Maracaibo ye una ciudá venezolana, capital del estáu de Zulia, allugada nel noroeste del país. Ye'l centru económicu más importante del occidente venezolanu por cuenta de la industria petrolera que se desenvuelve nes riberes del llagu de Maracaibo, específicamente nel so sector noroccidental.
Nel añu 2000, envaloróse una población pal Estáu Zulia según, l'Institutu Nacional d'Estadística, de 3.209.626 habitantes y nel so nucleu urbanu, a Maracaibo nuna población de 1.688.263 habitantes qu'abarca los conceyos Maracaibo y San Francisco. Conseyu Nacional Eleutoral de Venezuela. Eleiciones municipales 2013. Circunscripciones eleutorales: Estáu Zulia Sicasí, la ciudá estender por una vasta llanura qu'abarca tola so área metropolitana. El conceyu de Maracaibo tien una población total de 3.897.655 persones según el censu de 2009, lo que representa un 52,6 % de la población de Zulia, lo que la convierte na segunda ciudá más poblada de Venezuela detrás de la capital del país.
En términos económicos tamién ye la segunda ciudá del país, con un PIB Noma nel so area suburbana de USD 31.937 millones, de resultes un per capita nominal de USD 12.393 y un per capita PPA de 21.460 $PPA.
El so allugamientu xeográficu y la so importancia económica, debíu al descubrimientu del petroleu nel Estáu, sobre manera na mariña oriental del llagu de Maracaibo y la península de Paraguaná, llevar a convertise nel centru económicu más importante del occidente venezolanu.
Toponimia L'orixe del nome Maracaibo ye revesosu. A pesar de qu'estos fechos tán debidamente documentaos en rexistros históricos,Hermanu Nectariu María. Catálogu de los documentos referentes a l'antigua provincia de Maracaibo, esistentes nel Archivu Xeneral d'Indies de Sevilla, Universidá Católica Andrés Bello: Institutu d'Investigaciones Históriques, Caraques 1973Rodrigo d'Argüelles y Gaspar de Párraga Descripción de la ciudá de Nueva Zamora, el so términu y Llaguna de Maracaibo, fecha en 1579 por orde del gobernador don Juan Pimentel, ye probablemente'l primer informe sobre Maracaibo y la so contorna, citada por otres fontes los detalles son escasos y ambiguos, y xeneraron diverses interpretaciones, a tal puntu qu'una mesma fonte histórica ye citada de forma contradictoria en testos más recién.Especialmente la obra de Rodrigo d'Argüelles y Gaspar de Párraga, op. cit., veanse les cites de Rodríguez Díes y Escamilla Vera, y la de Urdaneta Quintero et al.
Dellos historiadores llindar a mentar que, al momentu de la primer fundación de la ciudá, el conquistador alemán Ambrosio Alfinger escoyó'l nome de Maracaibo o Maracaybo n'honor d'un indiu principal» o cacique de la zona de la desaguada del llagu.Martínez, Francisco. Diccionariu xeográficu del estáu Zulia. Universidá de Los Andes, publicaciones del rectoráu, Mérida, Venezuela 1968, ensin ISBNOcando Yamarte, Gustavo. Historia del Zulia. Editorial Arte, Caraques 1986, ISBN 980-6033-71-X Otres fontes atribúyen-y a esti personaxe un gran lideralgu y una importancia emblemática na rexón, anque los datos sobre la estensión de los sos dominios son ambiguos.Arlene Urdaneta Quintero, Ileana Parra Grazzina, Germán Cardozo Galué Los oríxenes de Maracaibo y el dominiu del Llagu: diversidá social y mestizaje. Centru d'Estudios Históricos. La Universidá del Zulia. Maracaibo, Venezuela. documentu pdf Descargáu'l 27 de marzu de 2010
Una versión alternativa de la etimoloxía sostién que'l nome de la ciudá aniciar al morrer en batalla'l cacique Mara, un mozu y embravecíu líder que dende una de les islles del llagu (isla de Providencia) ufiertaba resistencia a les tropes europees d'Ambrosio Alfinger. Según esta historia, dempués d'acabar con Mara, los españoles glayaben "Mara cayó", frase cola que se referíen al llugar onde'l mentáu cacique sería derrotáu.Venezuela to Maracaibo -- en Venezuela To. Consultada'l 27 de marzu de 2010Venciclopedia Cacique Mara -- en Venciclopedia. Consultada'l 27 de marzu de 2010Alberto J. Rodríguez Díaz y Francisco Escamilla Vera 500 años del nome de Venezuela Revista Bibliográfica de Xeografía y Ciencies Sociales. Universidá de Barcelona Nº 152, 19 d'abril de 1999. ISSN 1138-9796 documentu html consultáu'l 27 de marzu de 2010. Dellos historiadores aseguren qu'esti rellatu ye un mitu, que'l nome de Cacique Mara o Indiu Mara nun apaez en nengún rexistru históricu, y que nengún d'estos fechos apaez documentáu en fontes orixinales y confiables. Lo más probable ye que los rellatos sobre Mara y Maracaibo corresponder a un mesmu personaxe históricu, del cual hai pocos detalles documentaos y munches especulaciones.
