thumb|250px|Pegaso Z-102 Touring. thumb|250px|Pegaso Z-102 BS 3.2 Touring Spyder (modelu de competición).
El Pegaso Z-102 ye un automóvil deportivu creáu pola estinguida empresa española ENASA, fabricáu dende 1951 hasta 1958. Foi diseñáu pol inxenieru, tamién español, Wifredo Ricart; col enfotu de ser usáu como estandarte publicitariu a nivel internacional. Forne un motor V8 en posición delantera, con cilindraes, según versiones, de 2.500 cc, 2.800 cc o 3.200 cc. Fueron producíes un total de 84 unidaes nes sos distintes versiones, que se vendieron a un preciu averáu de 500.000 pesetes de la dómina. Sirva como comparanza'l preciu d'un SEAT 600, 70.000 pesetes.
Historia Wifredo Ricart volvió al so Barcelona natal tres la Segunda Guerra Mundial, fuxendo d'Italia, por tar les sos fábriques destruyíes y les empreses ensin dineru. El Z-102 foi concebíu nuna dómina d'aislamientu económicu n'España. Daquella ENASA, empresa creada sobre les cenices de Hispano-Suiza con ayuda del INI, llindar a la fabricación de camiones y autobuses. Ricart, inxenieru de la empresa yá esperimentáu en competición con Alfa Romeo y collaborador ellí d'Enzo Ferrari, solicitó permisu pa la fabricación d'un automóvil d'altes prestaciones. D'esta miente, la empresa podría dexase esportar el modelu, a manera de métodu publicitario pa dar a conocer los sos productos. Tamién foi pensáu consiguir un mediu de financiamientu a base de divises estranxeres.
L'inxenieru tamién empecipió'l proyeutu como una escuela. Los recién llegaos precisaben esperiencia, polo que decidió caltenelos estremaos un tiempu mientres se dedicaben a otra xera que-yos motivara más, la creación d'un automóvil d'altes prestaciones. De toes formes, yera consciente de que'l trabayu de los novatos sería lentu y criticáu; pero'l productu final sería cimeru al de cualquier cadena de montaxe.
Finalmente, en 1951, apaeció per primer vegada en públicu'l Pegaso Z-102, nel Salón del Automóvil de París.
Fin del proyeutu Wilfredo Ricart xubilar al cumplir los 60 años d'edá, escontra 1957. El Réxime Franquista aprovechó esti momentu pa desfacer d'un proyeutu que la so única finalidá yera la de dar publicidá y non la de ganar dineru, pos les inversiones realizaes yeren muncho más altes que los beneficios consiguíos cola venta del Z-102. Destruyéronse moldes y archivos, amás de vender toles pieces y componentes disponibles.
Nuna entrevista, Celso Fernández interpretó la venta a perda del modelu d'otra manera, espresando que col Z-102 salióse ganando una y bones costara más tiempu y recursos animar la industria automovilística del país ensin esti modelu.
Xasis El xasis del Pegaso Z-102, que yera básicamente lo qu'adquiría'l veceru pa depués forni-y una carrocería d'una empresa esterna, yera un bastidor autoportante de gran complexidá. Ta construyíu n'aceru plegáu y soldáu, formando un conxuntu de gran rixidez. El trubiecu del motor ta formada por dos vigues cimeres y otros dos inferiores d'aceru furao xuníes por chapa. La zona del habitáculo ye la más débil, con un suelu sosteníu pol árbol de tresmisión y dos vigues llaterales tamién furaes; anque esto nun sería un problema pos la carrocería añadía muncha fuercia a esta zona, especialmente si yera coupé. Na parte posterior el xasis dispón d'un gran caxón metálicu, fechu p'agospiar el conxuntu de caxa de cambeos, diferencial autoblocante (Fabricáu por ZF), suspensiones y frenos.
