thumb|200px|Pelo humanu ampliáu 200 vegaes. thumb|200px|Pelo ampliáu con un microscopiu. El pelo o pelo ye una continuación del cueru cabelludo, formada por una fibra de queratina y constituyíu por un raigañu y un tarmu. Formar nun folículo de la dermis, y constitúi la traza carauterística de la piel delgada o fina. La diferencia ente la queratina de la capa córnea y la queratina del pelo ye que nel pelo les célules queden xuníes siempres unes con otres, dando llugar a una queratina bien dura. Cada unu de los pelos consiste nun raigañu allugáu nun folículo piloso y nun tarmu que se proyeuta escontra riba percima de la superficie de la epidermis. El raigañu engrandar na so base. La zona papilar o papila dérmica ta compuesta de texíu conxuntivo y vasos sanguíneos, qu'apurren a pode les sustancies necesaries pa la so crecedera.
El pelo distribuyir en casi tola superficie corporal, quitando les superficies palmoplantares, l'embelicu y les mucoses. Nun adultu'l númberu averáu de pelos ye d'unos cinco millones, partiéndose en forma desigual a lo llargo del cuerpu. Na cabeza hai alredor d'un millón, atopándose ente 100,000 y 150,000 nel cueru cabelludo. El pelo de la cabeza caltién el calor corporal d'esta y apúrre-y al craniu cierta proteición contra los golpes. Les pestañes protexen los güeyos menguando la cantidá de lluz y polvu que puede enfusar nestos; y les ceyes protexen los güeyos del sudu que puede pingar pola frente.
Química del pelo El pelo ta constituyíu por queratina (proteína fibroso), que contién una alta cantidá de cisteína dientro de la cual atópase l'aminoácidu cisteína que tien un átomu d'azufre. "Les cadenes de queratina afacer de manera paralela", les cualos caltiénense xuníes per mediu de tres tipos d'enllaces: Pontes disulfuru Puente d'hidróxenu Pontes salines ente un ácidu y una base L'agua tien la capacidá de romper de manera temporal les pontes salines y les pontes d'hidróxenu.
Anatomía del pelo thumb|250px|Glándula sebácea y folículo piloso. Anatómicamente el pelo presenta la mesma estructura que cualesquier otru tipu de pelo, anque la implantación na piel ye más fonda que nel restu, una y bones el folículo llega hasta la hipodermis. Les glándules sebáceas son órganos secretores exocrinos que producen una sustancia graso llamada sebu y desagüen dientro de cada folículo. Asitiar na parte media de la dermis acomuñaes al folículo piloso al que se van a desaguar. Les glándules sebáceas distribuyir por tola piel, sacante nes rexones palmoplantares, y son bien abondoses nel cueru cabelludo, na cara y na zona cimera del pechu, nel pubis y na axilas.
Esisten fibres musculares llises asociaes a cada pelo (músculu erector del pelo). La contraición de los músculos fai que'l pelo se erice, camudando asina'l so ángulu con rellación a la piel. Esti procesu amonta les posibilidaes aislantes de la cubierta del pelo, apurriendo asina un meyor abrigu contra'l fríu.
Nos folículos pilosos de les axilas y zones xenitales esisten tamién glándules sudorípares apocrinas, son les responsables en parte del golor corporal carauterísticu de cada persona.
El tarmu entiende trés capes. El migollu, que consiste en célules queratinizadas, laxamente xuníes, y que ta presente solamente nos pelos más gruesos (pelo de guardia). L'espaciu intercelular ta llenu d'aire. El migollu ta arrodiada de la corteza, fuertemente xuntada. Na corteza o córtex ta la parte Entemedia del pelo, afítense la mayoría de los gránulos de pigmentu. La so superficie tópase cubierta con un tegumentu, nel que les célules pueden tar xuntaes o bien dixebraes nes porciones terminales, formando escames.
El pelo sufre continuos cambeos. Cuando termina de crecer, la reproducción de les célules indiferenciadas de la base del folículo tamién se detien, el raigañu faise progresivamente más estrecha, y les célules que s'atopen enriba de la papila sufren un procesu de cornificación. Finalmente, el raigañu dixebrar de la papila del pelo, y ésti cai. Primero que s'esprenda, empecípiase la formación d'un nuevu pelo na base del folículo.
