Osaka

(pronunciación xaponesa: ) ye la tercera ciudá más grande de Xapón, dempués de Tokiu y Yokohama.Cuntando namái los barrios especiales de Tokiu. Atópase allugada na principal islla del archipiélagu, Honshū (本州, Honshū), na desaguada del ríu Yodo na badea d'Osaka. La ciudá ye unu de los puertos y centros industriales más importantes de Xapón, según la capital de la prefeutura d'Osaka (大阪府, Ōsaka-fu). Forma parte de la rexón de Kansai y ye'l nucleu del área metropolitana Osaka-Kōbe-Kioto (Keihanshin), que tien una población de 18 644 000 habitantes.Japan Statistics Bureau - "2000 Census: Table 92. Population in Major Metropolitan Areas and Metropolitan Areas", retrieved February 8, 2007

Historia thumb|left|Área de Sennichimae en 1916. La ciudá d'Osaka foi orixinalmente nomada como Naniwa (浪速). El nome tamién foi escritu d'antiguo como 浪華 o 浪花, coles mesmes llectures. Esta forma d'escribir nun ye bien común anguaño, pero inda hai xente que lo usa y apaez en documentos históricos xaponeses. L'emperador Kotoku construyó en dicha ciudá'l so palaciu, el palaciu Naniwa Nagara-Toyosaki, y convirtió la zona na capital (Naniwa-kyō). La ciudá exerció como capital dende 652 hasta 655, cuando'l estatus foi tresferíu a Asuka-kyō. En 744 Naniwa-kyō convertir de nuevu en capital per orde del emperador Shōmu, pero en 745 la capital foi treslladada a Heijō-kyō (actual Kioto).

Históricamente, Naniwa foi un puntu terminal de la vía marítima dende l'oeste, Kyūshū, Corea y China y una conexón fluvial ente la provincia de Yamato al este (actual prefeutura de Nara) y la provincia de Yamashiro al noroeste (actual prefeutura de Kioto). Sicasí, les sedimentaciones traíes pel ríu tornáronse un problema que superó les posibilidaes téuniques de caltenimientu portuaries del Xapón del sieglu IX, colo que Naniwa foi perdiendo importancia.

En 1496, la secta budista Xingo Shinshu construyó'l so cuartel xeneral nel altamente fortificáu templu Ishiyama Hongan-ji, en Ishiyama. En 1576, Oda Nobunaga sitió'l templu mientres cuatro años, hasta la rindición de los monxos en 1580. El templu foi destruyíu y Toyotomi Hideyoshi utilizó'l llugar pa la construcción del so propiu castiellu, el castiellu d'Osaka, colo que Hideyoshi ye consideráu'l fundador de l'actual Osaka. La prosperidá de la ciudá amontar mientres la yera Edo, periodu nel cual Osaka funcionó como'l centru económicu de Xapón.

Mientres el shogunatu Tokugawa, Osaka llamóse Ozaka (大坂, Ōzaka). Mientres l'empiezu de la dómina Meiji, el gobiernu renombró la ciudá como Osaka (大阪, Ōsaka), nome que caltién na actualidá. Osaka siguió'l so desenvolvimientu, pero foi gradualmente superáu como centru de poder económicu y políticu cola designación de Tokiu como capital de la nación, principalmente dende'l sieglu XXI.

Demografía La población envalorada del añu 2011 yera de 2 669 000 habitantes, con una densidá poblacional de 12 006 persones per quilómetru cuadráu. L'área total ye de 222,30 km².

La xente d'Osaka fala un dialeutu del xaponés llamáu dialeutu d'Osaka (大阪弁, Ōsaka-ben), que se caracteriza ente otres coses por una entonación distinta y l'usu de la inflexón verbal hen (へん) o hin (ひん) en llugar del nai (ない) estándar pa la conxugación negativa de verbos. Pa romper el xelu con daquién d'Osaka puede dicise «Osaka-ben wakarehen» que ye dicir «nun entiendo'l dialeutu d'Osaka» dichu nel dialeutu d'Osaka.

Alredor de 118 000 estranxeros moren na ciudá, siendo la comunidá coreana con 96 000 habitantes la mayor. La comunidá coreana concéntrase principalmente n'Ikuno-ku (生野区), onde s'atopa'l barriu coreanu de Tsuruhashi.