La suspensión trasera utilizaba un exa De Dion, ye dicir col conxuntu caxa de cambeos diferencial-frenos (dos enormes tambores ventilados) non suspendíu, sinón rígidamente fondiáu nel subchasis traseru. D'esti conxuntu partíen dos semiexes articulaos como nuna suspensión independiente, pero xuníos per un llixeru exa ríxidu que basculaba sobre dos exes trémboles fondiaos por detrás al "caxón". D'esta miente consiguíase la llixereza de les mases suspendíes necesaria pa garantizar precisión, una repartida de pesos perfectu ente les ensin suspender y una xeometría de suspensión cimera a les suspensiones independientes de la dómina.
Pa ello la exa de Dion cuntaba amás con un sistema d'empuestu únicu, en llugar d'una senciella pero geométricamente imperfecta barra Panhard o un complexu paralelogramu de Watt, evitaba los desplazamientos llaterales del tren por aciu una ruedecilla a metá de la exa que se movía nun carril vertical llabráu nel diferencial.
En total, la distancia ente exes ye de 2.340 mm y l'anchor de 1.580 mm.
Forne de serie un volante regulable en fondura, pa poder afaese a distintos conductores, con un xiru ente topes de 1,6 vueltes. Tolos Z-102 fornieron plantes de radios de 16 pulgaes de diámetru, y 5,5 pulgaes d'anchu pa modelos de serie y 7 pulgaes pa modelos de competición. El sistema de frenáu basar en cuatro tambores que, a pesar de los esfuercios por ameyoralos, sufríen más fatiga de la esperada nun vehículu d'estes carauterístiques.
Motores thumb|Motor d'un Z-102. Ricart venía de la competición n'Italia, onde desenvolvió motores V12. Decidió crear un motor V8 pa fornir al Z-102. Foi construyíu con una aleación d'aluminiu denominada como silumin, forníu con dos árboles de lleves por cada bancada, culates de cámares hemisfériques, dos válvules por cilindru y un cigoñal de cinco apoyo. El motor sufrió 2 rediseños p'aumentar la so cilindrada de 2.500 cc a 2.800 cc primeru y 3.200 cc dempués. Como carauterística común a toos, que ye destacable pa la dómina, les válvules d'escape tán esfrecíes por sodiu líquidu.
2.500 cc El motor orixinal yera un V8 a 90° con lubricación por cárter secu y 4 árboles de lleves en total. Yera posible escoyer ente unu, dos o cuatro carburadores de doble cuerpu Weber en posición invertida. Tamién yera posible escoyer ente rellaciones de compresión de 7,5 a 1 // 8 a 1 // y 8,5 a 1. Escontra 1953 aumentáronse estes cifres en media unidá por cuenta de la meyora de la calidá de los combustible.
Según la variante escoyida, la potencia apurrida pol motor varia ente 160 y 180 CV, a un réxime de xiru de 6.300 a 6.500 rpm. El par motor del más básicu xube a 18,9 kg·m a 3600 rpm.
2.800 cc Diseñóse otru motor, que caltenía la carrera de los pistones de 70 mm, pero que variaba de 75 a 80 mm el so diámetru. Con rellaciones de compresión de 7,8 a 1 // 8,2 a 1 // y 8,8 a 1; el motor yera capaz de erogar hasta 200 CV a 6.300 rpm na so versión más estrema. El par motor xubió hasta 24,8 kg·m. Foi forníu nos llamaos Z-102 B.
Hubo una versión entá más potente. Wifredo Ricart aplicó la esperiencia qu'adquirió n'Italia colos sobrealimentadores, y acopló un compresor Roots a esti motor, que-y apurría 0,6 atm de sobrepresión nos cilindros. Asina, el motor otorgaba hasta 260 CV a 6.800 rpm y un par motor de 33 kg·m a 4000 traslaciones al minutu. L'aumentu de potencia fixo necesarios unos neumáticos más grandes.
3.200 cc La variante más grande del motor foi montada nos Z-102 SS. Solo podía ser escoyíu ensin o con compresor, y la so potencia ye de 210 y 280 CV respeutivamente. Foi l'utilizáu pa bater delles marques. La más destacable ye la del quilómetru llanzáu, prueba realizada nuna carretera belga en 1953. El Pegasu algamó los 245 km/h.
