Utrera ye un conceyu español, el novenu más estensu de la comunidá andaluza, catalogáu como ciudá honorífica del flamencu, asitiáu na provincia de Sevilla, na comunidá autónoma d'Andalucía. Pertenez a la comarca de La Campiña. Ye cabeza del partíu xudicial al que pertenecen los conceyos d'El Coronil, Los Molares, Los Palacios y Villafranca y Utrera.
Tien un patrimoniu monumental importante, y tol centru históricu ta declaráu Bien d'Interés Cultural en calidá de Conxuntu Históricu-Artísticu dende 2002.<ref name="conjuntoutrera">BOJA, nº 49, de 27 d'abril de 2002, páxina 8.414, DECRETO 100/2002, de 5 de marzu, pol que se declara Bien d'Interés Cultural, cola categoría de Conxuntu Históricu, el sector delimitado con esi envís de la población de Utrera (Sevilla) (en HTML). Consultar testu completu. Inclúi fascículu 2 cola descripción detallada de la zona declarada conxuntu históricu-artísticu, páxs. 6.868 a 6.879 (en PDF).</ref>
Ye considerada unu de los trubiecos históricos del flamencu, y un llugar de referencia nel orixe del toru bravu, esistiendo nel so términu municipal delles ganaderíes famoses. Tamién ye destacable la so cría caballar, qu'apurre yeguaes de reconocíu prestíu.
Situación xeográfica thumb|175px|Vista de Utrera a l'amanecida.Utrera asitiar na Provincia de Sevilla, al sureste de la capital, na comarca de la Campu o tierres baxes del valle del Guadalquivir. Constitúi cabeza comarcal, y so'l so alministración atopen les pedaníes de Guadalema de los Quintero, El Palmar de Troya, el banzáu Torre de la Águila, La Cañada, Traxanu, Pinzón, les estaciones de Don Rodrigo y les Alcantarielles, y otros poblaos que deben el so orixe al Institutu Nacional de Colonización. Ye cabeza del Partíu Xudicial númberu 9 de Sevilla, al que pertenecen Los Palacios y Villafranca, El Coronil y Los Molares. D'antiguo, tamién pertenecíen al partíu xudicial de Utrera los conceyos de Dos Hermanas y Alcalá de Guadaíra.Institutu Nacional d'Estadística-población. Censu de 1910 por provincies
La ciudá atopar a una altitú de 49 metros sobre'l nivel del mar y tien una estensión superficial de 10 hectárees. El términu municipal abarca na so totalidá 681'34 km², llindáu al norte por Dos Hermanas y Alcalá de Guadaíra; al este por El Arahal, Los Molares y El Coronil; al sur por Espera y Villamartín, yá dambos na provincia de Cádiz; y al oeste por Los Palacios y Villafranca, Las Cabezas de San Juan y La Puebla del Río.
Noroeste: Dos Hermanas y Los Palacios y Villafranca Norte: Alcalá de Guadaíra Nordeste: Los Molares Oeste: Las Cabezas de San Juan y La Puebla del Río 75px Este: El Coronil y el Arahal Suroeste: Espera Sur: Villamartín Sureste
El Regueru Calces Anches traviesa la ciudá d'este a oeste, pasando pel centru, anque escurre soterráu al so pasu pela ciudá.
Clima Gocia de cielos estenos la mayor parte del añu, qu'apurren una gran cantidá d'hores de sol. El tipu climáticu de la zona ye mediterraneu del tipu subtropical —tamién clasificáu como subhúmedo mesotérmico—, y carauterízase per branos templaos y secos, ya iviernos húmedos y templaos. La dómina seca, centrada na dómina braniza, suel durar más de cuatro meses. El 41% de les agües del añu prodúcense na seronda.
La temperatura medio añal de la zona ye de 17,5 °C. Les máximes absolutes tienen un permediu de 41,9 °C, siendo'l mes más calorosu xunetu, onde s'algamar una media de 41,2 °C. Xineru ye'l mes más fríu del añu, y la media de les sos temperatures mínimes absolutes ye de 0,8 °C.
Los vientos predominantes mientres los meses de xineru y febreru son de direición noreste. Mientres el restu del añu destaquen los vientos del suroeste, especialmente ente los meses de mayu y agostu.
