Tercer víaMuncha agrupaciones ideolóxiques xuntaes a la tercer vía, usaron el términu "nueva democracia" pa autoidentificarse. ye'l nome que se dio a una variedá d'aproximamientos teóricos y propuestes polítiquesLorenzo Bernaldo de Quirós diz: La busca d'una vía entemedia ente dos puntos del espectru políticu nin ye una novedá nin significó siempres lo mesmo" en "La Tercer Vía". La Ilustración Lliberal Madrid, 1999-2007 - http://www.libertaddigital.com/ilustracion_lliberal/articulo.php/12 que, polo xeneral, suxeren un sistema económicu d'economía mista, y el centrismu o reformismu como ideoloxía. Na práutica política, estes posiciones refuguen la validez absoluta de les filosofíes tantu del laissez faire como del mercáu totalmente controláu del marxismu-leninismu (consultar "Condición de Samuelson"); promueven la profundización de la democracia, y enfatizan el desenvolvimientu teunolóxicu, la educación, y los mecanismos de competencia regulada, con cuenta de llograr progresu, desenvolvimientu económicu, desenvolvimientu social, y otros oxetivos sociu-económicu-políticos igualmente importantes. Les filosofíes de la tercer vía fueron de cutiu descrites como una síntesis del capitalismu y el socialismu por dalgunos de los sos proponentes.ver, por casu: "40 años d'esperiencia cola economía social de mercáu" por Willi Noack. en: http://eforobolivia.org/sitio/leerArticuloEspecifico.php?id=1
Yá que el términu nun se define específicamente, puede falase de "terceres víes" nel sentíu ampliu o nel más estrictu de la pallabra. La diferencia taría en que'l sentíu ampliu incorporaría cualquier proposición que buscara llograr o caltener una posición equidistante tantu del comunismu como del capitalismu, al traviés yá sía d'una economía mista o polítiques que refuguen eses perceiciones estremes. Sicasí, non toes eses alternatives pueden ser catalogaes como progresistes sinón tamién dalgunes tienen de ser definíes como fuerte o abiertamente reaccionaries.University of Texas, Third Way
Consecuentemente, l'analís políticu modernu fai notar que la tercer vía nun tien de confundir se col conceutu tercer posición o tercerposicionismo, que ye como se autodefinen movimientos diversos que son consideraos d'orientación fascista neonazi o neofascista, opuestos tanto al lliberalismu políticu como al socialismu y que nun almiten el so allugamientu nel espectru políticu esquierda-derecha. La tercer vía suelse calificar, otra manera, de centrista. Sicasí, dellos críticos de la tercer vía utilizaron esi paralelismu de terminoloxía.Según Ignacio Ramonet yá na década del 30, falar del surdimientu d'una "Tercer Vía", el fascismu, alternativa a los dos mundos nuevos que surdieron tres la Primer guerra mundial., citáu n'Enrique Fernández M. Guidens, Blair y Lagos, la tercer vía
Na práutica política, los proponentes de la tercer vía nel so sentíu estrictu van dende munchos que sofiten la socialdemocracia a aquellos que sofiten el lliberalismu progresista; incluyiría tamién aquellos que proponen la Economía social de mercáu, proyeutu que busca explícitamente ser un puntu mediu ente'l lliberalismu y el socialismu.