Diseñu thumb|Fronteru d'un Z-102. thumb|Parte posterior.
thumb|Interior del Pegaso Z-102 Série II cabriolet de 1954. L'encargáu de diseñar la so carrocería foi Medardo Biolino, pero a pesar de consiguir una bon resultáu col diseñu, la so construcción en aceru, avolumada y pesada interfería negativamente nes prestaciones del automóvil. Darréu, dichu diseñu foi evolucionando, siendo'l cambéu más notable l'apertura de los pasos de rueda p'ameyorar la refrigeración de los frenos. Dempués, pensar en que fuera vendíu como xasis pa ser carrozado más tarde por una empresa esterna.
La preferida por Ricart, y la más conocida de toes, foi la creada por Bianchi Anderloni y el so equipu de Superleggera Touring de Milán. Anderloni foi un gran amigu de Ricart cuando esti trabayaba n'Italia para Alfa Romeo. Esta compañía carrozó un total de 45 xasis cola so carrocería estándar, y unos pocos prototipos. Hai de solliñar la esclusiva versión Thrill; supuestamente encargada por Francisco Franco como regalo para Eva Perón. Tamién el dictador regaló otra unidá de Berlineta al presidente lusu. Tenía una interesada lluna trasera, y foi pintáu colos colores de la Falanxe Española. Foi presentáu nel Salón del Automóvil de Turín de 1953.
Tamién la compañía gala Saoutchik dio cuerpu al Z-102. El so diseñu yera bastante desfasáu pa la dómina, con unes llinies que faíen que'l Pegasu paeciera más antiguu y avolumáu. Aun así, foi bien aceptáu na so tierra, onde'l sellu de Saoutchik yera bien apreciáu.
El carroceru español Pedro Serra yera un desconocíu na dómina, pero Ricart vio unu de los sos Pegaso carrozado por él pa un particular, y foi del so presto. Yá que-y paeció un resultáu bien bona, unvió 3 xasis más por que fueren vistíos, con carrocería descapotable. Pero'l taller de Serra foi afayáu yá mientres los últimos nicios de vida del Z-102, asina que nun pudo siguir col proyeutu. La participación de Serra favoreció un acercamientu a la voluntá de Wifredo de faer un coche dafechu español. Estos trés últimes unidaes fueron les denominaes Z-103, con un motor nuevu y más potente montáu nel mesmu xasis.
Producción De les factoríes de Pegasu salieron un total de 84 Z-102, anque daes les múltiples variables del modelu, resulta fácil afirmar que nun hai dos iguales. Hubo hasta 30 carrozados distintos ente los qu'escoyer, 3 motorizaciones distintes, volante a la izquierda o a la derecha, distintes configuraciones de frenos, tresmisiones o carburadores, amás de los utilizaos pa competición y la esclusiva versión Z-103. La empresa prevía la fabricación de 200 xasis al añu.
Tirada Unidaes Caltenimientu De los 84 automóviles fabricaos, esiste un censu que cifra n'aproximadamente 30 les unidaes que sobrevivieron hasta güei. Censu Númberu de xasis Matrícula Modelu Color Notes ImaxeM-81277Colloráu |Vender ensin componentes mecánicos al liquidar el modelu. Forne una motorización de SEAT 1400 y nun ta restauráu nin en condiciones de circulación. 01021500101 B-81702Darréu BI-18350Negru | Foi forníu col motor de 2500 cm³. Foi utilizáu como modelu de muestres, manuales, pruebes y catálogos hasta la so venta a un particular en 1953. Foi l'utilizáu pa bater el récor de velocidá. Tamién participó na carrera Panamericana de 1954. Foi desguazáu en 1958, pasando los sos componentes mecánicos a otru Z-102. 01021500102 M-181379MarrónDarréu verde y más tarde coloráu |