L'afgani (en pashtú y dari: افغانۍ) ye la moneda oficial d'Afganistán. Históricamente estremóse en 100 pul (پول). El so códigu ISO 4217 ye AFN. Afgani tamién puede referise al términu de xentiliciu del país Afganistán.

Historia

Primer afgani (1925-2003) El primer afgani (códigu ISO 4217: AFA) introducir per primer vegada en 1925 sustituyendo a la rupia afganistana. Tamién s'estremaba en 100 pul, y en adición, 20 afganis equivalíen a un amani. La tasa de conversión de la rupia establecióse alredor de 1 AFA = 1,10 rupies, basándose nel conteníu de plata de les últimes rupies acuñaes, y nes nueves monedes afganistanes. De primeres el afgani contenía 9 gramos de plata. En 1936, el afgani afitó la so tasa de cambéu a la rupia india en 4 AFA = 1 INR. Dende 1940 afitar al dólar con delles tases de cambéu, la postrera, de 1982, en 50,60 AFA = 1 USD. Ente 1979 y 1982, y nuevamente en 1992, el valor del afgani fluctuó.

N'avientu de 1996, cuando los talibanes, fundamentalistes islámicos, tomaron el control de la xestión del país, designaron a un nuevu titular del Bancu Central, el mulá Ehsanullah Ehsan. Simultáneamente señores de la guerra, partíos políticos y potencies estranxeres empezaron a imprimir los sos propios billetes denominaos en afganis ensin nengún tipu de normalización nin númberos de serie. Les nueves autoridaes anunciaron que los billetes en circulación yeren obsoletos por cuenta del so escasu poder adquisitivu, de cuenta que se suspendió la emisión de la moneda afganistana y atayóse el contratu cola empresa rusa qu'imprimía'l papel moneda. El presidente del Bancu Central, Ehsanullah Ehsan, acusó a los rusos d'unviar nuevos cargamentos d'afganis en billetes al derrocáu presidente Burhanuddin Rabbani, alcontráu na nortiza Provincia de Tahār.

Depués de l'asunción de Ehsan al frente del Bancu Central d'Afganistán, anunció per mediu d'un decretu que 21.000 AFA equivalíen a 1 Dólar d'Estaos Xuníos. Entós, l'Alianza del Norte empezó a vender los billetes impresos en Rusia a la metá del so valor oficial nos mercaos de Kabul. Nesi momentu'l afgani viose envolubráu nuna espiral inflacionaria que terminó dexando a esta unidá monetaria ensin pesu dalgunu nel mercáu internacional. Namái nel añu 2000 la unidá monetaria afganistana llogró cierta estabilidá, cuando foi revaluada y cotizó de la siguiente manera: 6.400 afganis = 1 dólar. Depués de la cayida de los talibanes en 2002, el dólar n'Afganistán engató a los 43.000 afganis.Currencyconverter

Monedes En 1925 acuñáronse monedes de 2, 5 y 10 pul de bronce y latón, 20 pul de vellón, ½ y 1 afgani de plata, y ½ y 1 amani d'oru, siguíes de monedes de 2½ afganis de plata y 2½ amani d'oru en 1926. En 1930, añadiéronse monedes de 1 y 25 pul de bronce y latón, xunto a monedes de 3, 10 y 20 pul de cuproníquel en 1937.

En 1952, introduciéronse monedes de 25 pul d'aluminiu y 50 pul de cuproníquel, siguíes de les denominaciones de 2 y 5 afganis d'aluminiu en 1958, y 1, 2 y 5 afganis d'aceru con nucleu de níquel en 1963. En 1973, la República d'Afganistán emitió monedes de 25 pul d'aceru recubiertu de latón, 50 pul d'aceru recubiertu de cobre, y 5 afganis d'aceru recubiertu de níquel. A éstes siguiéronlos en 1978 y 1980 los acuñamientos de la República Democrática d'Afganistán, que se componíen de les denominaciones de 25 y 50 pul de bronce-aluminiu y 1, 2 y 5 afganis de cuproníquel.

