Guerra d'Iraq

.

La Guerra d'Iraq, tamién conocida como Segunda Guerra del Golfu o Operación Llibertá Iraquina n'Estaos Xuníos, Operación Telic nel Reinu Xuníu y, n'otros ámbitos, ocupación d'Iraq, foi un conflictu qu'empezó'l xueves 20 de marzu de 2003 y remató el domingu 18 d'avientu de 2011. En rematando la guerra, diose pasu a una operación d'entrenamientu de les tropes iraquines pa combatir la insurxencia y el terrorismu. Esta operación dar a conocer como Operación Nuevu Amanecer,[elnuevodiario.com.ni/internacionales/82470 Estaos Xuníos empecipia n'Iraq operación Pito "Nuevu Amanecer"] que s'empecipia al entamar los Estaos Xuníos una coalición multinacional, tando compuesta por unidaes de les fuercies armaes de los mesmos Estaos Xuníos, el Reinu Xuníu y contingentes menores d'Australia, Dinamarca, Polonia, El Salvador, España, Italia, República Dominicana, Nicaragua, Hondures y otros países más.

La principal xustificación pa esta operación qu'ufiertó'l presidente de los Estaos Xuníos, George W. Bush y los sos aliaos na coalición, foi l'afirmación de que Iraq tenía y taba desenvolviendo armes de destrucción masiva (ADM), violando un conveniu de 1991.«President Bush Outlines Iraqi Threat.»«Piecing together the story of the weapons that weren't.» Funcionarios de los Estaos Xuníos sostuvieron, d'una manera comenenciudo y tendencioso, qu'Iraq representaba una inminente, urxente ya inmediata amenaza a los Estaos Xuníos, al so pueblu y a los sos aliaos, según a los sos intereses.Center for American Progress (January 29, 2004) «In Their Own Words: Iraq's 'Imminent' Threat.» americanprogress.org. Criticóse llargamente a los servicios d'información,Close, R. (March 10, 2003) "A CIA Analyst on Forging Intelligence -- Whose Deliberate Disinformation?" CounterPunch y los inspeutores designaos al efeuto nun atoparon pruebes de qu'esistieren les pretendíes armes de destrucción masiva. Dempués de la invasión, el Grupu d'Investigación n'Iraq llegó a la conclusión de qu'Iraq terminara los sos programes pa desenvolver diches armes en 1991 y nun había nenguna nel momentu de la invasión, pero que teníen la intención de volver a entamar la producción siempres y cuando se llevantaren les sanciones. Dellos funcionarios de los Estaos Xuníos alegaron que Sadam Husein y Al Qaeda tuvieren cooperando, pero nun hai pruebes de qu'esista una rellación de collaboración.Woods, K.M. and Lacey, J. (2008) "Saddam and Terrorism: Emerging Insights from Captured Iraqi Documents," vol. 1 Institute for Defense Analyses IDA Paper P-4287, pp. YE-1Kerr, R. J., et al. (29 July 2004) "Intelligence and Analysis on Iraq: Issues for the Intelligence Community," MORI Doc. ID 1245667 (Langley, VA: Central Intelligence Agency) Otres razones pa la invasión per parte de los funcionarios incluyíen les esmoliciones sobre'l sofitu financieru d'Iraq pa les families de horroristes suicides palestinos,CNN (September 12, 2002) "White House spells out case against Iraq" , "the White House released a report early Thursday, listing some of the principal accusations against Iraq and its leader.... Iraq is also accused of sheltering two Palestinian terrorist organizations, and it lists Saddam's decision in 2002 to increase from $10,000 to $25,000 the bounty paid to the families of Palestinian suicide bombers." violaciones de los derechos humanos per parte del gobiernu iraquín,Wolfowitz, P. (May 30, 2003) «Deputy Secretary Wolfowitz Press Availability in Singapore.» U.S. Department of Defense, Office of the Assistant Secretary of Defense (Public Affairs) news transcript.l'espardimientu de la democracia,"President Discusses the Future of Iraq" The White House, February 26, 2003.o les reserves de petroleu d'Iraq,Wright, G. (June 4, 2003) "Wolfowitz: Iraq war was about oil," Guardian Unlimited (London: Guardian Newspapers Limited); this article was retractedMorgan, D. y Ottaway, D. B. (September 15, 2002) "In Iraqi War Scenario, Oil Is Key Issue" Washington PostShih, G. y Montes, S. (October 15, 2007) «Roundtable alderiques energy issues.» Stanford Daily. anque esto postreru foi negáu por dellos funcionarios.Gates denies Iraq war about oilBlair: Iraq oil claim is 'conspiracy theory'Sicasí, Iraq, nun llegó a desenvolver armes nucleares, por cuenta de la Operación Ópera d'Israel, socedida unos años antes. thumb|Soldaos Nicaraguanos n'Iraq desempeñando llabores humanitarios. La invasión llevó a la rápida derrota de les fuercies iraquines, el derrocamientu del Presidente Sadam Husein, la so captura n'avientu de 2003 y la so execución n'avientu de 2006. La coalición empobinada polos Estaos Xuníos nel Iraq ocupáu trató d'establecer un nuevu gobiernu democráticu. Sicasí, pocu dempués de la invasión inicial, la violencia contra les fuercies de la coalición y ente los diversos grupos étnicos dio llugar a una guerra asimétrica cola insurxencia iraquina, la guerra civil ente sunitas y chiitas iraquines, y les operaciones d'Al-Qaeda n'Iraq.U.S. Defense Secretary Robert Gates, 2 Feb 2007 , see "four wars" remark Les estimaciones del númberu de persones muertes fluctúan ente más de 150 000 a más d'un millón de persones, según fontes. El costu financieru de la guerra foi envaloráu en más de 4 500 millones de llibres (9 000 millones de dólares) pal Reinu Xuníu, y más de 845 000 millones de dólares a los Estaos Xuníos,Iraq war hits U.S. economy: Nobel winner col costu total pa la economía d'esti postreru envalorada en trés a cinco billones de dólares. Dalgunes de les naciones qu'integraron la coalición empezaron a retirar les sos fuercies de resultes d'una opinión pública desfavorable y al progresivu aumentu d'efectivos iraquinos p'asumir la responsabilidá de la seguridá.Britain's Brown visits officials, troops in Iraq. International Herald Tribune, 2 October 2007.«Italy plans Iraq troop pull-out.» 15 de marzu de 2005. BBC.

