300px|thumb|Diagrama básicu de la ufierta y la demanda nun mercáu d'un namái productu. Almítese qu'esisten dos curves la de demanda que prediz qué cantidá de productu van mercar los consumidores pa un determináu preciu del productu, y la d'ufierta que prediz cuanto productu va ser puestu a la venta pa un determináu preciu de venta. El puntu de corte ente les llinies faer ver lo que'l trabayu produció a nivel estructural. La llei de la ufierta y demanda ye un modelu económicu básicu postuláu pa la formación de precio de mercáu de los bienes dientro de la escuela neoclásica y otres allegaes,Alfred Marshall (1890): Principios d'economía usándose pa esplicar una gran variedá de fenómenos y procesos tantu macro como microeconómicos. Amás, sirve como base pa otres teoríes y modelos económicos.MOCHON; BEKER, Economía principio y aplicaciones (segunda edición), Editorial: Mc. Graw Hill, Chile 1997.: Capítulu II-La ufierta, la demanda y el mercáu: aplicaciones (en sitio web de Eduard Alonso-Paulí)Dolores Tirado Bennasar (2008): LA DEMANDA, LA UFIERTA Y EL MERCÁU. 9
Formulación básica El modelu na so versión más senciella basar na rellación ente'l preciu d'un bien y les ventes del mesmu, y asume que nun mercáu de competencia perfecta, el preciu de mercáu va establecer nun puntu llamáu puntu d'equilibriupreciu— nel cual produzse un vaciamiento del mercáu, esto ye, tou lo producío viéndese y non queda demanda non satisfecha. El postuláu de la ufierta y la demanda implica tres lleis:Henderson, Hubert D. (1922) Supply and Demand.
Cuando, al preciu corriente, la demanda entepasa la ufierta, aumenta'l preciu. Inversamente, cuando la ufierta entepasa la demanda, mengua'l preciu. Un aumentu nel preciu mengua, primero o más tarde, la demanda y aumenta la ufierta. Inversamente, un amenorgamientu nel preciu aumenta, primero o más tarde, la demanda y mengua la ufierta. El preciu tiende al nivel nel cual la demanda iguala la ufierta.
N'economía'l modelu xeneralmente úsase en xunto col tantéu walrasiano.Por casu, Walter Nicholson (2004): Teoría microeconómica: principios básicos y ampliaciones pp 479 y 480Bernard Guerrien: “La regla adoptada pol microeconomista ye la del tantéu walrasiano .... L'oxetivu ye entós amosar que, provistu d'esta regla, el sistema ye estable, esto ye, que los precios converxen escontra un equilibriu.” Equilibriu competitivu, estabilidá y estática comparativa José Guillermo Peláez G : "Nun segundu modelu de desequilibriu, Walras introduz la figura del subastador (ye'l procesu d'axuste más conocíu). Ésti anuncia precios en términos d'un numerario colo cual esaníciase, dende un principiu, el problema del arbitraxe en virtú de la unicidá del preciu pa cada mercancía. El subastpendejoador, so la presión de la competencia, alza'l preciu si la demanda ye mayor que la ufierta, o baxa'l preciu en casu contrariu. Esta variación del preciu nel primer mercáu va modificar la ufierta y la demanda de tolos demás mercaos por tratase d'un sistema d'interdependencia xeneral. Esti procesu repitir nel segundu mercáu, depués nel terceru y asina socesivamente hasta'l m-ésiemo mercáu. Walras argumenta que la ufierta y la demanda de caúna de les mercancíes, vese más influyida pola variación de los sos respeutivos precios que pola variación de tolos demás precios xuntos (efeutu que darréu se denominó diagonal dominante 42). Poro, dempués de la primer ronda d'axuste nos “m” mercaos, éstos tendrán de tar más próximos al equilibriu que de primeres del procesu. Lo que sigue ye siguir el procesu de tantéu col mesmu mecanismu d'axuste que Walras denominó "llei de la ufierta y la demanda", hasta algamar l'equilibriu xeneral de precios que dexe la igualdá de la ufierta y la demanda en tol sistema." en Desequilibriu y estabilidá nuna economía competitiva (tesis doctoral) p 35-36.p .-
Naturalmente cuando falla dalgunes de les asunciones el comportamientu reparáu y el predichu resulten daqué discrepantes, intentáronse versiones más complicaes del modelu substituyendo los supuestos básicos por otres asunciones lóxicamente menos restrictives, pero nesos casos el modelu puede aportar a notoriamente más complicáu. Como asocede na teoría del oligopolio, por casu.
