El nome dinastía Xulio-Claudia fai referencia a los cinco primeros emperadores romanos emparentaos con Xuliu César: Augustu, Tiberiu, Calígula, Claudiu y Nerón. Gobernaron l'Imperiu romanu del 27 e.C. al 68 d. C., cuando'l postreru de la llinia socesoria, Nerón, suicidóse. Estos cinco emperadores taben xuníos, por matrimoniu y adopciones, coles gens Xulia y Claudia. Anque dellos historiadores sostienen que la dinastía foi fundada por Xuliu César —quien nunca foi emperador, pero sí ostentó un poder cimero al d'ellos y tuvo conexones colos Claudios per mediu del matrimoniu d'Augustu con Livia y de dellos otros ente los sos descendientes—, otros atribúin el fechu al so sobrín nietu Augustu. Poles venes d'Augustu, Calígula, Claudiu y Nerón corría los sangre de Xuliu César. Los Xulio-Claudios tamién se topaben emparentaos con Marcu Antoniu.
Rellaciones dinástiques Conocer a esta dinastía por Xulio-Claudia porque los sos miembros baxaben de dos xentes patricies de ranciu abolengu senatorial na Antigua Roma: los Xulios y los Claudios. Amás, la familia imperial incluyía ascendientes y cañes colaterales de les families Octavia de Velitrae, Claudia Marcela, Antonia, Vipsania, Domicia Enobarba, Emilia Lépida, Junia Silana y Valeria Mesala. Coles mesmes, el fechu de que les uniones matrimoniales endogámiques fueren comunes dientro d'esta estensa familia fai descomanadamente complicada la representación de les sos rellaciones familiares; ello ye que cuasi tolos matrimonios habíos nesta dinastía dir ente familiares más o menos cercanos.
Augustu, el fundador de la dinastía, yera un Octaviu de nacencia y un Xuliu por ser adoptáu pol so tíu-güelu, Xuliu César.
Tiberiu yera un Claudiu de nacencia pero, como Augustu primero qu'él, fíxose Xuliu al ser adoptáu pol so padrastru Augustu.
Calígula, sicasí, yera Claudiu, siquier pol so llinaxe paternu; y yera bisnietu por sangre d'Augustu. Convertir en Xuliu cuando'l so padre Xermánicu foi adoptáu por Tiberiu.
Claudiu yera un Claudiu, anque tamién baxaba de la familia Xulia per parte de la so güela materna Octavia la Menor —hermana d'Augustu—, que la so mesma güela materna yera Xulia la Menor, hermana de Xuliu César. Foi l'únicu que nun foi adoptáu nin direuta nin indireutamente por nengún emperador anterior, yá que foi proclamáu emperador polos asesinos del so sobrín Calígula.
Nerón yera un Domiciu de nacencia. Como Calígula, tamién compartía ancestros Xulios y Claudios. Tamién, de nuevu como Calígula, baxaba d'Augustu, porque yera'l so taranietu. Y como Tiberiu, foi adoptáu como fíu y herederu pol so padrastru Claudiu, quien amás yera'l so tíu güelu.
Ascensu y cayida de los Xulio-Claudios Augustu Tolos gobernantes responsables, sabiendo que nun son inmortales, traten d'escoyer un herederu políticamente dignu de manera cuidadosa, y Augustu nun foi distinta. Escareciendo d'herederu home, casó a la so única fía natural Xulia con Marcu Claudiu Marcelu, el so sobrín per parte de la so propia hermana Octavia la Menor. Sicasí, Marcelu morrió al tomar alimentos envelenaos nel añu 23 e.C. Los rellatos d'historiadores posteriores qu'afirmen qu'esta y otres muertes posteriores fueron entamaes por Livia Drusila, esposa d'Augustu, nun tán comprobaos, y les pruebes nun son concluyentes.
Augustu casó entós a la so fía vilva col so amigu lleal, Marcu Vipsaniu Agripa. Esti matrimoniu produció cinco fíos, tres homes y dos muyeres: Gayu César, Luciu César, Vipsania Xulia, Agripina y Agripa Póstumu. Tolos fíos homes yeren herederos en potencia, especialmente los dos primeros, que fueron adoptaos pol emperador. Augustu tamién amosó'l so presto escontra los fíos de Livia nel so primer matrimoniu, Nerón Claudiu Drusu Xermánicu y el so hermanu Tiberiu Claudiu Nerón, líderes militares esitosos que llucharen contra les tribus xermániques.
