Patricio Aylwin Azócar (; )(n'inglés) «Patricio Aylwin, President Who Guided Chile to Democracy, Dies at 97.» The New York Times. Consultáu'l 20 d'abril de 2016. foi un políticu, abogáu y xurista chilenu. Fundador del Partíu Demócrata Cristianu, foi presidente del Senáu de 1971 a 1972 y presidente de la República mientres el periodu entendíu ente 1990 y 1994.
Aylwin foi'l primer presidente democráticamente escoyíu tres el Golpe d'Estáu en Chile de 1973, nel que foi derrocáu Salvador Allende ya instauróse la dictadura militar encabezada por Augusto Pinochet Ugarte. Asina, el mandatu de Aylwin dio entamu al periodu conocíu como la Transición a la democracia y el primeru de los cuatro gobiernos consecutivos de la Concertación de Partíos pola Democracia.
Familia Los sos padres fueron Miguel Aylwin, destacáu abogáu y xuez que aportara a presidente de la Corte Suprema, y Laura Azócar Álvarez. Ye en parte d'orixe irlandésinfluencia-de-los padres-y-la infancia-en-san-bernardo/ y vascu.
En 1948 casóse con Leonor Oyarzún Ivanovic, con quien tuvo cinco fíos: Isabel, Miguel, José Antonio, Juan Francisco y Mariana, quien foi ministra d'Educación del presidente Ricardo Lagos.
Carrera profesional y académica Realizó los estudios primarios nel Institutu Salesianu de Valdivia y los secundarios nel Llicéu d'Humanidaes de San Bernardo, el Liceo Valentín Letelier y l'Internáu Nacional Barros Arana, estos dos últimos allugaos en Santiago.http://www.uchile.cl/portal/presentacion/historia/grandes-figuras/presidentes-de-chile-ex-alumnos-de-la-u/4787/patricio-aylwin-azocar
Ingresó a la Escuela de Derechu de la Universidá de Chile en 1936, onde se destacar como ayudante nes cátedres de Derechu Procesal y Derechu Civil, y redactor de la revista Mástil, del Centru de Derechu. Tamién foi miembru fundador y contratenor del Coro Lex.http://www.latercera.com/noticia/opinion/ideas-y-alderiques/2016/04/895-677422-9-el nuesu-profesor-emerito.shtml Llicencióse en Ciencies Xurídiques, Polítiques y Sociales en 1943, cola memoria El xuiciu arbitral, tema que depués afondó nun llibru, que tuvo seis ediciones, la postrera en 2014. Titular d'abogáu en 1944.
Desempeñóse como abogáu nel estudiu de Raúl Varela. Ente 1945 y 1948 exerció como secretariu de la Comisión de la Corte Suprema, encargada de redactar el Códigu Orgánicu de Tribunales.
Ente 1946 y 1967, foi docente na cátedra de derechu alministrativu na Universidá de Chile, primero como profesor interín, y dende 1950 como profesor titular. Paralelamente, ente 1952 y 1960, foi docente de la mesma cátedra na Pontificia Universidá Católica de Chile. Amás, ente 1946 y 1963, foi profesor d'Educación Cívica y Economía Política nel Instituto Nacional de Santiago.
Ente 1949 y 1954, asumió como secretariu del Institutu Chilenu d'Estudios Llexislativos. En 1967 asumió como direutor d'Escuela de la Facultá de Derechu de la Universidá de Chile.
Como miembru del Colexu d'Abogaos, foi conseyeru nacional ente 1953 y 1957. Ente 1985 y 1986, foi'l so vicepresidente. Foi miembru honorariu del Institutu Chilenu de Derechu Alministrativu, creáu l'añu 2000, y miembru de l'Academia de Ciencies de Moscú.
El 11 de xineru de 1995 foi nomáu profesor eméritu de la Universidá de Chile.http://www.uchile.cl/noticias/120652/universidad-de-chile-despide-al-ex-presidente-patricio-aylwin
Carrera política
Principios y líder de la Democracia Cristiana (1945-1965) 250px|miniaturadeimagen|left|Aylwin (terceru d'esquierda a derecha) como parte de la directiva del Partíu Demócrata Cristianu en 1965. Foi'l primer presidente de l'Academia Xurídica de los Estudiantes de Derechu de la Universidá de Chile, que se creó en 1939, col fin d'enllenar un vacíu nes actividaes estudiantiles. Tamién formó parte de la Mocedá d'Aición Católica.
