Les llingües xapóniques son una familia de llingües supuestamente descendiente d'una llingua común llamada protojapónico.

Llingües de la familia Les llingües xapóniques son:

Xaponés (日本語) Xaponés oriental (anguaño representáu parcialmente pol fala de Aogashima (Tokiu), Hachijojima (Tokiu), Minamidaito (Okinawa), Kitadaito (Okinawa) y unes poques islles pequeñes más). Xaponés occidental (representáu por tolos dialeutos xaponeses de les islles principales). Xaponés occidental del este, inclúi a la mayoría de los dialeutos al este de la rexón de Kansai. Xaponés occidental del oeste, inclúi a la mayoría de los dialeutos al oeste de la rexón de Kanto.

Llingües ryukyuenses (琉球語) Amami-Okinawanese Amami (奄美語) Oshima septentrional Oshima meridional Toku-Non-Shima Kikai Kunigami (国頭語) Yoron Oki-Non-Erabu  Kunigami (tamién llamáu okinawense septentrional) Ie Dialeutos del sur (tamién okinawense central o okinawense estándar) Principal Shimajiri (l'afiliación d'estos dialeutos nun ye segura, pero se incuye equí porque la rexón Shimajiri considérase parte de la rexón correspondiente) Okinawense (沖縄語) Sakishima Miyako (宮古語) Miyako Irabu Yaeyama (八重山語) Ishigaki Iriomote Taketomi Yonaguni (与那国語)

Rellaciones con otres families Nun esiste una prueba concreta universalmente aceptada de la rellación ente les llingües xapóniques y otres llingües, pero esisten una serie d'hipótesis sofitaes por diverses evidencies:

La hipótesis más estendida rellaciona les llingües xapóniques cola antigua y sumida llingua de Goguryeo. Otros van más allá incluyendo'l japónico y el goguryeo dientro d'una hipotética y mayor familia de llingües llamada fuyu qu'incluyiría les llingües escastaes acomuñaes colos antiguos Fuyu y Baekje. Otra hipótesis rellaciona'l japónico col coreanu, basándose nuna gramática práuticamente idéntica, a pesar de semeyances léxiques escases. La mayoría de los siguidores de la teoría "fuyu" nun inclúin el coreanu como parte de la familia. Tamién ta la revesosa hipótesis altaica qu'afirma que les llingües xapóniques, les llingües fuyu, goguryeo y el coreanu o cualquier combinación d'elles formen parte de la familia de llingües altaica. Estudios lexicoestadísticos amosaron que la llingua viva moderna que tienen el léxicu más próximu a cualesquier llingua japónica ye'l uigur, una llingua túrquica, perteneciente como'l restu d'esa familia a la macrofamilia altaica. Finalmente tán les hipótesis que proponen venceyos coles llingües austronésicas ya inclusive los que consideren que'l japónico ye una caña de la macrofamilia áustrica,http://www.nostratic.ru/books/(284)solnit-austrotai.pdf The Austro-Tai-Japanese Hypothesis.<ref>L.A. Reid (1999): http://www.nostratic.ru/books/(283)Reid.pdf "New Linguistic Evidence for the Austric Hypothesis", en Selected Papers from the Eighth International Conference on Austronesian Languages.</ref> pero la evidencia en favor d'estos tipos de propuestes ye igualmente débil.

En vista de la falta de pruebes contundentes, dalgunos ven nestes semeyances un simple sprachbund y que les paecencies son a cencielles resultáu de la vecindá de los pueblos n'Asia Central a lo llargo de milenios.

Comparanza léxica Los numberales en distintes llingües xapóniques son:Japonic Numerals (Eugene Chan) {|class=wikitable style=text-align:center; |- ! rowspan=2| GLOSA ! colspan=2| Numberales siníticos ! colspan=5| Numberales japónicos |- ! Sinón-xaponés !! Chinuclásicu !Xaponésantiguu !! Xaponésmodernu !! Kunigami !! Yaeyama !! PROTO-JAPÓNICO |- | '1' || itɕiichi || *i̯it || pijto || çitoʦɯhitotsu || tʼiːtʃʼi || pituʦy || *piːto-la to |- | '2' || ɲinin || *ńii̯ || puta || ɸɯtɑtsɯfutatsu || tʼaːtʃʼi || huta:ʦy || *putaː-la to |- | '3' || saɴsan || *sam || uru-fu || mitːsɯmittsu || el mioːtʃʼi || my:ʦy || *el mioː-el to |- | '4' || ɕishi || *sî || jo < *do || jotːsɯyottsu || ju:tʃʼi || ju:ʦy || *ju-el to |- | '5' || ɡogo || *ŋwo || itu || itsɯtsɯisutsu || ʔitʃʼtʃʼi || issy || *itu-el to |- | '6' || ɾokɯroku || *li̯uk || mu- || mɯtːsɯmuttsu || mu:tʃʼi || ny:tsy / mu:ʦy || *mu-el to |- | '7' || ɕitɕishichi || *tsʰit || añada || nɑnɑtsɯnanatsu || nanatʃʼi || añadaʦy || *añada-la to |- | '8' || hɑtɕihachi || *pat || ja < *da || jɑtːsɯyattsu || ja:tʃʼi || ja:ʦy || *ja:-el to |- | '9' || kʲɯːkyuu || *ki̯o || kokono- || kokonotsɯkokonotsu || kukunutʃʼi || hakonaʦy || *kokono-el to |- | '10' || dʑɯːjuu || *ʂip || towo || toː''too || el to: || el to: || *towo

Referencies

Bibliografía

J J