thumb|350px|Cazabombarderu F-4 Phantom II de la USAF practicando bombardéu real (bombes de 500 lb) nel polígonu de tiru en 1990. El Polígonu de Tiru de les Bardenas ye un campu d'entrenamientu de tiru aereu asitiáu nes Bardenas Reales na Comunidá Foral de Navarra n'España, lleva funcionando , dende la so inauguración el 9 de xunu de 1951.
Dempués del zarru del polígonu de Caudé (Teruel) en 2001 y d'arrenunciar el Gobiernu d'España a construyir el polígonu de tiru en Anchores (Ciudá Real) quedó como l'únicu polígonu de tiru del Exércitu del Aire.
Forma parte, con otros campos esistentes, como'l de Teleno (Llión) que ye un campu de tiru artilleru utilizáu n'ocasiones polos helicópteros de les FAMET,Reximientu de Astorga según los qu'hai n'otros países europeos, de los campos d'entrenamientu de les fuercies aérees de la OTAN. Anguaño, en Bardenas pueden realizase exercicios de bombardéu, que de forma habitual son con bombetas non esplosives y n'ocasiones con fueu real, y ye unu de los más importantes de tolos de l'Alianza n'Europa, con un usu d'unos 2.000 exercicios añales, bien per debaxo de la so capacidá máxima que ye de 100 exercicios diarios.
Toma un terrén de 2.222 hectárees y foi enllantáu con contratu robláu'l 9 de xunu de 1951, mientres el réxime franquista. L'encamientu d'esti usu foi por José Daniel Lacalle Larraga, militar navarru de Valtierra cuando yera Segundu Xefe del Estáu Mayor del Aire y que darréu exerció de ministru del Aire. Entós dichu ministeriu yera responsabilidá d'Eduardo González-Gallarza.Portal Fuenterrobollo. XV Gobiernos de Franco El contratu inicial d'arrendamientu tuvo un preciu de 20.000 pesetes al añu y foi pa 25 años.
Esti terrén foi declaráu en 1999 Parque Natural y en 2000 Reserva de la Biosfera. Pela so parte el ministeriu de Defensa declaró al mesmu como Zona d'Interés pa la Defensa n'avientu de 2000,REAL DECRETO 1943/2000, de 1 d'avientu, pol que se declara zona d'interés pa la Defensa Nacional el campu d'entrenamientu de les Fuercies Armaes de les Bardenas Reales (Navarra). considerando con ello la posibilidá d'espropiación del terrén.
Les protestes de la población fueron constantes nos últimos años reflexáu nuna marcha que se realiza nel primer fin de selmana de xunu de tolos años y nos pidimientos del Parllamentu de Navarra, la postrera nel plenu del 13 de marzu de 2008, que votó a favor de la non renovación del contratu y del esmantelamientu del polígonu. El Gobiernu d'España del Partíu Socialista Obreru Español (PSOE) presidíu por José Luis Rodríguez Zapatero, por aciu la ministra de Defensa Carme Chacón anunció nel Congresu español, en mayu de 2008, la so intención d'anovar el contratu al considerar que nun hai alternativa.Defensa cree «imprescindible» el polígonu de tiru de Bardenas y va anovar el so arrendamientu. ABC. 16 de mayu de 2008 A lo llargo del añu realizaron negociaciones, que finalmente llevaron a la renovación por diez años ampliables a venti, amás de la concesión de la titularidá a la Xunta de les Bardenas, condiciones que fueron aceptaes por ésta'l 17 d'avientu de 2008, y que fueron roblaes col Ministeriu'l 22 d'avientu de 2008.
Ye utilizáu davezu pol Exércitu del Aire d'España y n'ocasiones por cualesquier miembru de la OTAN pa ensayamientu y en casu de conflictu bélicu, como foi nel casu de los Estaos Xuníos.Polígonu de tiru de les Bardenas. Ecoloxistes n'Aición de Navarra. Con anterioridá esti país utilizar frecuentemente cuando compartía col Exércitu del Aire español la Base Aérea de Zaragoza y el polígonu.
