El grupu altoxermánicu superior tamién llamáu alto alemán superior (n'alemán: ) ye un grupu de variedaes llingüístiques altoxermániques que se falen n'Alemaña, Austria, Liechtenstein, Suiza, Francia ya Italia.
A diferencia del baxu alemán, les variedaes del alemán cimeru (y central) esperimentaron la segunda mutación consonántica. Como resultáu, delles consonantes qu'en baxu alemán son plosives, n'alemán cimeru son fricatives o africaes. La llinia de Speyer dixebra la rexón del alemán central, al norte, de la del alemán cimeru, al sur.
Clasificación L'altu alemán cimeru suelse estremar en dos bloques, l'alemánicu y el austrobávaru. Sicasí, los dialeutos del alto franconio, falaos hasta la isoglosa marcada pola llinia de Speyer, tamién suelen incluyise dientro del alemán cimeru. Esiste alderique sobre si tendríen d'incluyise nel alemán cimeru o nel central, yá que presenten traces de dambos y suélse-yos considerar como fales de transición ente dambos grupos. L'antiguu idioma lombardu, anguaño estinguíu, tamién presentaba la segunda mutación consonántica, polo que se-y considera una forma primitiva del alemán cimeru.
Alto franconio Altu franconio oriental Altu franconio meridional Alemánicu (alemán: ) Suabu (alemán: , faláu en Suabia) Baxu alemánicu (alemán: ) Alsacianu (alemánicu y alemán: , faláu en Alsacia, Francia) Alemán coloniero (faláu en Venezuela) Alemán de Basilea (alemán de Basilea: , Alemán: ) Altu alemánicu (alemánicu y alemán: ) Alemán de Berna (bernés: , alemán: ) Alemán de Zürich (alemán: , alemán de Zürich: ) Alemánicu cimeru (alemánicu y alemán: ) Alemán de Valais (alemán: , alemán de Valais: Wallisertitsch, faláu nel Cantón del Valais, Suiza) Alemán de Walser (alemán: ) Austrobávaru (bávaru: , alemán: , faláu n'Austria, Tirol del Sur (Italia) y en Baviera, Alemaña) Austrobávaru septentrional (bávaru: , alemán: , faláu en Altu Palatináu, Baviera) Austrobávaru central (bávaru: , alemán: , faláu en Baviera y Austria) Alemán de Viena (alemán: , faláu en Viena y otres partes d'Austria) Alemán de Múnich (alemán: , faláu en Múnich, Baviera) Austrobávaru meridional (bávaru: , alemán , faláu n'Austria y el Tirol de Sur, Italia) Surtirolés (bávaru: , alemán ) Cimbriano (alemán: , , faláu n'Italia nororiental) Mócheno (italianu: , faláu en Trentín, Italia) Alemán huterita (alemán: , faláu en por comuidades huterites en Canadá y Estaos Xuníos)
Carauterístiques Les llingües altoxermániques cimeres estremar de les altoxermániques centrales en que les primeres esperimentaron dafechu la mutación consonántica p > pf (Apfel en cuenta de Appel y Pfund en cuenta de Pund). La isoglosa que marca la llende septentrional de les llingües altoxermániques superiores acordies con esta definición denominar llinia de Speyer. Amás, hai otres carauterístiques morfosintácticu y fonolóxicu que se consideren típiques del altoxermánicu cimeru, anque non necesariamente danse en tolos sos dialeutos nin son esclusives d'ellos:
La perda del tiempu pretéritu y l'usu nel so llugar del perfectu como tiempu narrativu *Pa formar el perfectu, utilízase l'auxiliar sein en llugar de haben colos verbos stehen, sitzen y liegen La síncope del prefixu ge- a g- (p.ej. Gschenk por Geschenk) Los sufixos de diminutivu nun deriven de -chen, sinón de -lein (-le, -la, -li, -el, -l, etc.) La estinción de la ch en nicht (net, nit, nöt, etc.) El caltenimientu de los diptongos crecientes del altu alemán mediu ie, ue y üe (p.ej. liebe guete Brüeder) L'amenorgamientu del pronome personal ich a i L'apócope de la -n na sílaba átona final -en (p.ej. singe por singen) La pronunciación sorda de la s al entamu de pallabra
Referencies
Enllaces esternos Deutscher Sprachatlas, uni-marburg.de Upper German, ethnologue.com