Finalmente, na guerra llograron delles coses: ganar la invasión, ocupar el país, derrocar a un gobiernu dictatorial y enllantar la democracia con eleiciones supuestamente democrátiques. Lo que nun se llogró foi atopar armes de destrucción masiva almitíes pol mesmu ex presidente de los Estaos Xuníos, George Walker Bush y el so gabinete. Amás tampoco se llogró estabilizar el país y somorguióse nuna crisis sociu-política y de guerra civil interna con presencia de grupos horroristes como Al Qaeda que complicaron la victoria d'Estaos Xuníos y los sos aliaos sobre'l terrén iraquín. Nun puede dicise que se llograra una victoria nin una derrota, pero lo cierto ye que les tropes d'Estaos Xuníos tuvieron que tornar en 2014 por cuenta de la amenaza del Estáu Islámicu que ganó'l terrén d'un Iraq consumíu pola insurxencia rebalba al gobierno pro-Estaos Xuníos y les guerres civiles. Sumándose a l'amenaza del Estáu Islámicu por pidimientu del gobiernu iraquín, EE. XX. decidió intervenir una vegada más na denomada guerra contra l'Estáu Islámicu por que dicha organización horrorista nun se tragara y ocupara del tol país asiáticu. Amás d'Iraq, l'Estáu Islámicu tamién ocupó parte del país vecín Siria.derrota-politico-militar-de-eeuu «Iraq, otra derrota políticu-militar de EE. XX.» 28 d'avientu de 2011. La Nacion.com.«Trés hipótesis sobre la derrota d'Estaos Xuníos n'Iraq.» Bitacora.«La derrota de los Estaos Xuníos n'Iraq agrava la crisis estructural del capitalismu.» 31 de xineru de 2007. Voltairenet.org.Petraeus, l'héroe comenenciosu de dos ganes militares socesives RFI - 16 de payares de 2012«EE. XX. y los sos aliaos destruyeron Iraq.» 10 de payares de 2013. RT.«Estaos Xuníos acostumar a les guerres ensin victoria y ensin final.» 2 de xineru de 2015. El País.