En 1945 presentóse como candidatu a rexidor por San Bernardo, ensin llograr ser eleutu. Esi mesmu añu ingresó oficialmente a la Falanxe Nacional y al añu siguiente collaboró col so órganu d'espardimientu, la revista Política y Espíritu. Ente 1947 y 1948, y en 1950, ocupó'l cargu de primer vicepresidente del so partíu, y ente 1950 y 1951 foi'l so presidente. Foi candidatu a diputáu pol cuartu distritu de Santiago, nes eleiciones parllamentaries de 1949, siendo derrotáu.
El 28 de xunetu de 1957, participó na fundación del Partíu Demócrata Cristianu. Al añu siguiente, foi eleutu'l so presidente, cargu que caltuvo hasta 1960. Esta foi la primera de siete presidencies qu'exerció nel so partíu mientres les siguientes trés décades.
Senador y opositor de Allende (1965-1973) 250px|miniaturadeimagen|Salvador Allende y Patricio Aylwin en 1973. Nes eleiciones parllamentaries de marzu de 1965, foi escoyíu senador pola Sesta Agrupación Provincial "Curicó, Talca, Llinares y Maule", pol periodu 1965-1973. Ente 1966 y 1969, integró la Comisión Permanente de Constitución, Llexislación, Xusticia y Reglamentu. Foi presidente del Senáu ente'l 12 de xineru de 1971 y el 22 de mayu de 1972. Los últimos cuatro años del so periodu, foi reemplazante de la mesma comisión antes citada y de la Comisión Permanente d'Agricultura y Colonización. En 1971, foi miembru de la Comisión Especial de Reforma al Reglamentu del Senáu.
Nel so rol como parllamentariu, asistió a los funerales del excanciller d'Alemaña Konrad Adenauer en 1967. En 1969 encabezó la delegación chilena a l'Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes y presidir xunto a O Thant. Participó na redaición del cambéu a la Llei de Reforma Agraria, impulsando la llei N°17.280 del 17 de xineru de 1970, que modificó tomar de posesión de predivos.
Foi un cercanu collaborador del gobiernu d'Eduardo Frei Montalva (1964-1970) y un opositor al gobiernu de la Unidá Popular, presidíu por Salvador Allende Gossens. Nesi contestu, foi unu de los xestores de la Confederación de la Democracia (CODE), alianza conformada pola Democracia Cristiana y el Partíu Nacional, más otres fuercies d'oposición. El 17 d'agostu de 1973, y a instancies del cardenal Raúl Silva Henríquez, caltuvo conversaciones col presidente Allende, con cuenta de llograr un alcuerdu que punxera fin a la crisis política.
Foi reelixíu como senador nes eleiciones parllamentaries de marzu de 1973. Caltener na Comisión Permanente de Constitución, Llexislación, Xusticia y Reglamentu y foi reemplazante na Comisión Permanente de Facienda, y na d'Agricultura y Colonización. El golpe d'Estáu del 11 de setiembre de 1973, punxo términu antemanáu al so periodu.
Dictadura militar y campaña presidencial (1973-1990) thumb|250px|Aylwin nun congresu de la Unión Demócrata Cristiana d'Alemaña mientres 1973. En setiembre de 1973, al momentu d'asoceder el golpe d'Estáu, ocupaba la presidencia del so partíu. Caltuvo esti cargu hasta 1976. Nos meses previos al golpe, demostróse favorable a la intervención de les fuercies armaes, asegurando n'agostu de 1973 qu'ente «una dictadura marxista y una dictadura de los nuesos militares, yo escoyería la segunda».
En 1977, xunto a destacaos xuristes, formó un grupu de trabayu pa faer una proposición con al respective de la institucionalidad futura. En 1978, l'organismu amplióse y tomó el nome de "Grupu d'Estudios Constitucionales", tamién denomináu "Grupu de los 24"; ésta foi la primer instancia d'alcuentru ente xuristes de distintes corrientes polítiques democrátiques. Foi vicepresidente del mesmu. Refugó la Constitución Política de 1980 y foi contrariu a la so consulta pública.