Evolución del usu del polígonu de tiru A empiezos de los años 70 instálense infraestructures fixes nel polígonu, que ETA destrúi práuticamente na so totalidá'l 16 d'avientu de 1983 nun atentáu con 40 quilos de Goma 2 nel que resultaron mancaos un teniente y dos soldaos del exércitu español.Un teniente y dos soldaos, mancaos nun atentáu d'ETA Militar nel polígonu de tiru de Les Bardenas. El País, 17 d'avientu de 1983 El miembru de ETA Miguel Ángel Gil Cervera, natural de Pamplona, ingresara nel exércitu como voluntariu. Na madrugada, cuando taba de guardia desarmó, cutió y arreyó al soldáu col que taba. Darréu asitió tres bombes: una nes cocheres, otra nes dependencies centrales del acuartelamiento (onde dormíen 75 soldaos y unos 15 oficiales y suboficiales), y otra xunto al depósitu de propanu. Taben activaes por un mecanismu de reloxería. Por aciu una llamada dio avisu, polo que pudieron desallugase les dependencies y desactivase, pola Guardia Civil, la carga de 10 kg de Goma 2 que taba adosada xunto al depósitu de propanu. El restu españaron escontra les 2:45. De resultes resultó gravemente estropiada la estructura interna del edificiu, ente que la cocina, el comedor, el chigre, el cuartu de la tropa y otres dependencies amiestes quedaron totalmente destruyíes. Nes esplosiones resultaron mancaos el teniente Eduardo Fairen Soria y los soldaos José Ángel Vergés Montañés y Jesús Jiménez Navascués.
En 1987 el Polígonu ye declaráu Unidá Independiente, y en 1991 dexa d'operar l'exércitu d'Estaos Xuníos de forma habitual, calteniendo una participación esporádica.
Nel añu 1992 realizóse una remodelación del mesmu con modernización de les sos instalaciones, equipos y zones de blancos.
200px|left|thumb|Emblema del Exércitu del Aire d'España, titular del polígonu. 150px|left|thumb|Emblema de la USAF, Fuercia Aérea d'EE. XX. qu'utilizó'l polígonu de forma habitual hasta 1991.
Les instalaciones son utilizaes na formación de los pilotos de combate del Exércitu del Aire nel tiru aire-tierra. Esti polígonu tien capacidá pa 100 operaciones diaries, qu'hasta l'añu 1991 utilizóse alredor de un 90% de la capacidá y na actualidá utilízase alredor d'un 20% de la mesma.
La Unidá ta formada por más de 100 persones, de les cualos 6 son Oficiales, 18 son Suboficiales, 74 son Militares Profesionales de Tropa y 5 son personal civil.
Les aeronaves que davezu utilicen Bardenas son los F-18 Hornet de las Alas 12 (Base Aérea de Torrejón en Madrid), 15 (Base Aérea de Zaragoza) y 46 (Base Aérea de Gando en Canaries), los Mirage F-1M de l'Ala 14 (Base Aérea de Los Llanos n'Albacete) y los F-5 de l'Ala 23 (Base Aérea de Talavera la Real en Badajoz). Dacuando utilizar los Harrier AV-8B de la 9ª Escuadrilla de l'Armada y aviones de países de la OTAN, como los F-16 de la USAF.
Nel tiru aire-tierra, según les fontes militares refieren que de forma habitual utilícense bombetas d'exerciciu, que nun lleven esplosivu sinón un cartuchu fumígeno que al impautar contra'l blancu produz una nube de fumu que sirve pa comprobar el puntu d'impautu exactu, y tamién se realicen exercicios d'ametrallamientu con munición d'exerciciu colos cañones de 20 y 30 milímetros de los F-18 y Mirage F-1 respeutivamente. Siquier una vegada al añu nes maniobres denominaes "Nube" l'exércitu indica que se realicen exercicios con armamentu real. Esta actividá con fueu real ye remarcada pola vocera de l'Asamblea Antipolígono, Milagros Rubio.Milagros Rubio. 1 de xunu: Bardenas, congozantes frente a consufrientes. 29 de mayu de 2008
Esta cortil tamién s'emplega pa ensayamientu en misiones de Busca y Rescate en zona de Combate polos helicópteros Súper Puma del 803 Escuadrón del Serviciu Aereu de Rescate con base en aeródromu de Cuatro Viento de Madrid.
Otres unidaes del Exércitu del Aire que davezu utilicen Bardenas son el Escuadrón de Zapadores Paracaidistes d'Alcantarilla (Murcia), y el Escuadrón de Sofitu al Esplegue Aereu de Zaragoza. El primeru designa los blancos por aciu láser pal ataque de los aviones de combate y el segundu esplega l'artillería antiaérea de curtiu algame que sigue colos sos radares a los aviones del Exércitu del Aire que sobrevuelen la zona.
Delles actividaes realizaes 350px|thumb|Un F-111 d'EE. XX. llanzando bombes frenaes nel polígonu en 1986. El polígonu tien capacidá pa 100 operaciones diaries, y hasta l'añu 1991 utilizóse alredor de un 90% d'esta capacidá. Na actualidá utilízase tan solo alredor d'un 20% de la mesma.
