Robert James Fischer , más conocíu como Bobby Fischer, foi un gran maestru d'axedrez, campeón mundial ente 1972 y 1975. Llogró'l títulu máximu del axedrez mundial al vencer al soviéticu Borís Spassky nel denomináu «Match del Sieglu». Sicasí, dempués de llograr el títulu nun volvió xugar nunca más. Americanu de nacencia, el so país dictó orde de busca y captura contra él en 1992 y más tarde revocó'l so pasaporte. En xunetu de 2004 Fischer foi deteníu nel aeropuertu Narita, de Tokiu (Xapón), por intentar salir del país utilizando un pasaporte non válidu; foi lliberáu ocho meses dempués y autorizáu a viaxar a Islandia, país qu'acababa de concede-y la nacionalidá islandesa a pesar del malestar qu'ello xeneró nes autoridaes d'EEXX. Finó n'Islandia tres años dempués.
Primeros años Puramente falando, Bobby Fischer nun foi un neñu maravía como lo fueron José Raúl Capablanca, Samuel Reshevsky o Arturo Pomar. El so desarrollu de primeres foi más bien lentu. Hasta los trelce años nun empezó a espuntar como un xugador de capacidá cimera; enantes d'esa edá nun s'apreciaben nes sos resultaos y la so calidá de xuegu signu d'estraordinariu talentu axedrecísticu. Ye exacta l'aseveración del árbitru internacional español Pablo Morán nel sentíu de que "Como neñu maravía nun foi bien brillosu; sicasí, como adolescente maravía nun tuvo comparanza na historia del axedrez".
Foi fíu de la enfermera suiza Regina Wender, intelixente y políglota, y del físicu d'orixe alemán Hans-Gerhardt Fischer, anque esiste discutiniu respeuto de si esti postreru foi'l padre biolóxicu de Bobby, pos Regina y Hans-Gerhardt nun vivíen xuntos dende 1939. Considérase cuasi seguro que so padre biolóxicu foi'l físicu húngaru Paul Nemenyi, dotáu d'estelante intelixencia de tipu matemáticu. Sía que non, Regina y Hans-Gerhardt nun llograron el divorciu hasta 1945; Bobby, qu'entós tenía dos años, quedó, xunto cola so hermana mayor Joan, al cuidu de so madre. En 1949 Regina treslladóse colos sos dos fíos a New York, a un pequeñu apartamentu en Brooklyn. Fischer aprendió a xugar axedrez por sigo mesmu, a partir de les instrucciones que veníen nun estoxu con diversos xuegos que-y regaló la so hermana. La so afición pol axedrez foi aumentando hasta llegar a la obsesión; so madre, esmolecida, llevólu a la consulta d'un psiquiatra pero l'actitú del mozu nun varió. En xineru de 1951, gracies a un anunciu nel periódicu, Bobby participó nuna sesión de simultánees contra'l maestru Max Pavey; esa foi la so primer apaición pública como axedrecista, y anque perdió sirvió-y, según confesión propia, pa siguir esmerándose n'axedrez. El presidente del Brooklyn Chess Club, Carmine Nigro, foi'l so mentor d'axedrez, enseñó-y los fundamentos de la estratexa ya introduciólu nel mundu del axedrez de competición.
En 1955 ingresó nel Manhattan Chess Club y participó per primer vegada nel Campeonatu Junior d'Estaos Xuníos, rematando en décimu llugar. Un añu dempués, en Filadelfia, conquistaría'l títulu xuvenil, ganando ocho partíes, faciendo tables nuna y perdiendo otra. Poco dempués d'esta victoria, Fischer abandonó la Erasmus Hall High School a los 16 años pa dedicase por completu al axedrez; aducía qu'estudiar yera una perda de tiempu. Los sos profesores recordábenlu como un rapazu difícil. Tenía un coeficiente intelectual peraltu, anque yera antisocial. En 1956, John Collins, que fuera tutor d'otros xugadores sobresalientes como Robert Byrne y William Lombardy, aceptólu como alumnu. En delles ocasiones describióse a Collins como una figura paterna pa Fischer.
Sobre la so partida con Donald Byrne, conocida por dalgunos como la "partida del sieglu", el doctor Max Euwe, campeón del mundu ente 1935 y 1937, comentó: "Qu'un renomáu Maestru confíese demasiáu ante un xugador nuevu en plenu progresu, y sufra por ello una seria derrota, nun tien en sí nada de particular, y na historia del axedrez rexístrense bastantes exemplos. Mas lo que nun asocede tolos díes ye qu'un escolar de trece años supere francamente na combinación a unu de los meyores xugadores d'América. Les combinaciones de Fischer nun son particularmente fondes, anque tampoco evidentes".