Oríxenes y evolución del términu Los usos del conceutu atópase en Marx y los sos siguidores, xeneralmente pa negar que tal posibilidá esista. Pa Marx, el capitalismu va ser destruyíu poles mesmes fuercies que lo crean y caltienen, siendo reemplazáu pol socialismu: nun hai alternativa o tercer posibilidá. (ver por casu 'Crítica al Programa de Gotha")
Más tarde, l'usu sigue na mesma llinia pero aplicáu a situaciones distintes: Para Rosa Luxemburg la dicotomía ye ente socialismu o fascismu. Para Lenin y otros, la tercer vía ye'l utopismo traicioneru productu de "el reformismu burgués"Thesis and Report on Bourgeois Democracy and the Dictatorship of the Proletariat March 4 (1919) Sicasí, faise evidente que, p'aquella dómina, daqué que podría ser llamáu "propuesta de la tercer vía" yá esiste: asina por casu, nel discursu citáu, Lenin amiesta: "La condena de la dictadura y un sentíu democráticu son particularmente fuertes ente esos argumentos. La falsedá ya hipocresía d'esti argumentu, repitíu mil veces na prensa capitalista y na Conferencia Internacional Mariella en Berne en febreru de 1919esta ye una referencia a la primer conferencia de la Segunda Internacional dempués de la Primer Guerra Mundial. Nella lo que los partidarios de Lenin llamaron "socialistes de derecha", lideraos por Kautsky y Eduard Bernstein denunciaron la dictadura del proletariáu y abogaben pola democracia son obvies a tolos que se nieguen a traicionar los principios fundamentales del socialismu"
Nuna notable coincidencia d'opinión, unu de los grandes teóricos del lliberalismu económicu, Ludwig von Mises, afirma: "A cencielles nun hai otra opción qu'esta: yá sía abstener d'interferir nel llibre xuegu del mercáu, o se delega el manexu completu de la producción y distribución al gobiernu. Yá sía capitalismu o socialismu: nun hai un camín entemediu""Mises, Ludwig von Liberalism, 1927. (la fonte ye la traducción al inglés de 1985.)
D'alcuerdu a John Browningnel contestu del alderique "en llinia" sobre la tercer vía na revista Nexus: http://www.netnexus.org/library/papers/3way.html#history el términu como tal aniciar nuna propuesta del papa Pío XII abogando por una Tercer Vía ente'l socialismu y el capitalismu escontra'l fin del sieglu XIXesto paez ser un error. El papa nesa epoca yera Lleón XIII, autor de la famosa Rerun novarum en 1891, sobre les rellaciones de capital y trabayu. Sicasí, la encíclica nun menta'l términu. Sacantes que se refiera a Pío IX, l'inmediatu anterior a Lleón XIII.
Faise evidente que yá nos dos o trés primeres décades del XX, con o ensin l'usu específicu del términu, dellos pensadores o filósofos políticos -representando una variedá de posiciones- habíen yá empezáu a suxerir posiciones que correspuenden polo xeneral a l'aspiración d'atopar un camín entemediu a la llei del mercáu y a la dictadura del proletariáu. Consecuentemente, toes eses posiciones fueron llamaes Tercer Vía en dalgún momentu.
Dempués de la Segunda Guerra Mundial, el términu empezar a faer común. Atopamos el so primer usu documentáu pa describir un proyeutu pol creador del mesmu -o'l so siguidores cercanos- en Alfred Müller-Armack. Sicasí, l'usu nun ye exactamente'l que polo xeneral tien: d'alcuerdu a Schuller, Alfred y Hans-Gunter Krusselberg:Conceutos Básicos sobre l'Orde Económicu - pp 97 na so obra aportunar en que'l marcu de la economía, qu'entiende lo humano, "ye infinitamente más importante que'l mercáu mesmu, d'ende la necesidá d'un tercer camín ente'l paleoliberalismo y el camín del neolliberalismu".
