La heterosexualidá ye l'atraición romántica, atraición sexual o comportamientu sexual ente persones de distintu sexu. Como orientación sexual, la heterosexualidá ye: "Un patrón duraderu d'atraiciones emocionales, romántiques y/o sexuales escontra persones del sexu opuesto"; tamién "referir al sentíu d'identidá d'una persona basáu neses atraiciones, comportamientos rellacionaos y pertenencia a una comunidá d'otres persones que comparten eses atraiciones". Xunto cola bisexualidá y la homosexualidá, la heterosexualidá ye una de les trés categoríes principales de la orientación sexual dientro del continuu heterosexual-homosexual. El términu heterosexual o heterosexualidá suelse aplicar a los seres humanos, pero la conducta heterosexual reparar en casi tolos mamíferos y n'otros animales.
Idioma
Etimoloxía thumb|170px|Primer edición de Psychopathia Sexualis (1886), de Richard von Krafft-Ebing.Hétero provién de la pallabra griega ἕτερος [jéteros], que significa ‘otru’, utilizada na ciencia como prefixu col significáu de ‘distintu’; y la pallabra llatina pal sexu (esto ye, típicu'l sexu o la diferenciación sexual).
El términu «heterosexualidá» foi utilizáu pol médicu norteamericanu James G. Kiernan en mayu de 1892 nun artículu publicáu na revista Chicago Medical Recorder sobre la «perversión sexual» nel que la heterosexualidá yera definída como un mambís normal» escontra les persones del sexu opuesto, de la mesma forma que la «homosexualidá» sería'l mambís anormal» escontra les persones del propiu sexu. El términu heterosexual» yá fuera utilizáu por otros médicu cuando se referíen a los posibles tratamientos que dexaren al «homosexual y al heterosexual convertise en seres humanos con enclinos eróticos naturales y con pulsiones normales». Asina la edición de 1901 del Dorland Medical Dictionary definía la heterosexualidá como'l mambís sexual anormal o malváu pol otru sexu». Inda en 1923 el New International Dictionary dicía: «pasión sexual mórbida por una persona del sexu opuesto». Definíense, pos, tres categoríes d'individuos al respective de la so actividá sexual —y asina lo especificaba l'alemán Richard von Krafft-Ebing en Pychopatia Sexualis, obra publicada en 1886—: los homosexuales, los heterosexuales y los «normales», que son aquellos que nun faen de la sexualidá una práutica autónoma o aponderada —siempres respectu del sexu opuesto—, que se casen y tienen fíos. A última hora, la heterosexualidá yera definida, al igual que la homosexualidá, como una enfermedá qu'había que curar.
Esta concepción de la sexualidá foi cuestionada, ente otros, por Freud qu'en 1905 publicó la obra Tres ensayo sobre la teoría sexual na que punxo en dulda que l'atraición escontra l'otru sexu fuera una cosa natural». «L'interés esclusivu del home pola muyer ye coles mesmes un problema que rique una esplicación y non daqué que vien dau», escribió. Según Freud nun se nacería heterosexual —dándo-y al conceutu'l significáu actual— sinón que l'atraición sexual escontra les persones del sexu opuesto sería el resultáu d'un aprendizaxe empecipiáu na más tienra infancia. André Gide desenvolvió esta idea al proponer en 1911 el conceutu de «heterosexismo» entendíu como la imposición social de l'atraición escontra'l sexu opuesto: «Pensemos qu'en les nueses sociedaes, nes nueses costumes, tou predestina un sexu al otru; tou enseña la heterosexualidá, tou convida a ella, tou provocar, teatru, llibru, periódicu...» Sicasí, el puntu de vista de Freud, de Gide y d'otros autores nun tuvo demasiáu siguidores, nin siquier ente los psicoanalistes, y la idea del calter innatu» o «natural» de l'atraición escontra'l sexu opuesto impúnxose.
Foi según el términu heterosexual dexó de referise a una patoloxía o a una enfermedá y pasó a definir la sexualidá normal». Asina por casu, el diccionariu francés Le Petit Robert definió al heterosexual como aquella persona «qu'esperimenta una apetencia sexual normal polos individuos del sexu opuesto». N'ediciones posteriores introdució una correición importante: l'heterosexual ye aquel «qu'esperimenta una atraición sexual (considerada como normal) polos individuos del sexu opuesto». Y finalmente nos años 2000 esanició'l paréntesis: l'heterosexual ye aquel «qu'esperimenta una atraición sexual polos individuos del sexu opuesto».
Cuando la heterosexualidá define un sistema social estudiar sol nome d'heteronormatividad y según los principios de Yogyakarta ye una violación a los derechos sexuales y a los derechos humanos consideráu como un tabú.