Cuando Bobby tenía 17 años so madre decidió que nun podía siguir conviviendo con él y camudóse al Bronx, dexando solu al so fíu nel apartamentu de Brooklyn, apurríu totalmente al axedrez.
Axedrez profesional La so carrera coincide col encumbramiento de la escuela soviética d'axedrez que, subvencionada pol Estáu, apoderó la disciplina dende 1948 hasta la desintegración de la XRSS en 1991, col paréntesis de Fischer; y entá dempués de dicha desintegración, los xugadores formaos en dicha escuela soviética tuvieron nel visu mientres años. El campeonatu d'Estaos Xuníos de 1957 tuvo pa la Federación Internacional d'Axedrez (FIDE), nel sistema de Candidatos al títulu mundial, categoría Zonal. Bobby, yá campeón xuvenil d'Estaos Xuníos y que terminara novenu na edición anterior del campeonatu absolutu, alzar col primer llugar, y clasificóse pal Tornéu Interzonal de Portoroz (güei Eslovenia) del añu siguiente, nel que llogró'l sestu puestu. Una resultáu magnífica que-y dexó aportar al tornéu de Candidatos y llograr de forma automática'l títulu de Gran Maestru. Munchos xugadores superaron dende entós el récor de precocidá de Fischer en llograr el títulu de Gran Maestru (facer con quince años y mediu); cabo señalar, sicasí, que l'americanu algamar con recursos bien llindaos, nuna dómina na que la información ajedrecística, particularmente la que llegaba a Estaos Xuníos, yera mínima; en solitario y ensin entrenadores ( ente que los xugadores soviéticos recibíen sofitu oficial), y ensin l'auxiliu de potentes programes de xuegu y bases de datos disponibles pa los xugadores actuales. Tuvieron De pasar trenta y tres años por que la húngara Judit Polgár estableciera una nueva marca.
{| border="0" |- valign="top" |
Apostó nueve veces el Tornéu Rosenwald de New York, nel que se dirimía el campeonatu d'Estaos Xuníos. Na so primer participación namái pudo ganar un par de partíes, anque una d'elles, la so victoria ante Donald Byrne de la que yá falemos, proyeutar a la fama internacional pos se publicar en revistes especializaes práuticamente de tol mundu. En dichu xuegu Fischer venció por aciu un perbrillante xuegu combinativo, entá más sorprendente si tomar en cuenta qu'apenes cuntaba con trece años d'edá. Nos sos restantes ocho apaiciones llogró en toes el títulu nacional con siquier un puntu de ventaya sobre'l segundu clasificáu. Na edición de 1963 llogró amás la proeza de coronase campeón venciendo en toles partíes; una fazaña ensin precedentes pos participaben nel certame figures de la talla de Reshevsky, Larry Evans, Pal Benko y Robert Byrne.
Olimpiaes d'Axedrez Robert Fischer allegó a cuatro Olimpiaes d'axedrez col equipu d'Estaos Xuníos. En toes elles consiguió resultaos sobresalientes, incluyendo dos medayes de plata y una de bronce defendiendo'l primer tableru del so país. Los sos enfrentamientos contra l'equipu de la XRSS, que'l so primer tableru xeneralmente ocupaba'l campeón del mundu, producieron partíes estraordinaries que recueyen les antoloxíes. En Leipzig (Alemaña), en 1960, empató espectacularmente col soviéticu entós campeón del mundu Mijaíl Tal; al términu del xuegu, Fischer díxo-y con sorna al campeón: "Nun xuega usté mal", a lo que Tal respondió: "Ye la primer vegada qu'usté lo reconoz, y si ganárame afirmaría que xugué como un xeniu".Morán (1988), p. 126.