En 1982, volvió a la directiva de la Democracia Cristiana como vicepresidente. Dende dichu cargu, participó na formación de l'Alianza Democrática. Coles mesmes, a instancies de la Ilesia católica, impulsó'l Alcuerdu Nacional pa la Transición a la Plena Democracia. thumb|left|200px|Autoadhesivo col eslogan de la campaña presidencial de Aylwin. Ente 1987 y 1989, ocupó nuevamente la presidencia del PDC. Participó nes negociaciones col entós presidente Augusto Pinochet que buscaron l'aprobación de 54 reformes a la Constitución Política de 1980, que fueron aprobaes nel plebiscitu de 1989 y constituyéronse como'l primer pasu escontra una transición pacífica a la democracia. En 1988, collaboró pola campaña del «Non» pal plebiscitu d'esi mesmu añu. Tamién, foi voceru de la Concertación de Partíos pola Democracia.
Tres el trunfu del «Non», Patricio Aylwin asitióse como unu de los precandidatos del so partíu a la presidencia de la República, pa la eleición presidencial de 1989 d'esi añu, resultando escoyíu en payares de 1988, en desmedro de Gabriel Valdés y Eduardo Frei Ruiz-Tagle. Sicasí, el procesu viose avafáu por acusaciones de fraude en favor de Aylwin conocíes como «Carmengate». Sicasí, finalmente concitó el sofitu del so partíu, siendo proclamáu'l 5 de febreru de 1989. Darréu, el 6 de xunetu, Aylwin foi nomáu como candidatu de la Concertación, ente que'l so proclamación realizó'l 16 de xunetu de 1989 nel Teatru Caupolicán, sol lema «Gana la Xente».
Nes eleiciones chilenes del xueves 14 d'avientu de 1989, Aylwin enfrentó al economista y ex-ministru de Pinochet, Hernán Büchi (del bloque de derecha denomináu Democracia y Progresu), y al empresariu Francisco Javier Errázuriz Talavera, autodefinido como "de centru-centro", resultando trunfador con un 55,2 % de los votos. Asina, Aylwin convertir nel primer presidente democráticu en casi 17 años y el segundu democratacristiano nel país, amás de ser el primer presidente concertacionista.
Presidencia (1990-1994) thumb|left|250px|Fotografía oficial de Aylwin mientres la so presidencia. thumb|250px|Niveles d'aprobación (azul) y desaprobación (colloráu) de Patricio Aylwin, según la encuesta CEP.
Ente los principales finxos del so gobiernu empecipiáu col cambéu de mandu en Valparaíso, el 11 de marzu de 1990— ta la creación de la Comisión Nacional de verdá y Reconciliación, presidida pol xurista y exparlamentario Raúl Rettig, que dio a conocer en marzu de 1991 el llamáu Informe Rettig, destináu a restablecer la convivencia nacional y apurrir lluz sobre les violaciones a los derechos humanos mientres la dictadura militar, sobre la base d'antecedentes de muertos y sumíos.
Amás destacó la puxanza económica que llevó a Chile a crecer a ritmos d'un 7 % añal basáu na promoción d'una serie de reformes económiques, según caltener y consolidar otres reformes que fueron impulsaes mientres el gobiernu militar, que dexaron a más d'un millón de chilenos salir de la probeza, encontándose en caltener la prudencia fiscal, una economía abierta, la crecedera de la esportación, un sector priváu fuerte y otres reformes empecipiaes na dictadura militar que buscaben l'afitamientu d'un llibre mercáu y lo que'l so gobiernu denominó "crecedera con equidad". Esto traxo alentadoras cifres como l'amenorgamientu de la inflación a la metá quedando nel 12,7 %; el desemplegu contraer hasta'l 4,5 % y la tasa d'aforru nun baxó del 24 % de la mesma manera rexistráronse notables crecederes nos índices d'inversión forana. Coles mesmes destáquense les lleis de política indíxena que remataron cola creación de la Corporación Nacional de Desenvolvimientu Indíxena (Conadi).
thumb|right|300px|Patricio Aylwin mientres el so mandatu xunto al xeneral Augusto Pinochet.