El H. N. K. Hajduk Split (en croata: Hrvatski Nogometni klub Hajduk Split), conocíu a cencielles como Hajduk Split ye un club de fútbol croata de la ciudá de Split, fundáu en 1911. El club apuesta los sos partíos como llocal nel estadiu Poljud, inauguráu en 1979 y con capacidá pa 35.000 espectadores. Los colores tradicionales de la entidá y el so uniforme son camisetes blanques y pantalones azules. El Hajduk caltién una gran rivalidá col club de la capital, el GNK Dinamo Zagreb, col cual apuesta'l "Derbi Eternu de Croacia".
Ente los años 1920 y 1940, el Hajduk participó nel campeonatu nacional del Reinu de Yugoslavia. Tres la Segunda Guerra Mundial y la formación del sistema de lligues yugoslavu en 1946, el Hajduk participó na máxima competición mientres el periodu de la RFS de Yugoslavia. Tres la desintegración de Yugoslavia, el club foi unu de los equipos que formaron y participaron na temporada inaugural de la Primer división croata en 1992. El Hajduk ye unu de los clubes más esitosos de Croacia y l'antigua Yugoslavia y na so palmarés cuenta con nueve lligues yugoslaves y seis croates, nueve Copes yugoslaves y cinco Copes croates.
El 12 de febreru de 2011, el club celebró'l so centenariu con una serie de grandes eventos na ciudá de Split y en toa Dalmacia, na que participaron los xugadores y los aficionaos.
Historia
Oríxenes (1911-1941) thumb|220px|Los fundadores del Hajduk, na tabierna O Fleků de Praga. El club fundóse nel históricu pub O Fleků de Praga —entós parte del Imperiu austrohúngaru— por Fabijan Kaliterna, Lucijan Stella, Ivan Šakić y Vjekoslav Ivanišević, un grupu d'estudiantes de Split.Dalibor Brozović. "Hrvatska enciklopedija: Volume 1", 1999. Tres asisitir a un partíu ente l'AC Sparta y el Slavia SK fueron al pub y decidieron que na so llocalidá natal tenía d'esistir un club profesional.
El club foi oficialmente rexistráu ante les autoridaes el 13 de febreru de 1911. Al tratar de dar un nome al club, los estudiantes fueron al profesor Josip Barač pa ser aconseyaos y decidieron que'l nome "Hajduk" simbolizaba "lo meyor del nuesu pueblu: valentía, humanidá, amistá, amor a la llibertá, el desafíu al poder y proteición de los débiles. Sé dignu d'esi gran nome".
Los Hajduks fueron bandíos románticos que llucharon contra l'imperiu de los turcos otomanos. Especúlase que'l famosu hajduk Andrija Šimić, quien llegó trunfante a Split en 1902 vitoreado poles mases (dempués d'una llarga temporada nuna prisión d'Austria), foi seique la inspiración pal nome. Los fundadores darréu diseñaron l'escudu del club y un grupu de monxes católiques d'un monesteriu de Split crearon y partieron les copies a los aficionaos.Hajduk's membership pass - Lord help us!, Slobodna Dalmacija thumb|left|220px|Imaxe del Hajduk antes d'un partíu frente al Zrinjski Mostar el 13 d'agostu de 1939. El club cuntó cola simpatía de los ciudadanos del partíu pro-croata de Split, sindicalistes croates o puntari. Ye por eso que'l club tien en concretu'l nome de "Hrvatski nogometni Klub" (n'asturianu: Club de fútbol Croata) y tien l'escudu de Croacia nel so emblema. El club en sí taba en contra de la política del gobiernu austrohúngaru de nun dexar la unificación de les provincies croates y caltenelos separaos (el gobiernu y l'emperador nun dexó la xunta de Dalmacia col restu de Croacia). El primer rival del Hajduk foi'l Calcio Spalato, el club d'un partíu autonomista que vivía en Split, nun partíu que terminó en victoria, 9-0, pal Hajduk. El primer gol foi de Šime Raunig.
En 1912, el Hajduk xugó'l so primer partíu en Zagreb contra l'HAIŠK y perdió 3-2. El primer partíu internacional contra un rival destacáu foi en 1913 contra'l Slavia de Praga checu, qu'humildó al acabante formar conxuntu croata por 1-13. Dempués de la formación del Reinu de los Serbios, Croates y Eslovenos, el Hajduk xugó per primer vegada nuna Lliga yugoslava en 1923, ensin demasiao ésitu.