En Varna (Bulgaria), dos años dempués, atopar col llexendariu Mijaíl Botvinnik, al qu'apoderó mientres tola partida anque ésti salvaría l'empate gracies a l'ayuda nel analís de la posición aplazada de los sos compañeros d'equipu, especialmente d'Efim Geller, algamando un final de tables teóriques en desventaxa material. Na Olimpiada de L'Habana (Cuba), l'equipu de la Xunión Soviética acutó al campéon mundial Petrosián, polo que Fischer enfrentar al entós subcampeón Borís Spassky con quien roblaría les tables dempués de cincuenta y siete movimientos nuna partida qu'empezó cola Apertura Española o Ruy López. Na so última presentación "olímpica", en Siegen ( Alemaña), Spassky, yá como campeón mundial, ganaría brillantemente al gran maestru de Brooklyn. Fischer en total ganó cuarenta partíes, empató dieciocho y perdió siete nes máxima competición por equipos del axedrez, con un porcentaxe d'efectividá de 75,4 per cientu.
Torneos internacionales Entá col so enorme talentu y dedicación al xuegu, el campeonatu del mundu habría d'esperar dellos años. Nel maratoniano tornéu de Candidatos 1959, en Yugoslavia (xugar en tres ciudaes: Bled, Zagreb y Belgráu), terminó en quintu llugar, empatáu a puntos con Svetozar Gligorić, gran figura del axedrez internacional; nesta ocasión Fisher perdió los sos cuatro partíes con Tal. En 1962, trunfó nel Interzonal d'Estocolmu (Suecia), con dos puntos de ventaya sobre Tigran Petrosián, quien se coronaría campéon del mundu un añu dempués, y Geller. Nel tornéu de Candidatos de Curaçao (Antilles Holandeses), sicasí, Fischer terminaría sorprendentemente nun llonxanu cuartu llugar, detrás de Petrosián, Paul Keres y Geller, y denunciaría nun artículu de revista que los soviéticos xugaben n'equipu, asistiéndose, y faciendo tables fáciles ente ellos pa partise los puntos y acutar, con oxetu d'alloñar de los puestos preferentes a otros xugadores. En concencia, les acusaciones de Fischer nun pudieron probase, pero pocu dempués la FIDE camudaría les regles del campeonatu del mundu, sustituyendo'l sistema del tornéu de Candidatos pol de los enfrentamientos individuales.
Fischer estremóse temporalmente del axedrez profesional mientres dellos meses ente 1964 y 1965, dedicar a dar exhibiciones y nun participó nel ciclu de candidatos que remató col match pol títulu mundial ente Petrosián y Boris Spassky en 1966, nin allegó a la Olimpiada de Tel Aviv (Israel). En 1967, sicasí, presentaríase al Interzonal de Sousse (Túnez) nuna nueva acometida pol títulu mundial. Dempués de diez rondes, Fischer encabezaba la clasificación con un récor impresionante de siete victories y trés empates, cuando decidió intempestivamente abandonar el tornéu, alegando un calendariu cargáu. La crítica de Fischer paecía inxusta pos el tornéu habíase estructurado, ente otres coses, pa respetar los díes de descansu que los sos creencías relixoses imponíen-y. D'esi certame ye memorable la so partida frente a Reshevsky, pos Fischer apaeció na sala de xuegu pocos minutos enantes de perder por incomparecencia, y cola metá del tiempu asignáu nel so reló ganó con relativa facilidá al so pernomáu contrincante.
200px|thumb|Planilla d'anotación de Fischer correspondiente a la tercer ronda de les Olimpiaes d'Axedrez de 1970, frente a Miguel Najdorf.
Bobby Fischer ganó tolos torneos nos que participó dende'l mes d'avientu de 1962 hasta'l Campeonatu del Mundu de 1972, con namái dos esceiciones: el Tornéu Memorial Capablanca de 1965 (que se celebró en L'Habana y Bobby xugó por teletipu dende Nueva York), nel que quedó empatáu en segundu llugar con Borislav Ivkov y Geller, mediu puntu por detrás del ganador Smyslov; y la Copa Piatigorsky de 1966, na qu'ocupó'l segundu llugar, un puntu y mediu detrás de Spassky. En tola so carrera enxamás perdió un enfrentamientu individual o match, como se-y conoz na xíriga ajedrecística. Ganó al filipín Cardoso en 1957, y en 1961 dexó inconcluso un duelu con Reshevsky, que quedó n'empate dempués d'once partíes, por causa de desalcuerdos colos organizadores; nel so camín al campeonatu del mundu axudicóse trés victories inapellables (ante'l danés Bent Larsen y los soviéticos Mark Taimanov y Petrosián), y finalmente ganó a Spassky nel yá mentáu y famosu Match del Sieglu. Venti años dempués, en 1992, apostó frente al so vieyu rival Spassky un alcuentru d'exhibición, del que vamos falar.