán.
Tuvo ocasión de dirixir al so propiu padre, el oscarizado actor Walter Huston, en siquier cinco llargumetraxes, y tamién dirixó a la so fía, Anjelica Huston, en Prizzi's Honor y en Dublineses (Los muertos), ente otros, que ye'l so últimu filme y unu de los sos trabayos más emocionantes.
Finó en Middletown (Rhode Island), afogáu por un enfisema. Les sos memories terminen colo que fadría si pudiera volver vivir de nuevu: "Pasaría más tiempu colos mios fíos; ganaría'l dineru enantes de gastar lo; aprendería los placeres del vinu en llugar de los de les bébores fuertes; nun fumaría cuando tuviera pulmonía y nun me casaría per quinta vegada", escribió. Puede afirmase que John Huston ye unu de los grandes direutores de la historia recién del cine. Tien la so estrella en Paséu de la Fama de Hollywood, nel 1765 de Hollywood Boulevard.
Filmografía como direutor The Maltese Falcon (The Maltese Falcon, 1941). Al traviés del Pacíficu (Across the Pacific, 1942). In This Our Life (In This Our Life, 1942). Report from the Aleutians (1943) The Battle of San Pietro (1944). Let there be light (1946). Key Largo (Key Largo) (1948). The Treasure of the Sierra Madre (The Treasure of the Sierra Madre, 1948). We Were Strangers (We Were Strangers, 1949). The Asphalt Jungle (The Asphalt Jungle, 1950). La reina africana / La reina d'África (The African Queen, 1951). Medaya colorada al valor (The Red Badge of Courage, 1951). Moulin Rouge (1952). La burlla del diañu (Beat the Devil, 1954). Moby Dick (1956). Namái Dios saber (Heaven Knows, Mr. Allison, 1957). The Barbarian and the Geisha (The Barbarian and the Geisha, 1958). The Roots of Heaven (The Roots of Heaven, 1958). The Unforgiven (The Unforgiven, 1960). The Misfits (The Misfits, 1961). Freud, pasión secreta (Freud, 1962). The List of Adrian Messenger (The List of Adrian Messenger, 1963). La nueche de la iguana (The Night of the Iguana, 1964). The Bible: In the Beginning... (1966). Casino Royale (1967). Reflexos d'un güeyu doráu (Reflections in a Golden Eye, 1967). La forca puede esperar (Sinful Davey, 1968). Paséu pol amor y la muerte (A Walk with Love and Death, 1969). La carta del Kremlin (The Kremlin Letter, 1970). El xuez de la forca (The Life and Times of Judge Roy Bean, 1972). Fat City, ciudá dorada (Fat City, 1972). L'home de Mackintosh (The Mackintosh Man, 1973). The Man Who Would Be King / The Man Who Would Be King (The Man Who Would Be King, 1975). Sangre sabio (Wise Blood, 1979). Phobia (1980). Let There Be Light (1981). Escape a la victoria / Fuximientu o victoria (Escape to Victory) (1981). Annie (1982). Sol volcán (Under the Volcano) (1984). Prizzi's Honor (Prizzi's Honor) (1985). Los Muertos / Dublineses (Dublineses (Los muertos)) (1987).
Referencies
Bibliografía John Huston: An Open Book. The Autobiography, Da Capo Press, 1980. ISBN 0-306-80573-1. Traducción: Memories, Madrid, Espasa, 1998. Andrew Sarris, "John Huston", en Entevistes con direutores de cine, NyC / Maxisteriu español, 1971, vol. II, páxs. 51-72.
Premios Óscar Añu Categoría Película Resultáu1985Meyor direutorPrizzi's HonorNomáu1975Meyor guión adautáuThe Man Who Would Be KingNomáu1963Meyor actor de repartuEl cardenalNomáu1957Meyor guión adautáuNamái Dios saberNomáu1952Meyor películaMoulin RougeNomáu1952Meyor direutorMoulin RougeNomáu1951Meyor direutorLa reina d'ÁfricaNomáu1951Meyor guión adautáuLa reina d'ÁfricaNomáu1950Meyor direutorThe Asphalt JungleNomáu1950Meyor guión adautáuThe Asphalt JungleNomáu1948 Meyor direutorThe Treasure of the Sierra MadreGanador1948 Meyor guión adautáuThe Treasure of the Sierra MadreGanador1941Meyor películaThe Maltese FalconNomáu1940Meyor guión orixinalDr. Ehrlich's Magic BulletNomáu
Globu d'Oru Añu Categoría Película Resultáu1985 Meyor direutorPrizzi's HonorGanador1974Meyor actor de repartuChinatownNomáu1963 Meyor actor de repartuEl cardenalGanador1948 Meyor direutorThe Treasure of the Sierra MadreGanador
Premios BAFTA Añu Categoría Película Resultáu1980BAFTA HonoríficuGanador1974Meyor actor de repartuChinatownNomáu
Enllaces esternos
Categoría:Persones de Missouri Categoría:Direutores de cine d'Estaos Xuníos Categoría:Ganadores del premiu Óscar a la meyor direición Categoría:Ganadores del premiu Óscar al meyor guión adautáu Categoría:Ganadores del Globu d'Oru al meyor direutor Categoría:Guionistes de cine d'Estaos Xuníos Categoría:Ganadores del premiu BAFTA Honoríficu