Agripa morrió'l 12 e.C. , y Augustu ordenó a Tiberiu divorciase de la so amada esposa Vipsania Agripina y casase colos dos vegaes enviudada Xulia. Drusu, l'hermanu del maríu, morrió en 9 e.C. al cayese d'un caballu. Tiberiu compartiría los poderes tribunicios con Augustu, pero pocu dempués, en 6 e.C. , partió a Rodes, n'exiliu voluntariu. Tres les tempranes muertes de Luciu (nel añu 2) y Gayu (nel añu 4), Augustu tuvo forzáu a reconocer a Tiberiu como'l siguiente emperador romanu. Augustu desterró al so nietu Agripa Póstumu por razones desconocíes pa nós (nos años 6 o 7) a la pequeña isla de Planasia. Tiberiu foi reclamáu en Roma y foi adoptáu oficialmente por Augustu. Yera la única eleición razonable restante.
Tiberiu El 19 d'agostu de 14, Augustu morrió. Cumpliendo la so voluntá, Póstumu y Tiberiu fueron nomaos coherederos. Sicasí, el primeru nun tardó en ser executáu. Quién ordenó'l so muerte nun la sabemos, pero ta claro que yera la forma de que Tiberiu aportara a los mesmos poderes que'l so padrastru.
A pesar de la difícil rellación col Senáu, los primeros cinco años de reináu de Tiberiu fueron bonos polo xeneral. Permaneció fiel a los planes d'Augustu pa la socesión y favoreció al so fíu adoptáu, Xermánicu, sobre'l so fíu natural Drusu, como yá faía los pueblu. A pidimientu del emperador, Xermánicu viose compensáu col poder proconsular y asumió'l mandu de la principal zona militar de Xermania, onde suprimió una rebelión y lideró a les d'antiguo inquietes lexones na campaña contra les tribus xermániques de 14 a 16. Xermánicu morrió en Siria nel añu 19 y, nel so llechu de muerte, acusó al gobernador de la provincia, Cneu Calpurniu Pisón, d'asesinalo por orde de Tiberiu. Cola muerte de Xermánicu, l'emperador empezó a preparar al so fíu Drusu pa reemplaza-y. Por esti tiempu, Tiberiu dexara'l día ente día del imperiu en manes de Luciu Eliu Sexanu.
Sexanu creó una atmósfera de mieu en Roma,.Controlaba una rede d'espíes ya informadores que'l so incentivo p'acusar a los demás de traición yera faese con parte de les propiedaes del acusáu tres la so reclusión y muerte. Los xuicios por traición taben a la orde del día; pocos miembros de l'aristocracia romana taben a salvo. Los xuicios agravaron la creciente paranoya de Tiberiu, que fizo que tou dependiera dafechu de Sejano, según dexába-y esaniciar a los sos rivales en potencia.
Tiberiu, quiciabes asustáu de la so ambición, refugó la propuesta de Sexanu de casase con Livila en 25, pero dempués de retratase de les sos oxeciones a esa boda, enel añu 30 este foi prometíu a la fía de Livila, y nieta del emperador. La conexón de la familia de Sexanu cola casa imperial yera inminente, y nel 31 Sexanu llogró'l consuláu col emperador como l'otru cónsul, un honor que Tiberiu solo acutara pa los herederos a la corona. Cuando foi convocáu a una xunta nel senáu'l 18 d'ochobre del mesmu añu, probablemente esperaba recibir una parte del poder tribunicio. En llugar d'ello, el mensaxe de Tiberiu al Senáu sería la dafechu inesperada orde de destrucción de Sexanu y la so faición. Esto viose siguíu d'una purga na que Sexanu y los sos siguidores más prominentes morrieron.
El segundu emperador de Roma morrió na ciudá puertu de Misenum el 16 de marzu de 37, a la edá de setenta y ocho años y tres un reináu de ventitrés d'ellos. Suetoniu escribe que'l prefeutu de la Guardia Pretoriana Neviu Sutoriu Macru afogó a Tiberiu con una almuhada p'acelerar l'accesu al tronu de Calígula. Acordies con l'escritor, foi conocíu poles sos perversiones na islla de Capri onde forzaba a mozos nuevos a realizar actividaes sexuales y orxíes. Nuna ocasión cunta que cuando unu d'ellos quexóse, partió-y les piernes. Sicasí, les reclamaciones de Suetonio tienen de ser tomaes con ciertu escepticismu.