Fases de crecedera El pelo nun crecer de manera indefinida, sinón que tien una crecedera cíclica, al que se-y llama ciclu piloso. Cada folículo tien el so propiu ciclu, independiente de los qu'haya al so alredor. Fase anágena o Anagen: Nesta fase'l pelo ta pegáu a la papila, naz y crez. Dura ente 2 y 8 años, anque dacuando ye enforma mayor. La forma del folículo nesta fase ye similar a la d'una cebolla, más ancha na base que nel tarmu. El pelo crez darréu por cuenta de que les célules de la matriz del folículo estremar por mitosis constantemente. Fase catágena o Catagen: Ye una fase de transición. Estiéndese unes 3 selmanes, mientres los cualos la crecedera detiénse y dixébrase de la papila, cesando l'actividá de les célules de la matriz, incluyíu los melanocitos. El bulbu toma un aspeutu cilíndricu. Fase Telógena o Telogen: Ye la fase del descansu y de cayida del pelo, dura unos 3 meses. El raigañu del pelo toma un aspeutu de cerilla y permanez inxertáu nel folículo. Tipu de pelo Duración de la fase anágena pelo 2-5 años (730-2920 díes) barba 1 añu (365 díes) vellu corporal 13-15 selmanes (91-105 díes) ceyes 1 mes (30 díes) bigote 4-14 selmanes (28-98 díes) Cada 2 díes y 9 hores ½ , el pelo crez siquier un milímetru más.
Funciones del pelo nel ser humanu Nos seres humanos, el pelo tien dos funciones: Proteición: El pelo protexe al cueru cabelludo del sol y del fríu. Les ceyes y les pestañes protexen los güeyos del sudu que pudiera cayer de la frente, los pelos de la ñariz torguen la entrada nes fueses nasales de polvu, partícules que pueda contener l'aire. Tamién sirve pa l'amortiguación de golpes y rozadures. Enzanca les picadures d'inseutos y ameyora el control de la temperatura corporal por aciu disipación. Estética: En toles cultures el pelo tuvo mayor o menor grau de cuidu ya importancia. Dende'l so peñáu, llaváu, recoyíu y afatáu hasta'l so total afaitáu. La enforma o poca presencia de vellu foi un símbolu estéticu de múltiples significaos: fortaleza, sabiduría, esperiencia, virilidad/feminidad, llibertá, esclavitú, moda, relixón, poder adquisitivu, estamentu social, ideoloxía políticu-filosófica, ente otros munchos.
Tipos de pelo En sentíu unitariu (esto ye, no que fai a cada pelo), puede haber d'ellos distintos tipos: Pelo de cubierta, guardia o jarra: ye'l pelo más llargu y rectu, con una terminación en punta; esti tipu de pelo torga qu'escape'l calor. So piel o borra: sirve pal aislamientu térmicu, yá que ye bien trupu; dexa l'intercambiu térmicu escontra l'esterior, o bien lo torgar. Sensorial o vibrisas: ta provistu de senos vasculares y fibres nervioses qu'envolubren la base del folículo piloso, polo que tienen una función sensorial.
Tipos de pelo En función de la so estructura La estructura del pelo atópase determinada pola forma en que s'atopen les pontes disulfuru, pero no fondero esto atópase determináu por información contenida nel ADN: Llisu, llaciu o lisótrico. La forma del folículo ye redondu y ta empobináu verticalmente a la superficie de la piel formando un ángulu rectu con ella. Esta estructura deber a que los enllaces d'azufre atopar de forma paralela. Onduláu o cinótrico. Tien forma oval y ta empobináu formando un ángulu agudu. Rizáu o ulótrico. Tien forma elíptica y l'orientación ye paralela a la superficie de la piel. Los enllaces d'azufre atopar de manera diagonal, que da llugar a un espiral. Nos caucásicos suel predominar el pelo que ye ente llisu y onduláu, yá que nel folículo xeneralmente forma un pequeñu ángulu agudu cola vertical a la piel. El tipu lisótrico ye bien carauterísticu de los mongoloides, ente que los tipos rizaos de los negroides.