Terminoloxía L'usu actual del términu heterosexual tien los sos raigaños na tradición del sieglu 19 más ampliu de la taxonomía de la personalidá. Sigue influyéndose nel desenvolvimientu del conceutu modernu de la orientación sexual, y puede utilizase pa describir la orientación sexual de los individuos, historia sexual, o l'auto-identificación. Dalgunos refuguen el términu heterosexual” como la pallabra refierse namái a unu de los comportamientos sexuales y nun se refier a los sentimientos románticos non sexuales. El términu heterosexual” suxerse qu'entraron n'usu como un neoloxismu dempués, y frente a la pallabra homosexual” por Karl Maria Kertbeny en 1868. Na xíriga de LGBT, el términu “obtentor” utilizóse como una frase denigrante burllase de los heterosexuales. Hipónimos d'heterosexual inclúi heteroflexible.Porn.com: Making Sense of Online Pornography - Page 229, Feona Attwood - 2010Patience: A Gay Man's Virtue - Page 80, La Lumiere - 2012
Nel rexistru coloquial usar con frecuencia l'acurtiamientu «hétero» o «hetero», dependiendo de la zona xeográfica. El términu derechu” anicióse como un términu de la xíriga gai na primer metá del sieglu XX pa los heterosexuales, n'última instancia, vien de la frase “dir direutu” (como en “recta y estrechu”), o dexar de tener rellaciones sexuales homosexuales. Unu de los primeros usos de la pallabra d'esta manera foi en 1941 pol autor G. W. Henry.Henry, G. W. (1941). Sex Variants: A Study of Homosexual Patterns. New York: Paul B. Hoeber El llibru de Henry conversaciones esmolecíos colos homes homosexuales y utilízase esti términu en rellación cola referencia al ex-gais. Na actualidá, a cencielles ye un términu coloquial pa “heterosexual“ que tien, al igual que munches pallabres, cambeos nel so significáu primariu col tiempu. Dalgunos opónense al usu del términu derechu” porque implica que los non heterosexuales son torcíos.Encyclopedia Of School Psychology - Page 298, T. Steuart Watson, Christopher H. Skinner - 2004
Simbolismu El simbolismu heterosexual remontar a los primeros artefautos de la humanidá, con rituales de fertilidá y l'arte primitivo. Esto espresóse más tarde nel simbolismu de los ritos de fertilidá y el cultu politeísta, que de cutiu inclúin imáxenes de los órganos reproductivos humanos, como Lingam nel Hinduismu. Los símbolos modernos de la heterosexualidá nes sociedaes derivaes de les tradiciones europees inda faen referencia a los utilizaos nestes antigües creencies. Unu d'estos ye la imaxe ye una combinación del símbolu de Marte, el dios romanu de la guerra, como'l símbolu de la masculinidad definitiva, y Venus, la diosa romana del amor y la guapura, como'l símbolu de la feminidad definitiva. El calter Unicode pa esti símbolu combináu ye ⚤ (O + 26A4).
Aspeutos relixosos La tradición xudeocristiana tien delles escritures rellacionaes cola heterosexualidá. En Xénesis 2:24, hai un mandamientu que diz “Por tanto, va dexar l'home al so padre y a la so madre, y va xunise a la so muyer, y van ser una sola carne” (Xen 2:24). En 1º Corintios, aconseyar a los cristianos :Agora, pa los asuntos de matrinomio escribió : Ye bonu pal home nun tocar a una muyer, poro, digo a los solteros y a les vilbes que ye bonu pa ellos soportalo según yo. Pero si nun pueden contenese, que se casen, porque ye meyor casase qu'amburar. Pero yá que hai tanta inmoralidá, cada unu tenga la so propia muyer, y caúna tenga'l so propiu home. L'home tien de cumplir el so deber conxugal cola so esposa, ya igualmente la muyer al so home. El cuerpu de la muyer nun pertenez namái a ella sinón tamién al so home. De la mesma manera, el cuerpu del home nun pertenez namái a él sinón tamién a la so esposa. Nun se nieguen l'unu al otru, sacante de común alcuerdu y por un tiempu, por que puedan dedicase a la oración. De siguío, xunir de nuevu por que Satanás nun vos tente por causa de la so falta d'autocontrol. Dicir como una concesión, non como un comandu. (NVI)Na so mayor parte, les tradiciones relixoses nel matrimoniu acútense mundialmente a les uniones heterosexuales, pero hai esceiciones qu'inclúin cierta tradiciones budistes y hindús, Unitarismu Universalista, Ilesia de la Comunidá Metropolitana y delles diócesis anglicanu y dalgunos Quaker, Ilesia Xunida de Canadá y congregaciones de xudaísmu Reformáu y Conservador.“World Religions and Same Sex Marriage”, Marriage Law Project, Columbus School of Law at The Catholic University of America, Washington, DC, July 2002 revision PDF (84.1 KB) Archived September 4, 2012, at the Wayback Machine.
Casi toles relixones creen que se dexa'l sexu llegal ente un home y una muyer, pero hai dalgunos que creen que ye un pecáu, como Los Shakers, Harmony Society, y Ephrata Cloister. Estes relixones tienden a ver toles rellaciones sexuales como daqué pecaminosu, y promueven el celibatu. Otres relixones ven les rellaciones heterosexuales como inferior al celibatu. Delles relixones requiern el celibatu pa ciertes funciones, tales como sacerdotes católicos; Sicasí, la Ilesia Católica tamién considera que'l matrimoniu heterosexual ye sagráu y necesariu. Archived February 1, 2015, at the Wayback Machine.
Demografía