Alcolea de Cinca (Alcoleya de Zinca n'aragonés)Topónimos: pueblos con nome llocal n'aragonés en Gran Enciclopedia Aragonesa ye un pueblu de Uesca (España), asitiáu na vera derecha del ríu Cinca, perteneciente a la mancomunidá del Cinca Mediu, y entendíu nel partíu xudicial de Fraga.
Alcolea ta asitiada so les Ripas, un monte que "paez cortada a cuchiellu" como dixo Ramón J. Sender, autor nacíu en Chalamera pero que vivió gran parte de la so infancia en Alcolea de Cinca. A lo cimero del pueblu, tópase la Santa Cruz, una gran cruz de cementu que sustituyó a l'antigua de madera que se llevantaba onde s'atopaba la ermita de la Cruz, güei sumida.
Evolución demográfica Evolución demográfica1900 1910 1920 1930 1940 1950 1960 1970 1981 1991 1996 2005 20122299 2246 2287 1809 1770 1692 1516 1589 1279 1209 1245 1252 1141
Historia
El nome de Alcolea, provién del artículu árabe al y caliar (castiellu, fortaleza tamién n'árabe). La mención más antigua data del añu 1089, como Alcolegia. La etapa musulmana va mandar amás un planu urbanísticu típicu, con cais estreches y llaberíntiques, abondando les curves y los caleyones ensin salida. Per otru llau, anguaño, abonden les cases de lladriyu, debíu en parte a la bayura de magre na zona. Alcolea pasaría a manes cristianes en 1102.
En 1558, la casa d'Alba heredaría'l señoríu de Alcolea, y utilizaría como residencia nel llugar onde güei s'alluga'l Conceyu. Mientres los sieglos XVII y XVIII construyiríense numberoses cases señoriales, ente les que cabo destacar la Casa Pitarque, casar Monte o l'apocayá restaurada Casa Nogueras. Tamién nel sieglu XVIII construyiría la Ilesia de San Xuan Bautista, d'estilu renacentista aragonés, compuesta por trés naves y sofitada por pilastres estriaes.
Tamién, nel sieglu XVIII, fundar en Alcolea la Cofradería del Santu Cristu de Los Milagros, que perdura hasta güei, siendo una de les cofraderíes de mayor antigüedá d'Aragón.
Fora del cascu urbanu, el Conxuntu Arqueolóxicu de La Coldera ( ) axunta n'escasos centenares de metros un estraordinariu patrimoniu arqueolóxicu de gran valor. Los restos conocíos hasta'l momentu tomen dende la Edá del Bronce a la dómina ibérica cubriendo un ralu de tiempu que toma cuasi un mileniu.
Fiestes y tradiciones
Anguaño les fiestes patronales n'honor al Santu Cristu son entamaes pola Comisión de Fiestes del Conceyu cola collaboración de los distintos coleutivos, asociaciones y peñes del pueblu.
Santu Cristu. (14 de setiembre) San Antón. (Nueche del 16 al 17 de xineru): Los vecinos y peñes axuntar a cenar alredor de les fogueres. Santa Águeda. (5 de febreru) Selmana Santa: Procesión de Vienres Santu. Fiesta de los Quintos (fin de selmana de selmana santa): Ye tradición que los quintos baxen al ríu'l sábadu pa comer y cortar los chopos que se "van llantar" (nes alcantarielles) nes cais del pueblu. San Isidro Llabrador: (15 de mayu): romería de tractores al campu de fútbol. romería de la Virxe de Chalamera (primer domingu dempués del 25 d'abril, día nel que celebren la romería los vecinos de Chalamera).
Alministración Últimos alcaldes de Alcolea de Cinca Periodu Alcalde Partíu 1979-1983 Víctor Ramos Garcés PCE 1983-1987 1987-1991 1991-1995 1995-1999 1999-2003 PAR 2003-2007 Mónica Lanaspa OllésAlcaldes d'Aragón de les eleiciones de 2011 2007-2011 2011-2015 2015-2019
Resultaos eleutorales Eleiciones municipales Partíu 2003 2007 2011 2015 PAR 6 6 6 5 PSOE 1 2 2 2 PP 2 1 1 1 Camudar Alcolea de Cinca 1 IX - - CHA - - IX-LV - Total 9 9 9 9
Economía La economía de Alcolea centrar na agricultura (destacando los frutales y l'arroz qu'ellí se cultiva) y ganadería siguida de la industria manufacturera. Les industries más grandes son Cerámiques Dobón, EuroPAC (fábrica de papel y cartón onduláu), Horpisa, etc. Fíos pernomaos José Manuel Blecua Teijeiro (1913-2003), filólogu. Manuel Sender (1905-1936), abogáu y políticu. Agustín Nogueras (1786-1857), militar y políticu.
Referencies
Enllaces esternos
Xacimientu Arqueolóxicu de La Coldera en Alcolea de Cinca Páxina oficial de la diputación de Uesca sobre Alcolea de Cinca Información y fotografíes
Web de la Peña La Tribu de Alcolea de Cinca Web de LA PEÑA, de Alcolea de Cinca
Categoría:Conceyos de Uesca Categoría:Llocalidaes de la provincia de Uesca Categoría:Wikipedia:Mantenimientu:Llocalidaes d'España ensin partíu xudicial