Clima Osaka tien un clima subtropical húmedu (Cfa na clasificación climática de Köppen), con cuatro estaciones estremaes. De normal hai iviernos nidios, siendo xineru'l mes más fríu del añu con una temperatura medio máxima de solu 9,5 °C. En rares ocasiones llega a nevar na ciudá. La primavera empieza yá lloñe del nidiu clima del iviernu, pero'l mesmu termina siendo templáu y húmedu. Al ser Osaka una de les ciudaes más al sur de Xapón ye de les primeres en recibir les agües del tsuyu, empezando éstes ente finales de mayu y terminando a principios de xunu. Los branos son bien templaos y húmedos. Nos meses d'agostu y xunetu, la temperatura medio diaria algama los 35 °C, ente que les temperatures nocherniegues algamen de normal los 25 °C. Mientres la seronda, les temperatures tienden a baxar adulces; na so primer metá asemeyar al clima de branu, y na so metá final, al clima ivernizu.

Paisaxe de la ciudá

Economía thumb|right|200px|Sky Building en Umeda, nel barriu Kita-ku (北区).

El Productu Interior Brutu (PIB) de la ciudá d'Osaka nel añu fiscal de 2004 foi de 21 300 000 000 000 yenes, con una medría del 1,2% respectu al añu anterior. La cifra representa alredor del 55% de la producción total de la prefeutura d'Osaka y el 26,5% na rexón de Kinki. En 2004, el comerciu, los servicios y la manufactura yeren les trés industries más grandes, representando'l 30%, 26% y 11% del total, respeutivamente. El ingresu per cápita de la ciudá foi d'alredor de ¥ 3,3 millones, 10% superior a la de la prefeutura d'Osaka. MasterCard Worldwide informó en 2008 que Osaka ocupaba'l llugar 19 ente los principales centru comerciales del mundu sobre la base de que desempeña un papel importante na economía global.

El PIB nel área metropolitana d'Osaka (Osaka y Kobe) ye de 341 000 mil millones de dólares. Osaka, xunto con París y Londres, tien una de les zones d'influencia más granibles del mundu. Históricamente, la ciudá yera'l centru del comerciu en Xapón, especialmente na Edá Media y pre-moderna.

Munches empreses grandes yá treslladaron les sos oficines centrales a Tokiu. Sicasí, delles empreses importantes como Panasonic, Sharp y Sanyo inda tienen la so sede en Osaka. Apocayá, la ciudá empezó un programa, encabezáu pol alcalde Junichi Seki, p'atraer la inversión nacional y estranxera.

Política El Conseyu de la ciudá d'Osaka ye'l gobiernu llocal de la ciudá, formáu so la Llei d'Autonomía Llocal. El Conseyu cunta con ochenta y nueve asientos, asignaos a los venticuatro distritos proporcionales a la so población y reelixíos polos ciudadanos cada cuatro años. El Conseyu escueye al so presidente y vicepresidente. Toshifumi Tagaya (PLD) ye l'actual presidente dende mayu de 2008. L'alcalde de la ciudá ye escoyíu direutamente polos ciudadanos cada cuatro años, de conformidá cola Llei d'Autonomía Llocal. Toru Hashimoto, ex gobernador de la Prefeutura d'Osaka, ye l'alcalde d'Osaka dende 2011. L'alcalde sofitar en dos vicealcaldes, anguaño Akira Morishita y Takashi Kashiwagi, que son nomaos por él acordies cola ordenanza municipal. Osaka tamién alluga delles axencies del Gobiernu xaponés.

Deportes

Béisbol Osaka tien dos equipos de béisbol preponderantes, dambos na Lliga Xaponesa de Béisbol Profesional: Orix Buffaloes, que xueguen nel Osaka Dome y qu'esisten con tal nome dende 2005, surdiendo de la fusión de dos clubes anteriores, Orix Blue Wave y Osaka Kintetsu Buffaloes; el so antepasáu más antiguu, entós, ye l'equipu llamáu Osaka Hankyu, surdíu en 1936. Como parte de la so historia, solamente contabilícense los títulos llograos de parte del Orix Blue Wave, ente que aquellos del Kintetsu Buffaloes considérense llogros d'un equipu distintu, yá sumíu. Poro, el Orix Buffaloes cuenta con doce títulos de la Pacific League y cuatro títulos de la Serie de Xapón (dambos llograos más apocayá en 1996). Sicasí, nun llogró nengún títulu desque esiste col so nome actual. Hanshin Tigers, que xueguen nel Estadiu Koshien, sacante por dellos partíos qu'apuesten nel Osaka Dome, de normal n'agostu, que ye cuando'l so estadiu regular ta ocupáu. Surdieron en 1936 como Osaka Tigers y camudaron al so nome actual en 1961. Xueguen na Central League, de la cual fueron campeones cinco vegaes (la más recién en 2005), amás de llograr un campeonatu de la Serie de Xapón en 1985.