A pesar de les contradicciones, el mitu del Cacique Mara espublizóse llargamente en medios populares, hasta'l puntu d'oficializase como un emblema de la resistencia indíxena na rexón. Esti personaxe ye remembráu en diversos ritos espiritistes (acomuñaos al cultu a María Lionza y les cortes celestiales), pero tamién se llevantaron monumentos alegóricos como una estatua y una plaza na ciudá, dedíquense-y eventos conmemorativos como nel Día de la Resistencia Indíxena (12 d'ochobre, d'antiguo Día de la Raza), y utilízase el so nome en diversos premios y condecoraciones. Inclusive unu de los conceyos del estáu Zulia lleva'l so nome (conceyu Mara).
Les poques referencies qu'hai sobre'l significáu del vocablu Maracaibo acomuñar a una denominación de llugar, en cuenta de al nome d'una persona. Ello ye que esisten referencies sobre la esistencia d'una ranchería indíxena cercana al llugar onde s'asitiaría Alfínger, ya inclusive cabo la posibilidá de qu'ésti usurpara esti terrén pa la fundación de la villa de Maracaibo. A pesar de que nun esisten estudios llingüísticos de los pobladores orixinales, dellos autores aventuraron interpretaciones del posible significáu del vocablu Maracaibo en llingües indíxenes (probablemente derivándoles de los llinguaxes anguaño utilizaos na zona, o por referencies históriques). Delles interpretaciones suxeríes son Maara-iwo, lo que significaría "llugar onde abonden les culiebres", o Maare kaye, que significaría "llugar frente al mar", tamién se mentó Garra de tigre o ríos de los loros.
Historia
Los primeros marabinos Investigaciones arqueolóxiques confirmen la presencia aborixe en suelos maracaiberos quince mil años antes de Cristu. Revelaciones arqueolóxiques de Cruxent y Rouse dexen ver fósiles d'oxetos cerámicos, artefautos d'orixe pedrés, manufactures de conches, urnes funeraries y ornamentaciones de metal demostrativu de la presencia milenaria de los ancestros aboríxenes maracaiberos. Conozse qu'habitaron cerca de 20 parcialidaes indíxenes que vivíen na cuenca del llagu de Maracaibo ente los cualos incluyíense: wayúus, baríes, añúes, yukpas y japreríes. Sicasí, conozse pocu de los primeros habitantes de suelos marabinos; nun quedaron nicios que dexen conocer cómo fueron, solo sábese d'unos pobladores que fueron desallugaos polos aboríxenes qu'atoparon los españoles na so llegada de conquista a América.Gustavo Ocando Yamarte nel llibru “Historia del Zulia” (1986)Créese qu'había presencia de numberosos grupos na cuenca del llagu y la so redolada, parte de les grandes families Caribe, Chibcha y Arahuaca, que vinieron de delles rexones de lo que güei ye América,http://www.notizulia.net/especiales/307-reportajes-especiales/11712-la historia-de-maracaibo-empecípiose-enforma-antes-de-su-fundacion tiempu nel cual los palafitos yeren carauterísticos de la población indíxena de Maracaibo, y el Zulia polo xeneral. Fueron estremaos en dos grandes grupos, los arahuacos o aruacos, una raza que foi primero llabradora, con una cultura adelantrada a la del restu de los indíxenes de Venezuela, y los caribes, raza feroz, con numberosos guerreros y navegantes.
