El margraviato de Brandeburgu (n'alemán: Markgrafschaft Brandenburg) foi unu de los principales principaos del Sacru Imperiu Romanu Xermánicu dende 1157 hasta 1806. Tamién conocíu como la Marca de Brandeburgu (Mark Brandenburg), desempeñó un papel fundamental na historia d'Alemaña y Europa central.
Brandeburgu desenvolver a partir de la Nordmark (Marca del Norte) fundada nel territoriu de los wendos eslavos. El so nome deriva d'una de les sos denominaciones, la Marca de Brandeburgu (Mark Brandenburg). El margrave de Brandeburgu exerció la prestixosa función de príncipe eleutor dende la Bulda d'Oru de 1356, lo que-yos dexaba escoyer al emperador del Sacru Imperiu Romanu. Por esti motivu, l'Estáu foi conocíu como Brandeburgu Eleutoral o'l Eleutoráu de Brandeburgu (Brandenburg Kurfürstentum o Kurbrandenburg).
La Dinastía de los Hohenzollern llegó al tronu de Brandeburgu en 1415. Sol lideralgu Hohenzollern, Brandeburgu aumentó'l so poderíu mientres el sieglu XVII y heredó el Ducáu de Prusia. Lo anterior dio como resultáu l'Estáu de Brandemburgu-Prusia, precursor del Reinu de Prusia, que se convirtió nun importante Estáu alemán mientres el sieglu XVIII. Anque'l títulu más altu de los eleutores foi "Rei en/de Prusia", el so poder de base siguió siendo Brandeburgu y la so capital, Berlín.
El Margraviato de Brandeburgu sumió cola disolución del Sacru Imperiu Romanu Xermánicu en 1806, y foi sustituyíu pola prusiana provincia de Brandeburgu en 1815. El reinu hohenzollern de Prusia llogró la unificación d'Alemaña y la creación del Imperiu alemán en 1871.
Xeografía El territoriu del antiguu margraviato, davezu conocíu como'l , queda no qu'anguaño ye Alemaña oriental y Polonia occidental. Xeográficamente tomaba la mayoría de lo qu'anguaño son los estaos alemanes de Brandeburgu y Berlín, l'Altmark (el terciu septentrional de Saxonia-Anhalt), y la Neumark (agora estremáu ente Lubusz y Voivodatu de Pomerania Occidental de Polonia). Partes del actual estáu federal de Brandeburgu, como Baxa Lusacia y el territoriu que fuera saxón hasta 1815, nun fueron parte de la Marca. Coloquialmente pero non con precisión, l'estáu federal de Brandeburgu identifícase dacuando cola Marca de Brandeburgu.
La rexón formar mientres la edá del xelu y carauterizada por morrenes, valles glaciares, y numberosos llagos. El territoriu conozse como una o marca por cuenta de que yera un condáu de frontera del Sacru Imperiu Romanu Xermánicu (vease tamién Margraviatu de Meissen).
La Marca definir por dos tierres altes y dos depresiones. Les depresiones tán ocupaes per ríos y cadenes de llagos con marismas y suelu pantanosu a lo llargo de les veres; nel pasáu usar pa recoyer turba, les veres de los ríos tán agora drenadas y seques.
Les Tierres altes báltiques o septentrionales de la Pandu del llagu de Mecklemburgu tienen namái estensiones menores en Brandeburgu. El cordal d'aproximadamente 230 km de llongura del sur de la Marca empezó nes Tierres altes de Lusacia (cerca de Żary) y sigue pasaos Trzebiel (Triebel) y Spremberg, depués escontra'l noroeste al traviés de Calau, y termina na desnuda y seca Fläming. La depresión meridional ta xeneralmente al norte d'esti cordal y apaez llamativamente nel Monte del Spree (ente Baruth/Mark y Plaue an der Havel). La depresión septentrional, que queda casi direutamente al sur de les tierres altes báltiques, ta definíu per tierres baxes de los ríos Notec y Warta, el Oderbruch, el valle del Finow, el pandorial de Havelland y el ríu Oder.
thumb|left|300px|Provincia de Brandemburgu, h. 1905.
Ente estos dos depresiones hai un pandu baxu que s'estiende dende la zona de Poznań escontra l'oeste a Brandeburgu al traviés de Torzym (Sternberg), el pandu de Spree, y el Mittelmark. Dende'l sureste hasta'l noroeste, esti pandu vese cortada pela tierra baxa del Leniwa Obra y el ríu Oder so la confluencia del Neisse lusaciano, el valle del Spree inferior, y el valle de Havel. Ente estos valles alcen una serie de llombes y pandos, como Barnim, Teltow, Semmelberg cerca de Bad Freienwalde (157 msnm), Müggelberge en Köpenick (115 msnm), Havelberge (97 msnm), y les llombes Rauen cerca de Fürstenwalde (112-152 msnm).
