Les llingües algonquinas centrales son una agrupación xeográfica de les llingües algonquinas que nun constitúin un grupu filoxenéticu definíu dientro de la familia algonquina, delles traces comunes son namái traces d'área llingüística. Dientro de la familia algonquina namái'l algonquino oriental paez ser un grupu bien definíu.
Dientro de les llingües algonquinas centrales, les úniques llingües que paecen tener un parentescu filoxenéticu específicu son el potawatomi y el ojibwe, que frecuentemente s'arrexunten dientro d'una caña ojibwe-potawatomi, anque s'apurrió dalguna evidencia pa sostener un grupu algonquino central, llamáu por dellos autores "algoquino de los grandes llagos oriental"e.g. Mariña, David J. (2003). The Miami–Illinois Language. Lincoln: University of Nebraska Press, pg. 1 o "algonquino central nuclear" (Goddard, 1994), formáu pol ojibwe-potawatomi, el miami-illinois, el fox-sauk-kickapoo y el shawnee (y excluuendo el cree-montagnais y el menominee). Esti supuestu grupu filoxenéticu foi suxeríu sobre la base de ciertes innovaciones léxicu y fonolóxicu, anque la hipótesis de que formen un grupu filoxenéticu bien definíu nun foi convenientemente demostrada, polo que se considera una mera propuesta de trabayu.
Clasificación Les llingües llistaes de siguío inclúin dialeutos y subdialeutos. Esta clasificación basar en Goddard (1996) y Mithun (1999):
1. Cree-Montagnais (also known as Kirištinu˙ or Cree-Montagnais-Naskapi) i. Cree Cree de los llanos (Plains Cree) Cree de los montes (Woods Cree) Cree de los banzaos (Swampy Cree) occidental Cree de los banzaos (Swampy Cree) oriental y Moose Cree Atikamekw (tamién llamáu Attikamek, Attikamekw, Atikamek o Tête de Boule) ii. Montagnais-Naskapi Cree oriental (tamién llamáu James Bay Cree o Cree oriental) Cree oriental septentrional Cree oriental meridional Naskapi Montagnais (tamién llamáu Innu-aimun o Innu) 2. Menominee (tamién llamáu menómini) I. Algonquino oriental de los Grandes Llagos (tamién llamáu central-nuclear o ojibwe-potawatomi) a. Ojibwe–Potawatomi (tamién llamáu Ojibwe–Potawatomi–Ottawa, Anishinaabemowin, o idioma anishinaabe) 3. Ojibwe (tamién llamáu Ojibwa, Ojibway, Ojibwe-Ottawa, Ojibwemowin o idioma anishinaabe) i. Septentrional Algonquin Oji-Cree (tamién llamáu Severn Ojibwe, Anishininiimowin o idioma anishinini) ii. Meridional Saulteaux (tamién llamáu Nakawēmowin, Plains Ojibwe o Ojibwe occidental) Eastern Ojibwe (tamién llamáu Mississauga Ojibwa o Jibwemwin) Southwestern Ojibwe (tamién llamáu Chippewa, Ojibwe, Ojibwa, Ojibwemowin o Ojibway) Ottawa (also known as Odawa or Daawaamwin) Northern Ojibwe (also known as Northwestern Ojibwe) Nipissing Algonquin (also known simply as Algonquin) 4. Potawatomi 5. Fox (tamién llamáu Fox-Sauk-Kickapoo o Mesquakie-Sauk-Kickapú) Fox (tamién llamáu Meskwaki, Mesquakie, o Meshkwahkihaki) Sauk (tamién llamáu sac y fox) Kikapú (Kickapoo) Mascouten (non atestáu direutamente) 6. Shawnee (Ša˙wano˙ki) 7. Miami-Illinois Miami Illinois Peoria Wea
Comparanza léxica Los numberales en distintes llingües algonquinas centrales son:Algic Numerals (Y. chan)Algonquian (M. Rosenfelder) GLOSA Ojibwe-potawatomi PROTO-MIAMI-ILLINOIS PROTO-FOX-SAUK-KIKAPÚ Shawnee cree-montagnais-naskapi menominee OjibweNO. Potawatomi PlainsCree Woods Cree Monta_gnais Naskapi '1' pēšɪk ŋ̩ɡʊt *nin-koti *nekoti nekoti pēyʌ́k piyʌ́k peykw pekʷ nɪkʊt '2' nīšɪn niš *nīšwi *nīšwi nišwí nīsʊ níːsʊ niš nišʷ nīs '3' nɪhsɪn n̩swʌ *nihswi *neθwi nθwi nɪstʊ́ nɪ́stʊ nɪšt nɪštʷ næʔniw '4' nīwɪn nyɛʊ *nīwi *nyēwi nyewí nēwʊ́ nīyʊ́ nɛw naw nīw '5' nānʌn nyɑnɪn *nyālanwi *nyānanwi nyālanwi níyānʌ̀n níyānʌ̀n pətɛtət pɪta'tač ninʌnʌn '6' ɪnkotwāhso ŋ̩ɡʊdwɑso *kākāthswi *ne-kotwāšika nekotwaʔθwi nɪkʊ́twāsɪ̀k nɪkʊ́twāsɪ̀k kʊtwɔs ašoˈtāč nɪkūel toʌsɪtah '7' nīšwāhso nonʔʌk *swāhtēthswi *nōhika nīšwaʔθwi tḗpʌkʊ̀hp tī́pʌkʊ̀hp nišwɔs nišʷoˈtāč nōhɪkʌn '8' ɪhšwāhso šwɑdso *palā- *neθwāšika nθwāškθwi ʌyḗnānḕw ʌyī́nānī̀w nɪšwos yáˈnaw el soʌsɪk '9' šānkʌhso ʒɑk *nin-koti menēhki *šāka čākatθwi kḕkʌmɪ́tātʌ̀ht kī̀kʌ́mɪtā̀t peykʊstew peˈkuštaw sākæːw '10' mɪtāhso n̩dɑdso *metāthswi *metāθwi metaʔθwi mɪ́tātʌ̀ht mɪtā́t peykʊnu pekʷiˈyuw mɪtātah
Ver tamién Llingües algonquinas Algonquinos
Referencies
Bibliografía Campbell, Lyle (1997). American Indian languages: The historical linguistics of Native America. New York: Oxford University Press. ISBN 0-19-509427-1. Goddard, Ives (1994). "The West-to-East Cline in Algonquian Dialeutology." In William Cowan, ed., Papers of the 25th Algonquian Conference 187-211. Ottawa: Carleton University. ———— (1996). "Introduction". In Ives Goddard, ed., "Languages". Vol. 17 of William Sturtevant, ed., The Handbook of North American Indians. Washington, D.C.: The Smithsonian Institution. Grimes, Barbara F. (Ed.) (2000). Ethnologue: Languages of the world, (14th ed.). Dallas, TX: SIL International. ISBN 1-55671-106-9. Online edition: http://www.ethnologue.com/, accessed on Mar. 3, 2005. Mithun, Marianne (1999). The languages of Native North America. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-23228-7 (hbk); ISBN 0-521-29875-X.
Enllaces esteriores Algonquian Family Algonquian languages