Oríxenes del modelu A pesar de que'l modelu ye xeneralmente atribuyíu a Alfred MarshallThomas Humphrey: Marshallian Cross Diagrams and Their Uses before Alfred Marshall: The Origins of Supply and Demand Geometry (por cuenta de que esi autor formalizó, analizó y estendió la so aplicación), l'orixe del conceutu ye anterior.
La espresión ‘ufierta y demanda’ foi acuñada por James Steuart Denham na so obra Estudiu de los principios de la economía política, publicada en 1767. Adam Smith usó esta frase nel so llibru de 1776 The Wealth of Nations, y David Ricardo, nel so llibru Principios de política económica ya impositiva de 1817, tituló un capítulu "Influencia de la demanda y la ufierta nel preciu".Foi esplicada en 1730 pol economista Irlandés Richard Cantillón, nel so "Ensayo sobre la naturaleza del comerciu polo xeneral" nel capítulu II de la segunda parte.
En The Wealth of Nations, Smith asume, polo xeneral, que la demanda ye relativamente afita nel plazu curtiu y medianu (dependiendo últimamente de la cantidá de persones), y que, consecuentemente, ye namái la ufierta la que fai que'l preciu xuba o baxe. Convién recordar que naquellos tiempos les empreses yeren pequeñes, y solo podíen contribuyir, caúna, fraccionalmente a satisfacer la demanda. Esto, xunto a la esistencia de llibre competencia, escontra que los precios de mercaos menguaren al máximu posible, tendiendo al costu de producción, el que, de la mesma, depende de considerancies téuniques, non de la demanda.
David Ricardo va entá más lloñe afirmando: «Por abondosu que sía la demanda, nunca puede alzar permanentemente el preciu d'una mercancía sobre los gastos de la so producción, incluyendo nesi gastu la ganancia de los productores. Paez natural polo tanto buscar la causa de la variación del preciu permanente nos gastos de producción. Diminuyase esos y (el preciu de) la mercadería debe finalmente aparrar, aumentar y de xuru van xubir. ¿Qué tien tou eso que ver cola demanda?».-Ricardo, David: Works and Correspondence, 7: 250-251.
Mientres los últimos años del sieglu XIX surdió la escuela de pensamientu marxinal. Esti campu foi empecipiáu por Stanley Jevons, Carl Menger y Léon Walras. La idea principal ye que'l preciu establecer a partir de la demanda: los consumidores solo paguen lo que consideren fayadizu pola utilidá que perciben van recibir de los bienes, cualesquier sía'l costu de producción. Esto foi un cambéu sustancial al respeutive de les idees de Adam Smith sobre la determinación del preciu de venta. thumb|left| "Tisories de Marshall". P = preciu. Q = cantidá producida. D (llinia azul) = demanda. S (llinia colorada) = ufierta. Esti modelu foi criticáu más tarde por Alfred Marshall nel so Principios d'economía.Marshall, Alfred (1890) Principles of Economics (n'inglés) Marshall re-introduz a la visión marginalista, al traviés de la metáfora conocida como les tisories de Marshall, la considerancia del efeutu de la ufierta, formalizando'l modelu de la ufierta y la demanda.
Podríamos cola mesma sensatez aldericar alrodiu de si ye la fueya cimera o la inferior d'una tisoria la que corta un cachu de papel que si'l valor ta controláu pola utilidá o pol costu de producción.Marshall, "Principles of Economics"
Dende finales del sieglu XIX, esta teoría de la ufierta y la demanda caltúvose práuticamente inamovible. La mayoría de los estudios posteriores centráronse en buscar afaer el modelu a situaciones más reales, incorporando aspeutos tales como los costos de transaición, la racionalidá llindada o inclusive'l principiu de non racionalidá, etc. basaos na perceición que ye'l casu que la situación real del mercáu correspuende a una de competencia imperfecta.
