Navalmoralejo ye un conceyu español de la provincia de Toledo, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Nel so conceyu atópase'l despobláu de Fonte l'Apiu.
Toponimia El términu "Navalmoralejo" paez que vien de la espresión Les Navas del moru Alejo. Navas significáu Tierra baxa y llana asitiada polo xeneral ente montes.
La hestoria popular cuenta que'l pueblu foi creáu por un moru desterráu, llamáu Alejo, que venía de una antigua cortil denomada "Ciudá de Vascos", y que por desavenencies col "Xefe" o "Xeque" foi desterráu a esti llugar, dedicándose al llendo y fundando asina'l pueblu. D'él vien el nome Navas del Moru Alejo, que quedaría en Navalmoralejo.. Según Diccionariu Enciclopédicu de la provincia de Toledo, Redaición de revistir ECOS. Depósitu llegal: M-38645-2000. Esta posibilidá quedó refugada al afayase qu'antes del sieglu XVII conocer al conceyu col nome de Navalmoral y que pa estremase d'otros pueblos col mesmu nome foi añadíu'l sufixu -ejo.
La denominación inicial deber al tar la población asitiada nuna nava que contenía morales o moreres. Jiménez de Gregorio ye más específicu al señalar la esistencia d'una fonte anterior al pobláu, conocida como Fonte del Moral, como orixe del nome.
Xeografía El conceyu asítiase «á la falda d'una sierra al S.». Pertenez a la comarca de la Campana de Oropesa y llinda colos términos municipales de Villar del Pedroso al oeste na provincia de Cáceres y Azután al norte, Aldeanueva de Barbarroya al este y La Estrella al sur, na de Toledo.
La so cota más alta atopar nel monte Peladilla con 604 msnm. Al nordeste se emplaza la presa del banzáu de Azután onde arrama les sos agües el ríu Fusu, que'l so calce forma frontera col términu de Aldeanueva de Barbarroya. De sur a norte ye percorríu pol regueru Andilucha que pasa cerca del pobláu y desagua nel Tajo dientro del términu de Azután.
A mediaos del sieglu XIX tenía 52 cases de cayuela y el presupuestu municipal xubía a 3.080 reales de los cualos 1.300 yeren pa pagar al secretariu.
Historia El pueblu tuvo'l so orixe na redoma d'una talaya del tiempu musulmán. Ente finales del sieglu XIII y empiezos del sieglu XV tuvo llugar la repoblación de la zona. Alministración .
Demografía
El llixeru aumentu de la población na primer metá del sieglu XX tresformar nun rápidu descensu a partir de los años 60. Na siguiente tabla, onde s'amuesa la evolución del númberu d'habitantes ente 1996 y 2006 según datos del INE, sigue apreciándose un lentu amenorgamientu.
NOTA: La cifra de 1996 ta referida a 1 de mayu y el restu a 1 de xineru.
Economía La so economía basóse dende siempres na agricultura.
Monumentos y llugares d'interés Ilesia parroquial de San Pedro Apóstol: d'una nave cubierta por bacica con refuerzos nes esquines traseres. Ciudá de Vascos: ruines musulmanes del sieglu X, asitiaes na finca Les Cucañes, declaraes bien d'interés cultural. Tán abiertes al públicu los sábados pela mañana.
Fiestes 17 de xineru: romería de San Antón. 3 de mayu: la Cruz de Mayu. finales de xunetu: fiestes de la fraternidá.
Referencies Notes
Bibliografía
Enllaces esternos Diputación de Toledo. Datos d'interés sobre la población.
Categoría:Conceyos de Toledo Categoría:Llocalidaes de la provincia de Toledo Categoría:Wikipedia:Mantenimientu:Llocalidaes d'España ensin partíu xudicial