Roda de Isábena ye una llocalidá que pertenez al conceyu d'Isábena, na comarca de Ribagorza, provincia de Uesca, Aragón, España.
Xeografía Asitiada mui cerca del ríu Isábena, nel antiguu condáu de Ribagorza, unu de los orixinarios na formación del Reinu d'Aragón.
Historia Nel sieglu X foi capital del condáu de Ribagorza y sede episcopal, polo que se llevantó, por dos vegaes, la catedral de Roda, d'estilu románicu, ente los sieglos X y XII. El primer templu foi consagráu nel añu 956. Nel añu 1006 el fíu d'Almanzor, Abd El Malik, escaló la villa destruyendo la primitiva catedral. En 1010, recuperada Roda de Isábena polos cristianos, empezó la construcción de la segunda catedral, que foi consagrada nel añu 1030.
La catedral de Roda exerció como tal hasta l'añu 1149, añu en que la so xurisdicción eclesiástica pasó a Lleida una vegada foi reconquistada polos cristianos.
Urbanismu
thumb|left|290px|Vista de la catedral de Roda. La llocalidá de Roda álzase sobre un puexu qu'apodera l'accesu al valle del ríu Isábena, pos nel sieglu X yera un llugar fortificáu, qu'establecía una talaya de vixilancia ente los dominios de la Taifa de Zaragoza y el condáu referíu, que más tarde s'integraría nel Reinu d'Aragón. A mediaos del sieglu X esta pequeña llocalidá convertir en sede del obispu de Roda y capital política del condáu de Ribagorza. Pero'l treslláu de la sede episcopal a Lleida y depués a la diócesis de Barbastro-Monzón alloñó d'esta llocalidá la rellumanza pasada. La desamortización y un saquéu d'Erik el Belga desaposiar del so ricu patrimoniu.
Sicasí, Roda, col so Catedral de San Vicente mártir caltién inda muertes del so ricu pasáu. Güei, esti llugar presume de ser la población más pequeña d'España que cunta con un templu catedraliciu.
Crónica Rotense
Na catedral de Roda caltúvose mientres sieglos la versión más antigua de la llamada Crónica d'Alfonso III denomada por esti motivu Crónica Rotense. Esta crónica foi escrita ente la segunda metá del sieglu X y el sieglu XI, al paecer nel monesteriu de San Millán de la Cogolla, y que dempués de tar en paradoriu desconocíu mientres enforma tiempu, remaneció nuna biblioteca privada en 1927.
Rutes Les siguientes rutes de senderismo pasen pola llocalidá: GR-18.1 PR-HU 48 : empecipia equí'l so trayeutu.
Conxuntu Monumental Conxuntu d'interés: Catedral de San Vicente de Roda de Isábena.http://www.sipca.es/censo/7-INM-HUE-004-129-001/Excatedral.html#.WMld002FPGg La Plaza Mayor. Ermita de Estet.http://www.sipca.es/censo/1-INM-HUE-004-129-064/Ermita/de/la Virxe/de/Estet.html#.WMlcrk2FPGg Ermita del Pilar (Roda de Isábena).http://www.sipca.es/censo/1-INM-HUE-004-129-065/Ermita/de/la Virxe/del/Pilar.html#.WMlcwU2FPGg Ermita de San Salvador (Roda de Isábena).http://www.sipca.es/censo/1-INM-HUE-004-129-068/Ermita/del/Salvador.html#.WMlczU2FPGg Ermita de San Mames (Roda de Isábena)http://www.sipca.es/censo/1-INM-HUE-004-129-066/Capiya/de/San/Mamés.html#.WMlchE2FPGg (ver galería imagen) Ermita de San Martín del Boishttp://www.sipca.es/censo/1-INM-HUE-004-129-067/Ermita/de/San/Martín/del/Bois.html#.WMlhbE2FPGg Palaciu Abacial, s.XVI.http://www.sipca.es/censo/1-INM-HUE-004-129-006/Palaciu/fortificáu/del Prior.html#.WMlbgU2FPGg Castiellu de la Llecina.http://www.sipca.es/censo/1-INM-HUE-004-129-005/La/LLecina.html#.WMla5Y2FPGg Ponte de San Jaime.http://www.sipca.es/censo/1-INM-HUE-004-129-003/Ponte.html#.WMldPE2FPGg Molíno. Portal de Santa Ana, antigua entrada a Roda.http://www.sipca.es/censo/1-INM-HUE-004-129-084/Portal/de/Santa/Ana.html#.WMldB02FPGg Torre Grossa.http://www.sipca.es/censo/1-INM-HUE-004-129-072/Torre/Gorda.html#.WMlbxE2FPGg Paséu de los canonigos. Cruz de Santa Catalinahttp://www.sipca.es/censo/1-INM-HUE-004-129-073/Cruz.html#.WMlda02FPGg(A-1605) Pilaret de San Antonio.http://www.sipca.es/censo/1-INM-HUE-004-129-069/Pilaret/de/San/Antonio.html#.WMlcWE2FPGg Pilaret de San Xuan Bautista.http://www.sipca.es/censo/1-INM-HUE-004-129-070/Pilaret/de/San/Juan/Bautista.html#.WMleM02FPGg Muralla de Roda de Isábenahttp://www.sipca.es/censo/1-INM-HUE-004-129-010/Muralla.html#.WMlcIk2FPGg
Imáxenes de Roda
Referencies
Enllaces esternos
Categoría:Llocalidaes de la provincia de Uesca Categoría:Wikipedia:Mantenimientu:Llocalidaes d'España ensin partíu xudicial