Anverso Aviesu Denominación Emisión Metal Diámetru(mm) Pesu(g) Anverso Aviesu25 Pul1980 Cu+Ni+ZnEscudu d'armes - añu d'acuñamientu - د افغانستان بانکEstrelles - ٢۵ پول50 Pul1980 Cu+Ni+Zn21,003,00Escudu d'armes - añu d'acuñamientu - د افغانستان بانکEstrelles - ۵۰ پول1 Afgani1980 Cu+Ni23,004,80Escudu d'armes - añu d'acuñamientu - د افغانستان بانکEstrelles - يو افغانۍ - ١2 Afganis1980 Cu+Ni25,006,10Escudu d'armes - añu d'acuñamientu - د افغانستان بانکEstrelles - دوه افغانۍ - ٢5 Afganis1978 Cu+NiEscudu d'armes - añu d'acuñamientu - د افغانستان بانکEstrelles - ۵ - پنځه افغانۍ

Billetes Ente 1925 y 1928 l'Ayalga emitió billetes en denominaciones de 5, 10 y 50 afganis. En 1936 añadiéronse denominaciones de 2, 20 y 100 afganis. El Bancu d'Afganistán asumió les competencies pa emitir dineru en 1939 ya introdució denominaciones de 2, 5, 10, 20, 50, 100, 500 y 1000 afganis. En 1958 sustituyéronse los billetes de 2 y 5 afganis por monedes. En 1993 añadiéronse billetes de 5000 y 10 000 afganis.

+Series de 1961-1967 Anverso Aviesu Denominación Color predominanteDescripción del anverso Descripción del aviesu10 AfganisMarrón10 AFGHANIS - افغانۍ ۱۰ - Mohammed Zahir Shah - Escudu d'armes - د افغانستان بانک10 AFGHANIS - افغانۍ ۱۰ - Mezquita de Khwaja Abu Nasr Parsa en Balkh - د افغانستان بانک 150px 150px20 AfganisAzul20 AFGHANIS - افغانۍ ۲۰ - Mohammed Zahir Shah - Escudu d'armes - د افغانستان بانک20 AFGHANIS - افغانۍ ۲۰ - Columna - د افغانستان بانک50 AfganisVerde50 AFGHANIS - افغانۍ ۵۰ - Mohammed Zahir Shah - Escudu d'armes - د افغانستان بانک50 AFGHANIS - افغانۍ ۵۰ - Mezquita - د افغانستان بانک50 AfganisVerde50 AFGHANIS - افغانۍ ۵۰ - Mohammed Zahir Shah - Escudu d'armes - د افغانستان بانک50 AFGHANIS - افغانۍ ۵۰ - Palaciu Real - د افغانستان بانک 150px 150px100 AfganisColorado 100 AFGHANIS - افغانۍ ۱۰۰ - Mohammed Zahir Shah - Escudu d'armes - د افغانستان بانک100 AFGHANIS - افغانۍ ۱۰۰ - Mezquita del Vienres en Herat - د افغانستان بانک100 AfganisVioleta100 AFGHANIS - افغانۍ ۱۰۰ - Mohammed Zahir Shah - Escudu d'armes - د افغانستان بانک100 AFGHANIS - افغانۍ ۱۰۰ - Mezquita - د افغانستان بانک500 AfganisNaranxa 500 AFGHANIS - افغانۍ ۵۰۰ - Mohammed Zahir Shah - Escudu d'armes - د افغانستان بانک500 AFGHANIS - افغانۍ ۵۰۰ - Presa - د افغانستان بانک500 AfganisVerde/Gris500 AFGHANIS - افغانۍ ۵۰۰ - Mohammed Zahir Shah - Escudu d'armes - د افغانستان بانک500 AFGHANIS - افغانۍ ۵۰۰ - Presa - د افغانستان بانک500 AfganisAzul500 AFGHANIS - افغانۍ ۵۰۰ - Mohammed Zahir Shah - Escudu d'armes - د افغانستان بانک500 AFGHANIS - افغانۍ ۵۰۰ - Aeropuertu Internacional de Kandahar - د افغانستان بانک1000 AfganisVioleta/Gris1000 AFGHANIS - افغانۍ ۱۰۰۰ - Mohammed Zahir Shah - Escudu d'armes - د افغانستان بانک1000 AFGHANIS - افغانۍ ۱۰۰۰ - Arcu de Qila'-y Bost, cerca de Lashkar Gah - د افغانستان بانک1000 AfganisMarrón1000 AFGHANIS - افغانۍ ۱۰۰۰ - Mohammed Zahir Shah - Escudu d'armes - د افغانستان بانک1000 AFGHANIS - افغانۍ ۱۰۰۰ - Carretera del Pasu del Khyber, nel Hindu Kush - د افغانستان بانک