El primer usu de "Tercer Vía" nel sentíu qu'agora tien atopar nun comentariu de 1949 alrodiu de la Conferencia de L'Habana (Cuba): "El proyeutu orixinal de la Carta de L'Habana pa la creación de la OIC foi "ellaboráu nes xuntes preparatorias de Londres (1946) y Xinebra (1947) tomando en considerancia la perspeutiva del desenvolvimientu, debíu en gran midida a la mayor y más activa presencia de países del Sur. En particular, na Habana hubo fuerte presencia de países llatinoamericanos encabezadures per Arxentina, que so la presidencia de Perón, tenía una política esterior bien activa na busca de lo qu'entós se denominó Tercer Vía, un tercer camín ente capitalismu y socialismu.”Comerciu Internacional Contemporaneu, Mauricio Recio Costain, Bogotá 1949. en http://www.usa.edu.co/derecho/derecho_economico/carta_de_la_habana.htm
El términu popularizóse. En 1955, Anvil (una revista socialista popular en círculos académicos n'EEXX) publicó un exemplar dedicáu al "Alderique sobre la Tercer Víamarxists.org/history/etol/newspape/anvil/index.htm E. P. Thompson dedicar a buscar esa Tercer Vía como una solución a los problemes de la Guerra Fríawww.marxists.org/glossary/people/t/h.htm y en 1963 Ramon Trias i Fargas publica la so introducción a un llibru de Muller Armack sol títulu: ¿Ente'l Capitalismu y el Comunismu, un Tercer Camín?http://obratriasfargas.wordpress.com/a-¿ente-el capitalismu-y-el comunismu-un-tercer-camín-1963/
Coles mesmes o darréu, una variedá de posiciones fueron llamaes "Tercer Vía". Estes van dende lo que foi llamáu "humanismu marxista" al " esperimento" Yugoeslavo pasando poles propuestes que dieron orixe a la Primavera de Praga.
Pensadores que propunxeron programes de Tercer Vía nel so sentíu más ampliu inclúin (dende un puntu de vista socialista) Eduard Bernstein; Ferdinand Lassalle, Abba Lerner. Dende un puntu de vista lliberal Thomas Hill Green. Dende un puntu de vista cristianu, Karl Polanyi y Alfred Müller-Armack. En dalgún llugar entemediu atopamos Franz Oppenheimer, quien se definía como "socialista lliberal". Un pensador contemporaneu, Anthony Giddens, podría ser clasificáu como posmodernista
Ente los movimientos políticu-intelectuales que yá sía contribuyeron o s'inspiraron d'estes visiones, amás de los yá nomaos, tenemos el Distributismo; la Sociedá Fabiana y el ordoliberalismo.
Visión y práutica política
La situación ye, dende'l puntu de vista de la tercer vía, muncho más complexa que la simple dicotomía mercáu llibre versus economía centralizada o l'autarquía llegal opuesta a la dictadura del proletariáu. Nun ye que tal problema escareza de toa importancia, pero ye que lo qu'importa ye, per un sitiu, la preservación de ciertos llogros básicos (tales como la democracia y los derechos humanos) y, pol otru la maximización de la producción, nuna situación dada na que los recursos, etc, nun son nin infinitos nin totalmente moldiable (ver: Condición de Samuelson). Obviamente la definición de cuál ye'l meyor resultáu en función d'esos oxetivos ye debatible y abierta a considerancies sociales específiques. Pero esi ye precisamente'l puntu: la evaluación de qué ye meyor y más conveniente va ser distinta en distintes situaciones, dependiendo, por casu, de los recursos humanos y físicos anguaño disponibles, situaciones qu'esistan, problemes que resolver, etc. Nun hai nin puede haber una receta única, que diga qu'una solución ye la única posible perdayuri y en tou momentu. "El problema ye que nun mundu abiertu nun hai a cencielles tres víes. Hai -como indiqué n'otra parte- 101, que ye otra forma de dicir un númberu indefiníu. A efeutos de la política práutica, esto ye importante. La cuestión puede ser la mesma perdayuri, yá que deriva de condiciones qu'en gran midida son globales: ¿Cómo podemos consiguir crear riqueza y cohesión social nes sociedaes llibres? Les respuestes, sicasí, son munches. Hai munchos capitalismos, non yá el de Chicago; hai munches democracies, non yá la de Westminster. La diversidá nun ye un extra opcional de l'alta cultura; ye daqué básicu nun mundu qu'abandonó la necesidá de sistemes zarraos y englobadores.".Ralph Danhrendorf en "La Tercera Via": http://www.politica.com.ar/tercer_via/Dahrendorf_Tercer_via.htm
Poniéndolo n'otres pallabres: nel mundu real, nun hai nin pueden haber respuestes simples a los problemes socioeconómicos (ver Teoría del Segundu Meyor)