Por casu –dende les primeres décades del sieglu XX– una variedá d'autores, tales como Joan Robinson, J. Robinson: "The Economics of Imperfect Competition" London, Macmillan, 1933 Edward Hastings Chamberlin; Edward Hastings Chamberlin (1933): "The Theory of Monopolistic Competition". Heinrich Freiherr von Stackelberg, Jan Tinbergen, Wassily Leontief, etc., introducieron una serie d'adecuaciones o cambeos parciales a la formalización de Marshall. (ver oligopolio y oligopsonio, Teoría de la Competencia monopolística, Competencia de Stackelberg; Teorema de la telaraña, etc.)
Teoría fundamental thumb|Escedente de los consumidores y los productores nel puntu d'equilibriu pa les curves d'ufierta y demanda. El modelu establez que nun mercáu llibre, la cantidá de productos ufiertaos polos productores y la cantidá de productos demandaos polos consumidores dependen del preciu de mercáu del productu. La llei de la ufierta indica que la ufierta ye direutamente proporcional al preciu; cuanto más altu sía'l preciu del productu, más unidaes van ufiertar a la venta. Otra manera, la llei de la demanda indica que la demanda ye inversamente proporcional al preciu; cuanto más altu sía'l preciu, menos van demandar los consumidores. Poro, la ufierta y la demanda faen variar el preciu del bien.
Según la llei de la ufierta y la demanda, y asumiendo esa competencia perfecta, el preciu d'un bien s'asitia na interseición de les curves d'ufierta y demanda. Si'l preciu d'un bien ta demasiáu baxu y los consumidores demanden más de lo que los productores pueden poner nel mercáu, produzse una situación d'escasez, y por tanto los consumidores van tar dispuestos a pagar más. Los productores van xubir los precios hasta que s'algamar el nivel al cual los consumidores nun tean dispuestos a mercar más si sigue xubiendo'l preciu. Na situación inversa, si'l preciu d'un bien ye demasiáu altu y los consumidores nun tán dispuestos a pagalo, l'enclín va ser a que baxe'l preciu, hasta que se llegue al nivel al cual los consumidores acepten el preciu y pueda vendese tou lo que se produz.
La curva d'ufierta
La segunda llei enunciada (ver II enriba) establez que, ante un aumentu nel preciu d'un bien, y asumiendo un mercáu competitivu, la cantidá ufiertada d'esi bien va ser mayor; esto ye, los productores de bienes y servicios van aumentar la producción. Esto ye xeneralmente referíu como “Llei de la ufierta”.Nieva Goodwin, Julie A. Nelson, Frank Ackerman, Thomas Weisskopf: Microeconomics in Context Sharpe, M. Y. New York, 2009 thumb|left| Curva d'ufierta típica. Lo anterior ye conceptualizado na curva d'ufierta, que ye la representación gráfica de la rellación –o elasticidá– esistente ente'l preciu d'un bien y la cantidá ufiertada del mesmu.Fundamentos Económicos de Mercadotecnia puntu 7. FACTORES SUBXACENTES A LA CURVA DE LA UFIERTA
La pendiente d'esta curva determina cómo aumenta o mengua la cantidá ufiertada d'un bien ante un amenorgamientu o un aumentu del preciu del mesmu. Denominar elasticidá aprecio de la ufierta al grau de variación de la cantidá ufiertada a un cambéu nel preciu. Esta va dende una respuesta totalmente inelástica (llinia vertical) significando que la producción nun respuende a cambeos en precios a una totalmente elástica (llinia horizontal), significando qué cambeos na producción son mayores qué cambeos nos precios.
Les determinantes d'esa elasticidá inclúin: facilidá o non d'adquirir Insumos. Esistencia o non de capacidá escesiva de producción y/o inventarios acumulaos. Complexidá del procesu de producción, o relativa dificultá d'implementar estensiones o cambeos a esi procesu, incluyendo'l tiempu y costu necesariu pa implementar esos cambeos. Considerancies más xenerales alrodiu de la posición de la empresa en rellación al mercáu, incluyendo posible conveniencia d'a cencielles tomar ventaya del aumentu de precios, etc.
Por cuenta de que la ufierta ye proporcional al preciu, les curves d'ufierta son, xeneralmente pero non siempres, crecientes.SOEDUC Introducción a la Microeconomía