Fútbol La ciudá cunta con dos equipos de fútbol profesional: la Gamba Osaka y la Cerezo Osaka.

Gamba Osaka. Ye l'equipu más reconocíu de la ciudá d'Osaka, cuntando nes sos vitrines con gran cantidá de títulos nacionales ya internacionales. Fundáu en 1980 como Matsushita Electric Industrial Football Club, so esta denominación ganó la Copa del Emperador en 1990. En 1993 xunir a la J. League siendo unu de los 10 miembros fundadores orixinales de la Division 1. Xuega como llocal nel Estadiu de Fútbol de Suita, un modernu estadiu pa 40.000 espectadores sentaos.

Cerezo Osaka. Fundáu en 1957 como Yanmar Diesel Football Club. So esta denominación ganó'l campeonatu de lliga en cuatro causes (per última vegada en 1980) y la Copa del Emperador en trés (más apocayá en 1974); en 1995 xunir a la naciente J. League, na cual participó dende entós entrepolándose ente la Division 1 y la Division 2. Apuesta los sos partíos nel Estadiu Kincho.

Sumo El Haru Basho (春場所) o Tornéu de Primavera, tamién conocíu como Sangatsu Basho (三月場所), ye'l segundu tornéu añal de sumu que se celebra en Osaka nel mes de marzu.

Tresporte thumb|250px|left|Aeropuertu Internacional de Kansai.

Aire L'Aeropuertu Internacional de Kansai ye'l principal aeropuertu, alcontráu nuna islla artificial rectangular construyida na badea d'Osaka, y ye utilizáu por Osaka y les ciudaes circundantes de Nara, Kōbe y Kioto, ente otres. Kansai (関西) ye'l términu xeográficu que s'utiliza pa l'área occidental de Honshu. L'aeropuertu ta conectáu por servicios d'autobús y tren escontra'l centru de la ciudá y los suburbios más importantes. El más antiguu Aeropuertu Internacional d'Osaka, en Itami, sigui funcionando pa vuelos nacionales.

Mar thumb|250px|left|Puertu d'Osaka. El puertu d'Osaka sirvi como centru de tresporte marítimu pa la rexón de Kansai, xunto col puertu de Kobe.

Tresporte de persones Les conexones de los ferries d'Osaka son enforma ameyores que les de Tokiu pola so llocalización, más cercana a otres rexones del continente asiáticu. Esisten ferries internacionales que conecten Osaka con Shanghai, Tianjin, Corea y apocayá con Taiwán. Amás hai ferries regulares de calter nacional que conecten Osaka con Kitakyushu, Kagoshima, Miyazaki y Okinawa.

Tresporte de mercancíes El tresporte de mercancíes del puertu d'Osaka xuega un papel importante dientro del tresporte marítimu nacional ya internacional, yá que les sos árees d'esportación ya importación tomen tol globu terráqueo. Anque'l puertu de Kobe en 1970 aportó a el más transitáu del planeta, ésti nun volvió apaecer ente los 20 más transitaos. Asina tamién l'área de Kansai cunta con 5 gasoductos.

Metro d'Osaka thumb|250px|right|Mapa del metro d'Osaka.

Amás tamién hai una rede de metro bien usada, el metro d'Osaka, con 880 millones de pasaxeros cada añu, siendo asina la octava rede más usada del mundu. Foi abierta en 1933. Amás hai redes de trenes tantu de la empresa Japan Railways como d'otres empreses privaes, que conecten los suburbios de la ciudá y a Osaka coles sos ciudaes vecines.

Cultura Osaka cuenta con una importante vida cultural, na que destaca la Orquesta Filarmónica.

Museos thumb|Vista esterior de la cúpula del Muséu marítimu d'Osaka