Según el sitiu iCasualties la guerra sigue por cuenta de qu'en la so llista de baxes sumóse-y dende la invasión de 2003 un total de 4853Operation Iraqi Freedom soldaos de la coalición muertos y un total de 4531 soldaos d'Estaos Xuníos cayíos en combate. Pal final de la guerra en 2011, un total 4485 norteamericanos morrieron y un total de 4803 soldaos de la coalición cayeron. Al ver lo qu'afirmen les cifres del sitiu, paeciera que la guerra entá sigue dende 2003, pero lo cierto ye que la guerra terminó en 2011 cola retirada de les tropes de la coalición.

Antecedentes 1991-2003: Inspeiciones de la ONX y zones de tráficu aereu acutáu

Tres la primer Guerra del Golfu de 1991, el Resolvimientu 687 del Conseyu de Seguridá de les Naciones Xuníes ordenó poner fin a los programes de desenvolvimientu iraquín d'armes químiques, biolóxiques, nucleares y de misiles de llargu algame según que fuera destruyíu l'arsenal esistente en virtú de la Comisión Especial de Control de les Naciones Xuníes. Los inspeutores d'armes de Naciones Xuníes n'Iraq pudieron verificar la destrucción d'una gran cantidá de material d'armes de destrucción masiva, sicasí, cuestiones de fondu siguen ensin resolvese. Dempués de que la Comisión Especial salió d'Iraq en 1998 por cuenta de la inminente aición militar per parte los Estaos Xuníos y el Reinu Xuníu. Poco dempués de que los inspeutores retirárense, los Estaos Xuníos y el Reinu Xuníu punxeron en marcha la Operación Foín del Desiertu del miércoles 16 al sábadu 19 d'avientu de 1998 con tal d'estropiar la capacidá militar iraquina. Fueron cuatro díes de bombardeos sobre Bagdag y otros puntos estratéxicos del país árabe, nos que se destruyeron arsenales, instalaciones y sistemes de defensa.

Amás de la inspeición del réxime, los Estaos Xuníos y el Reinu Xuníu (xunto con Francia hasta 1998) participaron nun baxu nivel de conflictu con Iraq y en faer cumplir les zones de prohibición de vuelos ente'l norte y el sur iraquín. Estes zones fueron creaes tres la guerra del Golfu Pérsicu pa protexer el Curdistán Iraquín nel norte y les zones del sur chiita, y fueron vistes pol gobiernu iraquín como una violación de la so soberanía. La defensa aérea iraquina y patrullar aérees d'Estaos Xuníos y britániques intercambiaron disparos con regularidá mientres 6 años.

N'abril de 2001, el gabinete de Bush dio'l so alcuerdu pa utilizar la intervención militar n'Iraq, porque se consideró una influencia desestabilizadora pal fluxu de petroleu a los mercaos internacionales d'Oriente Mediu.Mackay, N. (Oct 6, 2002) «Official: US oil at the heart of Iraq crisis.» The Sunday Herald (Scotland). Neoconservadores nos Estaos Xuníos pidieron que se promoviera un golpe d'estáu muncho primero de los ataques del 11 de setiembre, cola esperanza de qu'un nuevu gobiernu usara, "el petroleu d'Iraq pa destruyir el cartelu de la OPEP al traviés d'un aumentu masivu de la producción percima de les cuotes OPEP." Esos planes fueron abandonaos pocu dempués de la invasión porque l'ex-direutor de la Shell Oil Company, que fuera acusáu de la so aplicación, negar a participar n'industria petrolero iraquina, una y bones la privatización podría dar llugar a la esclusión de les empreses de los Estaos Xuníos,Beaumont, P. ya Islam, F. (November 3, 2002) «Carve-up of oil riches begins.» The Observer (London: Guardian Newspapers).Palast, G. (October 24, 2005) «OPEC and The Economic Conquest of Iraq.» Harper's Magazine. a diferencia del ministeriu estatal de petroleu.

Aproximadamente un añu antes de la Operación Llibertá para Iraq, los Estaos Xuníos empecipiaron nel sur de la Operación Focus como un cambéu na so estratexa de respuesta, aumentando'l númberu global de les misiones y la seleición d'oxetivos en tola zones de prohibición de vuelos col fin d'alteriar la estructura de mandu militar n'Iraq. El pesu de les bombes refundiaes sobre Iraq aumentó llegando a un picu pre-guerra de 54,6 tonelaes en setiembre de 2002.

2001-2003: Crisis del desarme d'Iraq ya intelixencia de la preguerra