Población
Censu d'habitantes La población total a fecha 1 de xineru de 2017 yera de 52.701 habitantes, según los datos oficiales del Padrón Municipal revisaos pol Institutu Nacional d'Estadística.http://www.ine.es/jaxiT3/Datos.htm?t=2895
Evolución de la población La población de Utrera tien el so orixe nes repoblaciones que se llevaron a cabu mientres el sieglu XIII, cuando s'asitió na zona una importante colonia musulmana y xudía. Tres la conquista de les tierres por Fernandu III, a munches de les families musulmanes de la zona dexóse-yos permanecer como mudéxares y siguieron habitando'l llugar, dedicándose fundamentalmente a l'agricultura y a otros oficios manuales. Tiénense noticies de la esistencia d'asentamientos de xitanos na llocalidá dende'l sieglu XV. Esti grupu permaneció dende entós y na actualidá la comunidá xitana de Utrera constitúi un coleutivu dafechu integráu na sociedá utrerana.
A partir de la peste bubónica del sieglu XVII, que supunxo l'entamu d'un drásticu descensu na población que s'enllargó hasta'l sieglu siguiente, realizar na zona delles repoblaciones más, como la que tuvo llugar a lo llargo del reináu de Carlos III, ente 1759 y 1788.
Mientres el sieglu XX, la evolución de la población utrerana foi similar a la d'otres zones agraries de la provincia. Ye destacable amenorgar na población que se produció ente los homes n'edá militar mientres la guerra civil, que provocó una notable variación na distribución por sexos. La crecedera de la población ye nidia hasta la década de los 60, nos que se produz un fuerte retrocesu poblacional por cuenta de la creciente emigración y al descensu de la natalidá. A partir de los 80, col descensu del fenómenu de la emigración tien llugar un estancamientu de la perda d'habitantes y empieza un nuevu periodu de nidia crecedera poblacional.
Utrera: evolución de la población a lo llargo de la serie estadística</center>
Población estranxera Del total de 50.098 persones censaes en 2008, 1.113 yeren de nacionalidá estranxera. Los inmigrantes censaos na ciudá vienen de tolos continentes, siendo los de nacionalidá rumana (166), marroquina (130), polaca (70), ecuatoriana (64) y boliviana (64), les colonies más numberoses
+Procedencia de la población estranxera censada en Utrera (2008)ContinentePaísesTotal por continentesÁfricaArxelia (28), Marruecos (130), Nixeria (18), Senegal (3)202AméricaArxentina (18), Bolivia (64), Brasil (24), Colombia (52), Cuba (29), Chile (2), Ecuador (64), Paraguay (13), Perú (31), República Dominicana (8), Uruguái (2), Venezuela (7)376AsiaChina (39), Otros países (4)43Europa Alemaña (45), Francia (40), Irlanda (1), Italia (8), Polonia (70), Portugal (37), Reinu Xuníu (34), Rumanía (166), Rusia (5) Ucrania (5)483Oceanía y apátrides-10Total1.114
Datos socioeconómicos Históricamente, la llocalidá de Utrera tuvo un papel importante como nuedu de comunicaciones. Esto debe a que, amás de tar bien comunicada per carretera, yera l'enllaz ferroviariu ente les ciudaes de Sevilla, Cádiz y Málaga. Gracies a esto, la ciudá caltuvo un importante númberu d'empleos fixos nel sector ferroviariu. Tres la remodelación del trazáu viario, esti enllaz foi treslladáu a la cercana ciudá de Dos Hermanas.
Tocantes a l'agricultura, ye la olivar la so mayor riqueza, teniendo una variedá de mesa llamada gordal, de gran fama, y que se recoyer manualmente en seronda. El términu municipal de Utrera toma unes 67.687 hectárees, de les cualos 8.465 yeren de regadíu según los datos del añu 2007, númberu qu'añalmente sigue creciendo. Amás, caltién la so producción tradicional d'olivar, xirasol, cebera, llegume, tubérculu, hortoliza, cítricu, algodón y remolacha.
Símbolos thumb|Bandera de Utrera, na so versión ensin escudu.