El Hajduk algamó'l so primer periodu de gloria a finales de los años venti, cuando ganó dos campeonatos de Yugoslavia (1927 y 1929), y clasificóse p'apostar la Copa d'Europa central. Dalgunos de los meyores xugadores mientres esti tiempu fueron Leo Lemešić y Vladimir Kragić. Mientres la Dictadura del 6 de xineru l'axetivu "croata" nel "Club de Fútbol de Croacia" foi reemplazáu por fuercia pol axetivu "yugoslavu". Per otra parte, la década de 1930 foi bien probe tocantes a resultaos deportives pal club. El so próximu títulu foi mientres la era de la Banovina de Croacia en 1940-41.
El 12 de febreru de 2011, el Hajduk conmemoró'l so centenariu con una serie de celebraciones en Split y Dalmacia na que participaron xugadores y aficionaos. Asina mesmu, el club apostó un partíu amistosu contra'l Slavia Praga y celebróse un conciertu tres l'alcuentru.
Segunda Guerra Mundial N'abril de 1941, mientres la Segunda Guerra Mundial, Yugoslavia foi invadida, ocupada y partida poles potencies de la Exa, y Split pasó direutamente a Italia. Los residentes y los xugadores oponer a l'asimilación italiana, polo que'l club dexó de competir como muestra de protesta a lo llargo de la ocupación de Split, al refugar una ufierta pa xunise al campeonatu italianu col nome de "AC Spalato". Dempués de la capitulación d'Italia en 1943, los partisanos temporalmente lliberaron Split y desarmaron a la guarnición italiana, pero los alemanes volvieron ocupar la ciudá ya impunxo el gobiernu títere fascista del Estáu Independiente de Croacia (NDH) qu'instalaren en Zagreb en 1941. L'actitú del club nun camudó cuando les autoridaes del NDH intentaron incluyir al Hajduk na Copa del Estáu Independiente de Croacia, el NDH ganóse la rensía en Split por aliase y amestase a Italia. Colos aliaos ocupando'l sur d'Italia y controlando el Mediterraneu, les islles del Adriáticu convertir n'abellugu pa la resistencia (provocando que'l Hajduk instalárase ellí en 1944).
Los xugadores del club xunir al cuartel xeneral partisanu na isla de Vis nel mar Adriáticu. El 7 de mayu de 1944 na Fiesta de San Duje, patronu de Split, el Hajduk empezó a xugar de nuevu como l'equipu de fútbol oficial de la resistencia yugoslava. Compitieron colos equipos de fútbol aliaos del otru llau del Adriáticu, n'Italia, onde ganaron a los británicos nun partíu amistosu. Nesti momentu, la direición del club adoptó la estrella colorada de los partisanos como la insinia del club nel so uniforme blanco y azul. Mientres 1945, el Hajduk embarcar nun tornéu al traviés d'Exiptu, Palestina, El Líbanu, Siria y Malta.Cerjan, Stjepan. Hajduk – tim NOVJ o: Enciklopedija hrvatske povijesti i kulture, Školska knjiga, 1980., stranice 195-196. N'El Líbanu, Charles de Gaulle dio al Hajduk el títulu del equipu d'honor de la Francia llibre.
Cola so habilidá y "únicu espíritu de Dalmacia", el club impresionó a Tito, qu'asistía con frecuencia a los partíos. Dempués de la guerra convidó al Hajduk a treslladase a la ciudá de Belgráu, la capital yugoslava, y convertise nel equipu oficial del Exércitu Popular Yugoslavu (JNA), pero'l Hajduk negar a abandonar la so ciudá natal de Split. El club, sicasí, siguió esfrutando de la reputación de "equipu favoritu de Tito" enforma tiempu, inclusive dempués de la guerra, por cuenta de la rellación d'amistá cola resistencia de la que se benefició'l Hajduk de munches maneres. Ente otres coses, foi unu de los pocos clubes de fútbol de Yugoslavia (y l'únicu importante), que nun foi eslleíu dempués del conflictu pol gobiernu comunista (como foi'l casu d'otros munchos clubes, como'l BSK, Građanski, Jugoslavija, Concordia, HAIŠK y el Slavija).