En función de la so emulsión epicutánea El pelo puede clasificase en función de la emulsión epicutánea que presenta en: Normal. La emulsión epicutánea ta permediada. L'aspeutu del pelo ye brillosu, nidiu y aterciopeláu. Secu. La emulsión epicutánea contién poca grasa y poca agua. L'aspeutu del pelo ye aspru y argayadizu. Grasu. La emulsión epicutánea tien altu conteníu en grasa. L'aspeutu del pelo ye brillosu y pegañosu.
Cualidaes del pelo Les cualidaes del pelo deber a la estructura filamentosa de la queratina. Son: elasticidá, resistencia, y porosidá.
Elasticidá Ye la capacidá que tien el pelo pa espurrise y volver a la so forma natural ensin rompese. Na mayor parte de los procedimientos químicos de guapura (tintes, decoloración, ondulación) faise la prueba d'elasticidá pa non sobreprocesar el pelo.
Resistencia El pelo ye fuerte porque les célules cuticulares tán xuníes ente sigo con una sustancia químico complexa qu'actúa como cementu y caltener tamién xuníes al córtex.
El pelo ye resistente a: el frayatu: un pelo sano puede soportar una carga de 50-100 g; esto puede trate alteriáu por dellos axentes químicos; el calor: un pelo aguanta temperatures de 140 °C cuando ta secu, y hasta 200 °C cuando ta moyáu; la podrizu: la estructura de la queratina y el so conteníu n'azufre faen el pelo bien resistente; cambeos de pH: cuando la fibra capilar someter a soluciones acedes estremes o alcalines estremes, debilítase.
Propiedaes llétriques El pelo seco nun ye un bon conductor de la electricidá, y presenta una alta resistencia llétrica. Cuando s'aplica peñáu o cepilláu, los pelos atropen electricidá estática y se repelen ente sigo.
Porosidá Ye la capacidá que tien el pelo d'absorber líquidos. L'absorción d'agua produz un hinchamientu de la fibra con una medría d'un 15-20 % nel diámetru y solo un 0.5-1 % nel so llargor.
El pelo moyáu ye un pocu más llargu que secu y más esponxosu.
L'absorción d'agua y l'hinchamientu de la fibra dependen sobre manera del pH del mediu. El pH alcalín favorez l'hinchamientu de la fibra capilar.
Color del pelo Los pigmentos responsables del color del pelo son les melanines, que son producíes polos melanocitos de la matriz. La melanina atrópase dientro d'estes célules nunos orgánulos esféricos denominaos melanosomes, delimitados por una membrana lipídica. L'actividá de los melanocitos afacer al ciclu piloso, y produzse mientres la fase anágena.
Colores de pelo Negru: Ye la tonalidá más escura del pelo, siendo de la mesma la más frecuente por cuenta de una bien alta cantidá eumelanina. Ye xunto col pelo marrón los más comunes a nivel mundial.
Castañal: El pelo castañu carauterizar por mayores niveles de eumelanina y niveles más baxos de feomelanina. De los dos tipos de eumelanina (negru y marrón), les persones de pelo castaño tienen eumelanina marrón; tamién suelen tener guedeyes d'espesura media. Les neñes de pelo castañu o les muyeres conócense de cutiu como morica.
El color castañu ye un color del pelo que ye una cortina acoloratada del pelo marrón. En contraste col pelo castañu, el color acoloratáu de la castaña ye más escuru. El pelo castañu ye común ente los pueblos nativos de Norte, Centru, Europa Occidental y Oriental.
Rubio: Estender dende una tonalidá casi blanca (rubiu platinado) a un roxu escuru doráu. El roxu afresado, un amiestu de pelo rubiu y colloráu, ye un tipu muncho más raru que contién más feomelanina. Puede tener casi cualquier proporción de feomelanina y eumelanina, pero tien solamente pequeñes cantidaes de dambos. Más feomelanina crea un color rubiu más doráu o afresado, y más eumelanina crea un color cenizo o doráu.
Munchos neños nacíos col pelo rubiu desenvuelven el pelo más escuru ente qu'avieyen, cola mayoría de los roxos naturales que desenvuelven un color de pelo d'un tonu rubiu escuru pol tiempu algamen la edá media. Les hormones del embaranzu entaínen esti procesu. El pelo rubiu claru natural ye raru na edá adulta, con demandes de la población del mundu que s'estendía del 2% de los roxos naturales