Fechos sobresalientes del Imperiu de Tiberiu Concede la eleición de los maxistraos al senáu, en cuenta de los comicios Como si la so autoridá fora vitalicia, nun anueva los sos poderes cada cinco años Aumenta'l númberu de funcionarios subordinaos a la so autoridá. Gobierna, al marxe del Senáu, dende'l so retiru na islla de Capri. La muerte de Xermánicu llíbra-y d'un posible rival pol so prestíu y popularidá P'asoceder a Tiberiu, Sexanu, prefeutu del Pretoriu, en ganándose el so enfotu, fai qu'envelenen a Drusu'l Menor. Tiberiu, decatáu de les intenciones de Sexanu, executar.
Calígula Con Tiberiu muertu, otra calamidá empezó pa la dinastía col accesu de Calígula. Gayu Xuliu César Augustu Xermánicu, nacíu'l 31 d'agostu de 12 y más conocíu como Calígula, foi'l tercer Emperador romanu que reinó del 37 al 41.
Cuando Tiberiu morrió'l 16 de marzu de 37, Calígula taba nuna posición escelente pa faese col poder, a pesar de la torga de la voluntá del difuntu, que nomara a aquel y al so primu Tiberiu Ximielgu herederos conxuntos. Calígula ordenó la muerte de Tiberiu Ximielgu en cuestión de meses. Sofitáu por Neviu Sutoriu Macru, impunxo la so supremacía.
Los sos primeros actos fueron arrogantes d'espíritu: dio primes n'efectivu a la Guardia Pretoriana, declaró que los xuicios por traición yeren cosa del pasáu, reclamó a los exiliaos y ayudó a los perxudicaos pol sistema imperial d'impuestos. Foi queríu por munchos solu por ser el fíu del bienamado Xermánicu, gran xeneral de les lexones romanes. Amás, él yera, non como Tiberiu, un descendiente direutu d'Augustu. Tamién yera bisnietu de Marcu Antoniu.
Al convertise n'emperador, Calígula interpretó una espectacular farsa. Ordenó construyir una ponte temporalmente flotante usando barcos como pontones, estendiéndolo por dos milles de la so villa de branu, Baiae, al vecín puertu de Puteoli. Entós dio en acaballar nel so caballu por él, llevando la coraza d'Alexandru Magnu. Esto foi porque se propunxera desafiar a una predicción astrolóxica que-y dixo que "nun tendría oportunidá de convertise n'Emperador si nun montaba en caballu pol golfu de Baiae". Sicasí, tres esti favorable empiezu del so gobiernu, Calígula cayó seriamente enfermu n'ochobre de 37 (probablemente tamién carecía una severa epilepsia, descrita por dellos autores como les crisis de les llargues nueches)y "volvió como una bisarma de lluxuria y crueldá diabólica". Tan queríu foi-y al pueblu al empiezu como odiáu y tarrecíu a la fin del so reináu, y nes sos mentes la única posibilidá d'estremalo del tronu yera matándolo.
La combalechadura qu'acabó cola vida de Calígula foi una trama de los oficiales de la Guardia Pretoriana, munchos por razones puramente personales. El 24 de xineru de 41, el tribunu del pretorio Casiu Querea y otros homes de la guardia encetaron al emperador solu nun corredor retiráu del palaciu y degollar. Xunto con otru tribunu furiosu, Corneliu Sabín, mató a la muyer de Calígula, Milonia Cesonia y a la so pequeña fía Xulia Drusila topetando la so cabeza contra un muriu.
Fechos sobresalientes del Imperiu de Calígula Devuelve la facultá d'eleición de los maxistraos a los comicios. Sicasí, promete gobernar acordies con el Senáu. El Senáu confier-y tolos poderes y ratifícalu nel so nomamientu. Por aciu socesivos impuestos y confiscaciones compensa les sos larguezas económiques. El so calter vuélvese despóticu y tiránicu. Ordena la muerte de Tiberiu Ximielgu y Sertoriu Macrón. Identifícase como dios sol títulu de Neos Helios. Perez asesináu na combalechadura del tribunu Casiu Querea.
Claudiu