La baybayin (dacuando nomáu alibata) ye un sistema d'escritura que sirvía pa escribir el tagalu, el bisayo, l'ilocano, el bicolano, el pampango, el pangasinense antes de la llegada de los européos. Derivar del sistema d'escritura kavi de javanés, tal como señala Iuuiuygnacio Villamot, na so obra: "L'antigua escritura filipino", Manila, 1922.

Supónse que s'utilizó a partir del sieglu XIV, y siquier el so usu entá nun sumiera mientres la colonización de Filipines polos Españoles. Baybayin significa "solletrar". Conócense delles escritures que se-y venceya como'l hanunóo, del buhid, y el tagbanwa. El baybayin tamién s'utilizó pa tener en cuenta'l ilocano y el pangasinense.

vocal

` a ᜀ i é ᜁ ú o ᜂb

b ᜊ᜔ ba ᜊ bibé ᜊᜒ bú bo ᜊᜓk

k ᜃ᜔ ka ᜃ kiké ᜃᜒ kú ko ᜃᜓᜓd/r

d/r ᜇ᜔ da/ra ᜇ di/ridé/ré ᜇᜒ dú/rú do/ro ᜇᜓg

g ᜄ᜔ ga ᜄ gigé ᜄᜒ gú go ᜄᜓh

h ᜑ᜔ ha ᜑ hihé ᜑᜒ hú ho ᜑᜓl

l ᜎ᜔ la ᜎ lilé ᜎᜒ lú lo ᜎᜓm

m ᜋ᜔ ma ᜋ mimé ᜋᜒ mú mo ᜋᜓn

n ᜈ᜔ na ᜈ niné ᜈᜒ nú no ᜈᜓng

ng ᜅ᜔ nga ᜅ ngingé ᜅᜒ ngú ngo ᜅᜓp

p ᜉ᜔ pa ᜉ pipé ᜉᜒ pú po ᜉᜓs

s ᜐ᜔ sa ᜐ sisé ᜐᜒ sú so ᜐᜓt

t ᜆ᜔ ta ᜆ tité ᜆᜒ tú to ᜆᜓw

w ᜏ᜔ wa ᜏ wiwé ᜏᜒ wú wo ᜏᜓy

y ᜌ᜔ ya ᜌ yiyé ᜌᜒ yú yo ᜌᜓ

Exemplos La Oración del Señor (Ama Namin) ᜀᜋ ᜈᜋᜒᜈ᜔, :ᜐᜓᜋᜐᜎᜅᜒᜆ᜔ ᜃ, :ᜐᜋ᜔ᜊᜑᜒᜈ᜔ ᜀᜅ᜔ ᜅᜎᜈ᜔ ᜋᜓ; ᜋᜀᜈ᜔ ᜋᜓ; ᜐᜓᜈ᜔ᜇᜒᜈ᜔ ᜀᜅ᜔ ᜎᜓᜂᜊ᜔ ᜋᜓ

Declaración Universal de los Derechos Humanos ᜐᜒᜈᜒᜎᜅ᜔ ᜈ ᜋᜎᜌ ᜀᜆ᜔ ᜉᜈ᜔ᜆᜌ᜔-ᜉᜈ᜔ᜆᜌ᜔ ᜐ ᜃᜍᜅᜎᜈ᜔ ᜀᜆ᜔ ᜋᜅ ᜃᜍᜉᜆᜈ᜔ ᜀᜅ᜔ ᜎᜑᜆ᜔ ᜅ᜔ ᜆᜂ. ᜉᜒᜈᜄ᜔ᜓᜃᜎᜓᜂᜊᜈ᜔ ᜐᜒᜎ ᜅ᜔ ᜃᜆ᜔ᜏᜒᜍᜈ᜔ ᜀᜆ᜔ ᜊᜓᜇ᜔ᜑᜒ ᜀᜆ᜔ ᜇᜉᜆ᜔ ᜋᜄ᜔ᜉᜎᜄᜌᜈ᜔ ᜀᜅ᜔ ᜁᜐ'ᜆ᜔ ᜁᜐ ᜐ ᜇᜒᜏ ᜅ᜔ ᜉᜄ᜔ᜃᜃᜉᜆᜒᜍᜈ᜔.

Referencies

Enllaces esternos

Categoría:Escritura Categoría:Cultura de Filipines Categoría:Baybayin