1970-1980 Según datos espresaos en 1987 por Jaime Ignacio del Burgo, entós senador del Partíu Popular-Unión del Pueblu Navarro per Navarra, ente 1970 y 1980 realizáronse 238.640 exercicios de tiru.
1985 Según William M. Arkin, direutor del Institutu d'Estudios Políticos d'EE. XX., en 1985, los Estaos Xuníos realizaron el 70% de les práutiques de bombardéu y de tiru aire-tierra n'Europa nesti polígonu.
1988 El 20 d'ochobre de 1988 llegaron 6 aviones F-111 de l'Ala Táctica de Combate 20, provenientes de la base d'Upper Heyford (Reinu Xuníu), y 24 caces F-16 de l'Ala Táctica de Combate 86 de la base de Ramstein (Alemaña), dambes de capacidá nuclear (esti datu vien de Armament & Disarmament Information Unit, de la Universidá de Sussex).
1992 Nes Bardenas prauticar entrenamientos de combate aire-aire. Según la Revista Española de Defensa, publicación oficial del Ministeriu de Defensa, el 17 d'avientu de 1992, l'exércitu del aire español y la VI Flota d'EE.XX. realizaron l'exerciciu PASSEX, nel que participaron 8 cazabombarderos F-18 "Hornet", 4 Mirage F-1 y dos F-18 españoles, xunto con un númberu indetermináu de F-14 Tomcat, F-18 y A-6 Intruder d'Estaos Xuníos, na que se describen dalguna de les maniobres:
Los exercicios Nube Son exercicios añales nos que, siquier hasta la Nube 2003, les Unidaes de Combate del Exércitu del Aire efectúen misiones d'ataque con llanzamientu d'armamentu real sobre blancos específicamente asitiaos pa la ocasión.
1993 En xunu de 1993, realízase l'exerciciu "Nube 93" nel que mientres tres díes, 43 aviones del Exércitu del Aire participaron nun exerciciu con fueu real. Ente otros sistemes d'armes, utilizaron cohetes aire-superficie, bombes de cayida llibre, tardiegues, de recímanu, empuestes por láser y misiles con guía infrarroxa.
1995 N'abril de 1995, desenvuélvese la "Nube 95", esta vegada mientres cinco díes, 30 aviones del Exércitu del aire, con 286 hores de vuelu en 265 salíes, con bombes empuestes por láser GBU-10 y 16, bombes convencionales BR-250 y 500, de cayida llibre y frenaes, bombes de fragmentación MK-20 Rockeye, y cañones de calibre ente 20 y 30 mm.
2003 Nesti exerciciu d'un solu día de duración, llanzáronse misiles aire-suelu, bombes y munición pa cañón en delles modalidaes de tiru, dende tiru rasante a baxa cota, a tiru a alta cota, llanzando en manual y utilizando los sistemes automáticos de que disponen los aviones.
La postura del Gobiernu d'España El Gobiernu informó en delles ocasiones al Congresu y al Senáu sobre'l tipu d'exercicios y actividaes que se realicen nes Bardenas.Comisión de Defensa Sesión Informativa celebrada'l martes, 3 de mayu de 1994 L'añu 1994, l'entós ministru Julián García Vargas esponía que:
El 13 de payares de 2002, ante la entruga de Carlos Chivite del PSOE: El secretariu d'Estáu de Rellaciones coles Cortes respuende'l 6 d'avientu de 2002:
La páxina web del Ministeriu de Defensa español correspondiente al Exércitu del Aire tien información disponible tantu del polígonu de tiru como de dellos exercicios.
La postura de www.antimilitaristas.org Una organización antimilitarista, tocantes a l'actividá realizada nesti polígonu de tiru conclúi:
Accidentes Produciéronse más de 70 accidentesnes edá|9|06|1951}} d'esistencia. Na escasa información de los primeros años, y magar que el Ministeriu de Defensa diz: Consta nesti periodu inicial, el 10 d'ochobre de 1952, la muerte nel términu de Arguedas de Miguel Murillo Cabestre, pastor de Tauste, pola esplosión d'una bomba, referida nuna fonte antimilitarista,al igual que pol historiador Iñaki Egaña. Nel periódicu El País de 1980, describir ensin fechar que la muerte d'un pastor de Arguedas producir al estrellase un Phantom.Trece muertos dende 1970. El País, 16 de payares de 1980.José Mª Aierdi Fernández de Barrena (del Grupu Eusko Alkartasuna-Partíu Nacionalista Vascu) fixo referencia a esti fechu luctuoso nel plenu del Parllamentu de Navarra el 28 de setiembre de 2000.