+Series de 1973-1977 Anverso Aviesu Denominación Color predominanteDescripción del anverso Descripción del aviesu10 AfganisVerde 10 AFGHANIS - افغانۍ ۱۰ - Mohammed Daud Khan - Escudu d'armes - د افغانستان بانک10 AFGHANIS - افغانۍ ۱۰ - Arcu de Qila'-y Bost, cerca de Lashkar Gah - د افغانستان بانک20 AfganisVioleta20 AFGHANIS - افغانۍ ۲۰ - Mohammed Daud Khan - Escudu d'armes - د افغانستان بانک20 AFGHANIS - افغانۍ ۲۰ - Kabul - د افغانستان بانک50 AfganisVerde azuláu50 AFGHANIS - افغانۍ ۵۰ - Mohammed Daud Khan - Escudu d'armes - د افغانستان بانک50 AFGHANIS - افغانۍ ۵۰ - Caballeros - د افغانستان بانک100 AfganisColloráu/Granate100 AFGHANIS - افغانۍ ۱۰۰ - Mohammed Daud Khan - Escudu d'armes - د افغانستان بانک100 AFGHANIS - افغانۍ ۱۰۰ - Mezquita del Vienres en Herat - د افغانستان بانک500 AfganisAzul500 AFGHANIS - افغانۍ ۵۰۰ - Mohammed Daud Khan - Escudu d'armes - د افغانستان بانک500 AFGHANIS - افغانۍ ۵۰۰ - Fortaleza - د افغانستان بانک500 AfganisAzul/Colorao 500 AFGHANIS - افغانۍ ۵۰۰ - Mohammed Daud Khan - Escudu d'armes - د افغانستان بانک500 AFGHANIS - افغانۍ ۵۰۰ - Fortaleza - د افغانستان بانک1000 AfganisRosa 1000 AFGHANIS - افغانۍ ۱۰۰۰ - Mohammed Daud Khan - Escudu d'armes - د افغانستان بانک1000 AFGHANIS - افغانۍ ۱۰۰۰ - Mezquita de Hazrat Ali en Mazari Sharif - د افغانستان بانک

+Series de 1979-1991 Anverso Aviesu Denominación Color predominanteDescripción del anverso Descripción del aviesu10 AfganisVerde 10 AFGHANIS - افغانۍ ۱۰ - Escudu d'armes - د افغانستان بانک10 AFGHANIS - افغانۍ ۱۰ - Carretera del Pasu del Khyber, nel Hindu Kush - Da Afghanistan Bank20 AfganisRosa/Violeta 20 AFGHANIS - افغانۍ ۲۰ - Escudu d'armes - د افغانستان بانک20 AFGHANIS - افغانۍ ۲۰ - Paisaxe de monte afganistanu - Da Afghanistan Bank50 AfganisVerde/Azul50 AFGHANIS - افغانۍ ۵۰ - Escudu d'armes - د افغانستان بانک50 AFGHANIS - افغانۍ ۵۰ - Edificiu - Da Afghanistan Bank 100 AfganisColorado 100 AFGHANIS - افغانۍ ۱۰۰ - Granxeru - Escudu d'armes - د افغانستان بانک100 AFGHANIS - افغانۍ ۱۰۰ - Presa hidroeléctrica - Da Afghanistan Bank 500 AfganisVioleta 500 AFGHANIS - افغانۍ ۵۰۰ - Caballeros - Escudu d'armes - د افغانستان بانک500 AFGHANIS - افغانۍ ۵۰۰ - Fortaleza de Kabul - Da Afghanistan Bank 500 AfganisVerde oliva 500 AFGHANIS - افغانۍ ۵۰۰ - Caballeros - Escudu d'armes - د افغانستان بانک500 AFGHANIS - افغانۍ ۵۰۰ - Fortaleza de Kabul - Da Afghanistan Bank 1000 AfganisMarrón1000 AFGHANIS - افغانۍ ۱۰۰۰ - Mezquita de Hazrat Ali en Mazari Sharif - Escudu d'armes - د افغانستان بانک1000 AFGHANIS - افغانۍ ۱۰۰۰ - Xardinos de Paghman en Kabul - Da Afghanistan Bank1000 AfganisMariellu 1000 AFGHANIS - افغانۍ ۱۰۰۰ - Mezquita de Hazrat Ali en Mazari Sharif - Escudu d'armes - د افغانستان بانک1000 AFGHANIS - افغانۍ ۱۰۰۰ - Xardinos de Paghman en Kabul - Da Afghanistan Bank 5000 AfganisVioleta 5000 AFGHANIS - افغانۍ ۵۰۰۰ - Mezquita de Pul-y Khishti en Kabul - Escudu d'armes - د افغانستان بانک5000 AFGHANIS - افغانۍ ۵۰۰۰ - Mezquita - Da Afghanistan Bank 10000 AfganisAzul10000 AFGHANIS - افغانۍ ۱۰۰۰۰ - Mezquita del Vienres en Herat - Escudu d'armes - د افغانستان بانک10000 AFGHANIS - افغانۍ ۱۰۰۰۰ - Arcu de Qila'-y Bost, cerca de Lashkar Gah - Da Afghanistan Bank

