La cercu de Tel Dan ye una piedra sobreescrita descubierta ente 1993 y 1994 mientres escavaciones llevaes a cabu en Tel Dan nel norte d'Israel. Ta formada por numberosos fragmentos que formen una inscripción trunfal n'araméu, realizada con toa probabilidá por Hazael del Damascu araméu, una importante figura internacional de finales del sieglu IX a C. Hazael (o más precisamente, el rei que'l so nome nun consta) presume de les sos victories sobre'l rei d'Israel y el so aliáu'l rei de la "Casa de David" (bytdwd), la primer vegada que'l nome de David y la so dinastía foi atopáu fuera de la Biblia. La inscripción de Tel Dan xeneró un importante alderique y una socesión d'artículos cuando apaeció, dando pie inclusive a acusaciones de falsificación, "pero reparar anguaño de manera amplia como a) xenuina, y b) relativa a la dinastía de David y al Reinu Araméu de Damascu". Atópase anguaño n'esposición nel Muséu d'Israel, en Xerusalén.
Testu
De siguío recuéyese la trescripción del testu del cercu utilizando calteres n'hebréu tal que fueron facilitaos por Biran y Naveh. Les pallabres separaes por puntos (como nel orixinal), y los espacios en blancu separaos por corchetes indiquen testu estropiáu o faltante, y el testu dientro de corchetes foi reconstruyíu por Biran y Naveh:
La siguiente traducción llinia per llinia foi realizada por Lawrence J. Mykytiuk (publicáu en 2004) siguiendo principalmente Biran y Naveh. El testu estropiáu o faltante representar por aciu corchetes vacíos "[ ]" y les pallabres y lletres dientro de los corchetes fueron reconstruyíes. El "Hadad" mentáu nes primeres llinies ye un dios (Los israelites d'esa dómina yeren henoteistas como munchos pueblos vecinos) :
1'. [ ]...[ ] y cortó [ ] 2'. [ ] el mio padre llevantóse [contra él] y lluchó en [...] 3'. Y el mio padre rindióse ; foi colos sos [antepasaos]. Agora el rei d'I[s-] 4'. rael entró na tierra del mio padre antes. [Pero entós] Hadad fíxome rei, 5'. Y Hadad coló delantre de mi. Asina que fui escontra el frente de [los] siete [...] 6'. del mio reináu , y maté a [sete]nta rei[s] qu'habíen enjaezado mil[es de carr]os 7'. y miles de caballos. [Y yo maté a Jo]ram fíu de [Acab] 8'. el rei d'Israel, y yo maté [Aca]yahu fíu de [Joram re]i de 9'. la Casa de David. Y yo llevé [les sos ciudaes en ruines y convertí] 10'. la so tierra en [ablayamientu...] 11'. otros y [...Entós...fíxime re]/i 12'. conducieron sobre Is[rael...Y entós empecé] 13'. asediu contra [...]
Ver tamién Arqueoloxía bíblica
Referencies
Bibliografía
Davies, Philip R., “‘House of David' Built on Sand: The Sins of the Biblical Maximizers.” Biblical Archaeology Review 20/4 (1994).
Finkelstein, Israel. "State Formation in Israel and Judah: A Contrast in Context, a Contrast in Trajectory" Near Eastern Archaeology, Vol. 62, Non. 1 (Mar., 1999), pp. 35–52.
Suriano, Matthew J., “The Apology of Hazael: A Literary and Historical Analysis of the Tel Dan Inscription,” Journal of Near Eastern Studies 66/3 (2007): 163-76.
Categoría:Arqueoloxía d'Israel Categoría:Cercos Categoría:Tanak Categoría:Arqueoloxía bíblica Categoría:Arqueoloxía del Oriente Próximu Categoría:Escultures del sieglu IX e.C. Categoría:Escultura de la Edá Antigua Categoría:Asia nel sieglu IX e.C. Categoría:Escultures d'Israel