Bandera La bandera de Utrera ta formada por cinco bandes horizontales: mariella, colorada, blanca, colorada y mariella. L'anchor de les franxes marielles ye de dos décimos del anchu total, les coloraes d'un décimu y la blanca central de cuatro décimos. L'escudu del conceyu suel asitiase nel centru de la bandera, na franxa blanca. Esta bandera foi adoptada en 1986, como resultáu d'un concursu convocáu pol consistoriu, anque se constata —gracies a una serie de documentos del sieglu XVI, nos que se detalla la compra de les distintes teles necesaries pa la so fabricación— que l'antiguu pendón de la ciudá usaba estos trés colores.
Escudu Escudu tradicional El Llicenciáu Román Meléndez, racionero de la Catedral de Sevilla, escritor y personaxe pernomáu de la Utrera del sieglu XVIII, describe l'escudu tradicional de la ciudá na so obra Epílogu de Utrera, publicada en 1730:
thumb|Escudo de la provincia de Sevilla, onde puede apreciase una representación del escudu de Utrera en versión simplificada (segundu pela derecha del collar). Escudu oficial
La esistencia d'errores heráldicos nesti blasón provocó ciertu discutiniu a lo llargo de la última década del sieglu XX. Esti fechu, xuníu a la voluntá d'ameyorar y modernizar el diseñu gráficu de los símbolos municipales, llevaron al gobiernu municipal a alcordar, el 30 de setiembre de 1999, un cambéu del escudu heráldicu y a empecipiar los trámites pa la so aprobación definitiva. Sicasí, estos cambeos nun acabaron d'enllantase definitivamente, y el símbolu usáu oficialmente na actualidá ye una interpretación del escudu tradicional de Utrera. Trátase d'un escudo cortáu. El cuartel cimeru ta terciáu en palu. Nel primer terciu represéntase una olivar y a la so esquierda una vide, tou del so color y terrazado de sinople, según la inscripción "Da vinu Baco, da aceite Palas". Nel segundu de los tercios apaez un castiellu sobre'l qu'hai un rei vistíu de gules y coronáu d'oru que porta na so mano derecha un ramu y na esquierda una flecha —d'antiguo representábase una matrona coronada con una caña de lloréu na diestra y un cetru na siniestra—. El postreru de los tercios del cuartel cimeru, col lema "da trigu Ceres, a maderes Cibeles", contién un pinu que'l so tueru presenta una mozqueta de ser hacheado pa baltalo, al so pie y a la izquierda apaez una faxina de trigu. Nel cuartel inferior, en plata, represéntase un caballu blancu pasante y un toru negru paráu, engarraos sobre una ponte de piedra de dos güeyos per debaxo de la cual escurre un regueru del so color. Dambos tán encadenaos a la puerta de la torre del cuartel cimeru por cadenes de sable. Lleva una orla y, nel so esterior, la inscripción "Rica en vaques, oveyes, caballos; arrogante en granos; n'aceite, fértil; en vinu fecunda; criadora de frutes, de sal; en pinos sobeyosa; solo colos tos bienes opulenta". Tou sobre cartela d'oru con lambrequines y corona real abierta.
Representación dientro del escudu provincial de Sevilla
Nel escudo provincial de Sevilla úsase una versión simplificada del escudu tradicional de Utrera. La normativa oficial de la Diputación de Sevilla describe esta simplificación de la siguiente manera:
La señal d'identidá d'habitar en Utrera ye'l caballu.
Historia .
Prehistoria Nun esisten fontes fiables que determinen esautamente los oríxenes de la ciudá. Na so obra «Conventu Xurídicu de Sevilla», Rodrigo Caro asegura que la so fundación data del añu 2637 de la creación del mundu.
Dientro del términu municipal de Utrera, atopáronse numberosos restos arqueolóxicos: ídolos, hachos, puntes de flecha, cerámiques, según diversos instrumentos de piedra que reflexen la presencia del home dende tiempos prehistóricos. Ye destacable l'afayu de monumentos funerarios de la cultura megalítica, que tuvo llugar ente'l Neolíticu y el Edá del Cobre Eneolíticu, estendiéndose hasta la Edá del Bronce —circa 2500 e. C.— y la Edá del Fierro —circa 800 e. C.—.