Pal momentu del contautu européu había una gran heteroxeneidá d'etnies indíxenes nel territoriu venezolanu, que darréu fueron esclavizadas. Fueron les sociedaes que los conquistadores europeos atoparon al momentu de la so llegada a Venezuela, que podíen variar dende grupos tribales igualitarios, sociedaes nómades, hasta cacicazgos evolucionaos.
Nel territoriu del actual estáu Zulia taben presentes y bien estremaes dos etnies aguaes de los arahuacos; la etnia añú; y la etnia wayúu, estremaes pola so modalidá de subsistencia. Los wayúu dedicar al comerciu, la llantadera y el llendo, ente que los añú estender por tola ribera del llagu de Maracaibo, estremándose lingüísticamente y nomaos con una pallabra que pa dellos investigadores significa xente, y, pa otros, homes d'agua. La referencia escrita más antigua d'esti pueblu data de los rellatos de los cronistes según los cualos, taben asitiaos na mariña occidental del llagu de Maracaibo.
Ellí estableciéronse, constituyendo los sos llares, na rede de palafitos que-yos aprovió de puertu seguru y vivienda, asina nació lo que güei ye Santa Rosa d'Agua, al norte de la ciudá de Maracaibo, nel estáu Zulia.
La so fundación 350px|left|thumb|Planu de la ciudá de Maracaibo fechu por Frai Julián de Esquivel en 1639, depositáu nel Archivu Xeneral d'Indies, seición de l'Audiencia de Santu Domingu. thumb|Primer versión del escudu colos atributos reales, según Discrezión de la llaguna de la ciudá de Maracaibo del Archivu d'Indies. La historia de la fundación de Maracaibo tuvo suxeta a históriques diverxencies aniciaes nel fechu de que fueron dellos los personaxes y momentos nos que s'intentó construyir un verdaderu asentamientu. El primer acercamientu européu a esta zona realizar Alonso de Ojeda, el 24 d'agostu de 1499, quien afayó'l llagu de Maracaibo xunto con Juan de la Cosa y Américo Vespucio.
Atribuyir a ellos el nome de Venezuela cuando remembraron a Venecia al ver que los habitantes vivíen en palafitos sobre'l llagu y que la xente treslladar d'un sitiu a otru por aciu pequeñes pontes de madera y en canoes. La ciudá de Maracaibo foi fundada en trés causes. La primera, el 8 de setiembre del añu 1529 pol alemán Ambrosio Ehinger (acastellanáu como Alfinger), conquistador de la familia Welser d'Augsburgu y primer gobernador de la Provincia de Venezuela col nome de Neu Nürenberg (Nueva Nuremberg n'alemán)que partió n'espedición dende Coro, capital naquel momentu de la provincia.
Al asentamientu dióse-y el nome de villa de Maracaibo pos al momentu de la so fundación nun se constituyó un cabildru que-y confiriera'l calter de ciudá. Nos documentos alemanes de los Welser apaez el nome de Neu-Nürnberg. Ye probable que la fundación de Alfínger facer nes cercaníes o sobre los restos d'un asentamientu indíxena (o ranchería). Esta primer fundación tuvo una población d'apenes 30 vecinos y una actividá casi nula, polo que'l conquistador alemán Nikolaus Federmann ordenó treslladar la so población en 1535 al Cabu de la Vela (que güei ye parte de Colombia) na península de la Guajira.
En 1569, en sometiendo a los indíxenes de la zona llacustre nos últimos dos años (1569-1571), el conquistador español Alonso Pacheco fundó la población de 'Ciudad Rodrigo' a veres del llagu Maracaibo (eventualmente conocida como Maracaibo). Dempués d'un par d'años, sicasí, la población indíxena volvió llevantase y l'asentamientu español tuvo que ser abandonáu de volao, causando asina una subsecuente fundación en 1574. Yá pal añu 1573 el Gobernador Diego de Mazariegos decidiera restablecer la población confiándo-y al capitán Pedro Maldonado dicha encomienda. Y asina nel añu 1574 foi refundada la ciudá col nome de Nueva Zamora de la Llaguna de Maracaibo (por tercera y última vegada), n'honor del gobernador Mazariegos, natural de la ciudá de Zamora, España.
El ciclu de los pirates