Segundu afgani (2002-actualidá) Ente'l 7 d'ochobre de 2002 y el 2 de xineru de 2003, introducióse un nuevu afgani con códigu ISO 4217 AFN. Nun s'emitieron subdivisiones. Sustituyó al antiguu afgani en dos tases de cambéu distintes. Les emisiones del gobiernu del presidente Burhanuddin Rabbani camudar a 1000 AFA = 1 AFN, ente que les emisiones d'Abdul Rashid Dostum, de l'Alianza del Norte, camudar a 2000 AFA. El nuevu afgani tenía de primeres una tasa de cambéu de 43 AFN por dólar. Antes del cambéu, había más de 15 trillones d'antiguos afganis en circulación tres la cancelación del contratu colos rusos pa imprimir billetes.

Mientres l'últimu trimestre de 2003 y principios de 2004 el afgani nun xeneró munchos enfotos, sicasí ente marzu de 2004 y finales de xunetu llogró ganar un 8% del so valor frente al dólar. Esta apreciación, en dómina d'una creciente inflación, paez reflexar una cierta esperanza de la población afganistana al utilizar el nuevu afgani como mediu de cambéu. La causa podría ser la relativa estabilidá del camudo frente al dólar dende la introducción de la nueva moneda y otres midíes alministratives qu'ayudaron a promocionar el so usu, tales como que los dueños de los establecimientos teníen de poner preciu a los bienes en cuenta de prauticar el trueque. Munches organizaciones realicen les sos donaciones en afganis en cuenta de dólares, lo cual paez tar llargamente aceptáu. El 1 d'ochobre, el gobernador del Bancu Central Afganistanu, Anwar Ul-Haq Ahadi, anunció que los afganistanos tendríen d'utilizar la so propia moneda, el nuevu afgani, nes transaiciones diaries, más qu'en dólares o en rupies paquistanines.

Monedes En 2005 introduciéronse les nueves monedes en denominaciones de 1, 2 y 5 afganis.

Anverso Aviesu Denominación Emisión Metal Diámetru(mm) Pesu(g) Anverso Aviesu 100px 100px1 Afgani2005- Acero+CuEscudu d'armesد افغانستان بانک - ١ - يو افغانۍ 100px 100px2 Afganis2005- Aceru |Escudu d'armesد افغانستان بانک - ٢ - دوه افغانۍ 100px 100px5 Afganis2005- Cu+Ni+ZnEscudu d'armesد افغانستان بانک - ۵ - پنځه افغانۍ

Billetes En 2002 introduciéronse los nuevos billetes en denominaciones de 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100, 500 y 1.000 afganis. En 2005 los billetes de 1, 2 y 5 afganis fueron sustituyíos por monedes.