La rexón ta marcada per suelu secu y arenosu, amplies franxes de les cualos tienen pinos y plantes ericácees, o uz. Sicasí, el suelu ye margoso nes tierres altes y pandos t, cuando se cultiva de forma apropiada, pue ser granible agrícolamente.
Brandeburgu tien un clima continental fríu, con temperatures que de media van dende los 0º C en xineru y febreru a cerca de 18º C en xunetu y agostu. Les precipitaciones de mesia son 500 mm y 600 mm añalmente, con un modestu máximu pel branu.
Historia
Marca del Norte thumb|right|300px|Brandemburgu, h. 1150.
Pal sieglu VIII, los wendos eslavos, como los esprevanes y los hevelios empezaron a movese escontra la zona de Brandeburgu. Xunir a los saxones y los bohemios.
Los obispaos de Brandeburgu y Havelberg establecer a empiezos del sieglu X (en 928 y 948, respeutivamente).Koch, p. 23. Yeren sufragáneos del arzobispáu de Mainz; l'obispáu de Brandeburgu algamó'l mar Bálticu.
El rei Enrique'l Pajarero empezó a gobernar na rexón en 928–9, dexando al emperador Otón I establecer la Marca del Norte sol margrave Gerón en 936 mientres el Ostsiedlung alemán. Sicasí, la marca y los obispaos fueron derrocaos pola rebelión eslava en 983; hasta'l colapsu de l'alianza liutiziana a metá del sieglu XI, el gobiernu imperial al traviés d'obispaos y marques quedó parada mientres aproximadamente 150 años,Koch, p. 24. inclusive anque l'obispáu caltúvose.
El príncipe Pribislav de los hevelios llegó al poder nel castiellu de Brenna (Brandenburg an der Havel) en 1127. Mientres el reináu de Pribislav, na que cultivó conexones cercanes cola nobleza alemana, los alemanes tuvieron ésitu a la d'asegurar pal Imperiu la rexón havolana de Brandeburgu an der Havel a Spandau. L'apostada frontera oriental siguió ente los hevelios y los esprevanos, reconocieron la llinia Havel-Nuthe. El príncipe Jaxa de Copnic de los esprevanos vivieron en Köpenick al este de la llinia divisoria.
Ascanios left|thumb|300px|Estatua en Siegesallee d'Alberto l'Osu, flanqueado pol obispu Wigger de Brandeburgu y l'obispu Otón de Bamberg.
Mientres la segunda fase del Ostsiedlung alemán, Alberto l'Osu empezó la política d'espansión escontra l'este de los ascanios. Dende 1123-25 Alberto desenvolvió contactos con Pribislav, quien actuó como padrín del primer fíu del ascanio, Otón, y dio al neñu la rexón de Zauche como regalu de bautismu en 1134. Nel mesmu añu l'emperador Lotario II nomó a Alberto margrave de la Marca del Norte y alzó a Pribislav al estatus de rei, anque esto foi rescindíu más tarde. Tamién en 1134, Alberto tuvo ésitu n'asegurar pa los ascanios l'heriedu de Pribislav, que nun tenía fíos. Dempués de la muerte del segundu, en 1150, Alberto recibió la residencia havolana de Brenna. Los ascanios empezaron a construyir el castiellu de Spandau.
Los líderes yeren cristianos, pero la población havolana siguió cola so antigua relixón eslava y opúnxose a l'asunción del poder por Alberto. Jaxa de Copnic, quiciabes pariente de Pribislav y pretendiente a Brandeburgu, controló Brandeburgu con ayuda polaca, y gobernó la tierra de los estodoranos. Otres fontes históriques daten esta conquista nel añu 1153, anque nun hai fontes definitives pa la fecha. Investigaciones más recién (como Lutz Partenheimer) datar na primavera de 1157, pos ye dudosu qu'Alberto nun respondiera a les aiciones de Jaxa mientres cuatro años.
Cola victoria'l 11 de xunu de 1157, Alberto l'Osu foi capaz de reconquistar Brandeburgu, exilió a Jaxa, y fundó un nuevu señoríu. Yá que yá tenía'l títulu de margrave, Alberto se autodenominó margrave de Brandeburgu () el 3 d'ochobre de 1157, momentu inicial del margraviato de Brandeburgu.
300px|thumb|Brandemburgu hasta la estinción de la dinastía Ascania en 1320.