L'equipu de Tito (1945-1969) Dempués de la Segunda Guerra Mundial, el Hajduk siguió xugando nel campeonatu y la Copa de Yugoslavia. En 1946, ganaron el campeonatu croata y fundó la revista Hajdukov Vjesnik ("El Diariu de Hajduk"). En 1948-1949, el Hajduk viaxó a Australia y convirtióse nel primer equipu de Yugoslavia que xugaba en tolos continentes. El club ganó'l campeonatu yugoslavu de 1950 ensin una sola derrota y estableció un récor que naide llograra inda. El 28 d'ochobre de 1950, un día antes d'un decisivu partíu contra'l Estrella Colorada (saldáu con victoria por 2-1), foi fundáu Torcida Split, l'agrupación de siguidores del Hajduk, pol estudiante d'inxeniería Vjenceslav Žuvela, qu'escoyó'l nome pola famosa y entusiasta Torcida brasilana y, asina, l'asociación convertir nel primer grupu entamáu de siguidores n'Europa. Al añu siguiente reconstruyóse l'estadiu Stari Plac. thumb|left|270px|Los futbolistes del Hajduk en 1955 portando l'escudu cola estrella colorada. thumb|right|150px|Escudu del club ente 1960 y 1990. Les temporaes siguientes amosaron la supremacía del Hajduk nel campeonatu domésticu, pero tamién les manipulaciones polítiques pa evitar el so ésitu. Per un sitiu, la Torcida foi vistu como un grupu contrariu per parte de les autoridaes comunistes, pos representaba un riesgu pa la conciencia nacional del nuevu Estáu yugoslavu. La direición del Hajduk foi sancionada, el capitán del equipu espulsáu del Partíu Comunista, y Vjenceslav Žuvela foi encarceláu. Amás, nes vacaciones d'iviernu de la temporada 1952-53, el Hajduk dir de xira a Suramérica tres una invitación de Juan Perón. Esto provocó un retrasu nel regresu del club a Yugoslavia, pero'l campeonatu nun se detuvo y l'equipu xuvenil del Hajduk apostó los partíos contra'l BSK y el Spartak Subotica qu'acabaron dambos en derrota. A pesar de que'l Hajduk, darréu, venció al Estrella Colorada de Belgráu por 4-1, la Estrella Colorada convertir nel campeón. La temporada siguiente hubo polémiques similares, esta vegada, colos futbolistes Vladimir Beara y Bernard Vukas, que s'incorporaron tarde a los entrenamientos del equipu nacional, lo que resultó nuna suspensión d'un mes. Ensin estos futbolistes, esenciales pal Hajduk, el club perdió partíos importantes y el Dinamo Zagreb ganó'l campeonatu. Tou esto llevó a que la lleenda del club, Frane Matošić, apruxera nuna xunta de l'Asociación Yugoslava de Fútbol bromiando: "¿Tienen, a lo menos, un gramu d'integridá?". El 3 d'abril de 1955 en Zagreb, el Hajduk Split ganó al Dinamo por 6-0, la mayor victoria nel derbi ente los dos mayores clubes croates. En 1955, el Hajduk ganó'l campeonatu y l'Asociación de Fútbol de Yugoslavia unvió al Hajduk como los campeones de la Copa Mitropa, ente que el Partizan foi escoyíu pa participar na primer edición de la Copa d'Europa.
Dominiu intermitente ya incidente del OFK Belgráu (1970-1991) Ente 1970-1980 el Hajduk tuvo dalgunos de los sos meyores años en RFS de Yugoslavia. La "Xeneración d'Oru" ganó cinco Copes consecutives y tres campeonatos dende 1972 a 1979. Foi'l tercer club más esitosu de Yugoslavia, bien percima del restu, incluyendo'l NK Dinamo.
El Hajduk Split conquistó la Lliga yugoslava 1970–71 aventayando en cuatro puntos al FK Željezničar Sarajevo, subcampeón. Sicasí, aquella temporada foi más recordada polos graves incidentes asocedíos contra'l OFK Belgráu. Nel estadiu Stari plac na seronda de 1970 el partíu ante'l OFK atopábase empatáu a dos goles, cuando l'árbitru del partíu, el señor Ristić, cayó inconsciente dempués de ser cutíu na cabeza con un oxetu llanzáu dende les graes. El partíu detúvose y la Federación Yugoslava decidió conceder la victoria por 0-3 al OFK Belgráu. La midida disciplinaria desencadenó un enorme discutiniu con violentes protestes en Split, que rápido asumieron un marcáu calter anti-Belgráu y anti-serbiu. La Torcida empezó a buscar coches aparcaos en Split cola matrícula de Belgráu y llanzándolos al mar dende los muelles mientres les protestes. La Federación, ante la gravedá de los incidentes y tres la presión política, decidió restaurar l'empate a dos orixinal.