Les llendes territoriales del margraviato orixinal difier del actual estáu alemán, y taba formáu namái poles rexones de Havelland y Zauche. Nel sieglu y mediu posterior, los ascanios conquistaron les rexones d'Uckermark, Teltow, y Barnim nel este del Havel y Nuthe, ampliando d'esta manera la Marca hasta'l ríu Oder. Brandemburgu Oriental (Neumark o "Marca Nueva") al este del Oder foi adquiríu gradualmente por aciu compres, matrimonios y l'ayuda de los Piastas polacos.Koch, p. 25.
Debíu al suelu predominantemente arenosu de Brandeburgu, el principáu, bien llindáu agrícolamente, foi llamáu "el areneru del Sacru Imperiu Romanu Xermánicu". Alberto convidó a colonos a asitiase nel nuevu territoriu, y munchos veníen de la ("Marca Vieya", un nome posterior pa la marca del norte orixinal), el Harz, Flandes (d'ende la rexón ), y Renania. Dempués de la captura de territoriu a lo llargo de los ríos Elba y Havel nos años 1160, colonos flamencos y holandeses de rexones anubiertes en Holanda usaron la so habilidá pa construyir diques en Brandemburgu. Primeramente, los ascanios progtegieron el país asitiando caballeros en pueblos; castiellos fortificaos con caballeros allugar na so mayor parte na rexón fronteriza de la Neumark. Dempués del cayente del poder imperial nel sieglu XIV, sicasí, caballeros empezaron a construyir castiellos per tol principáu, dándo-yos más independencia.
Dempués de la muerte d'Alberto en 1170, el so fíu asoceder como Otón. Los ascanios siguieron una política d'espansión escontra l'este y el nordés cola pretensión de coneutar los sos territorios al traviés de Pomerania hasta'l mar Bálticu. Esta política llevar a entrar en conflictu col reinu de Dinamarca. Tres la batalla de Bornhöved (1227), el margrave Xuan I plantegó la so pretensión a Pomerania, recibir como feudu del emperador Federico II en 1231. Mediaos del sieglu XIII yera una dómina de imprtantes desarrollos pa la casa de Ascania, pos ganó Stettin (Szczecin) y Uckermark (1250), anque esti postreru más tarde perder en favor del ducáu de Pomerania. Enrique II, el postreru margrave ascanio, morrió en 1320.
Wittelsbach thumb|right|El Sacru Imperiu Romanu Xermánicu dende 1273 hasta 1378.
Habiendo derrotáu a los Habsburgu, l'emperador Wittelsbach Lluis IV, un tíu d'Enrique II, apurrió Brandemburgu al so fíu mayor, Lluis I (el "Brandeburgués") en 1323. De resultes del asesinatu del preboste Nikolaus von Bernau en 1325, Brandemburgu foi castigáu con un interdicto papal. Dende 1328 d'equí p'arriba, Luis tuvo en guerra contra Pomerania qu'él pretendía como un feudu y el conflictu nun terminó antes de 1333. El gobiernu del margrave Lluis I foi refugáu pola nobleza llocal de Brandemburgu, y, dempués de la muerte del emperador Lluis VI en 1347, el margrave viose enfrentáu col Falsu Valdemaro, un impostor del fináu margrave Valdemaro. El pretendiente foi reconocíu como margrave de Brandemburgu el 2 d'ochobre de 1348 pol nuevu emperador, Carlos IV de Luxemburgu, pero foi espuestu como un fraude dempués de la paz ente los Wittelsbach y los Luxemburgu n'Eltville. En 1351 Lluis apurrió la Marca a los sos mediu hermanos Lluis II (el "romanu") y Otón V a cambéu del solo gobierno sobre Alta Baviera.
Luis el Romanu obligó al Falsu Valdemaro a arrenunciar a les sos pretensiones a Brandemburgu y consiguió que los margraves de Brandemburgu fueren príncipes eleutores na Bulda d'Oru de 1356. Brandemburgu entós convirtióse nun (lliteralmente "principáu eleutoral" o "eleutoráu") del Sacru Imperiu Romanu Xermánicu y tenía votu na eleición del emperador del Sacru Imperiu. El margrave de Brandemburgu tamién ostentaba'l títulu ceremonial de Archichambelán del Imperiu (). Cuando Luis el Romanu morrió en 1365, Otón asumió'l gobiernu de Brandemburgu, anque rápido desdexó la marca. Vendió Baxa Lusacia, que yá prometiera a la dinastía Wettin, al emperador Carlos IV en 1367. Un añu dempués, perdió la ciudá de Deutsch Krone (Wałcz) en favor del rei polacu Casimiro'l Grande.
Luxemburgu