El español ye'l segundu idioma con mayor númberu de falantes n'Estaos Xuníos, dempués del inglés. Esti país, onde l'español ta oficialmente reconocíu en numberoses xurisdicciones del Suroeste, ye'l segundu país del mundu en númberu d'hispanofalantes (cuntando les persones con competencia llindada), con 58,2 millones, solo detrás de Méxicu; y el quintu país con mayor númberu de falantes nativos del español, con 42,1 millones, detrás de Méxicu, Colombia, Arxentina y España. Según el censu de 2017, el 13,4 % de la población d'Estaos Xuníos mayor de 5 años fala español nos sos llares (41 millones de persones). Amás, hai más de 8 millones d'estudiantes d'español.
L'español de EE. UU. ye la segunda llingua más falada en 43 estaos y nel distritu de Columbia. Nuevu Méxicu ye unu de los pocos estaos onde la población hispanofalante formó comunidaes ininterrumpíes dende l'anexón a los Estaos Xuníos. L'español constitúi una de les señes carauterístiques más importantes de la personalidá cultural del estáu.Universidá de Nuevu Méxicu - Información Xeneral sobre Nuevu Méxicu
Amás, gran parte de les instituciones tienen el billingüismu (inglés-español) como norma nes sos sitiu web oficiales, como'l Gobiernu, el FBI, Melecinara y la Biblioteca Nacional de Medicina.
L'Academia Norteamericana de la Llingua Española ta considerada como una de les instituciones con mayor influencia na actual normativa del idioma español; foi fundada en 1973 y tien la so sede en Nueva York. Na isla de Puertu Ricu (una dependencia d'Estaos Xuníos) l'idioma español ye reguláu pola Academia Portorricana de la Llingua Española.
Historia thumb|180px|right|Juan Ponce de León (Santervás de Campos, Valladolid, España) foi unu de los primeros europeos en llegar al actual EEXX y el descubridor de Florida, a la que dio'l so actual nome. thumb|right|El logotipu del Serviciu de Ciudadanía ya Inmigración de los Estaos Xuníos La llingua española tuvo ininterrumpidamente presente nel territoriu de los actuales Estaos Xuníos dende'l sieglu XVI. En 1513, Juan Ponce de León formó parte de la primera gran espedición castellana que visitó diversos llugares de los actuales Estaos Xuníos, a él debe la primer esploración estensa de La Florida). La ciudá más antigua en tol territoriu de los Estaos Xuníos a partir de 1898 (Guerra d'España y Estaos Xuníos) ye San Xuan, capital de Puertu Ricu, onde Juan Ponce de León foi'l primer gobernador.
En 1565, Pedro Menéndez de Avilés funda San Agustín, en La Florida, la ciudá europea de cutio ocupada más vieya d'Estaos Xuníos Continental. El testu de la primer gramática n'español n'Estaos Xuníos apaeció en Georgia en 1658.
Dempués de la guerra ente Méxicu y los Estaos Xuníos (1846-1848), Méxicu perdió más de la metá del so territoriu, que s'amestó Estaos Xuníos, incluyendo partes de los modernos estaos de Texas, Colorado, Arizona, Nuevu Méxicu, y Wyoming, y el conxuntu de California, Nevada, y Utah. Darréu, los millares de mexicanos residentes nesos territorios adquirieron nacionalidá d'Estaos Xuníos. El Tratáu de Guadalupe Hidalgo (1848) nun fixo nenguna referencia esplícita a los derechos de la llingua española. La primer constitución de California aprobó una reconocencia importante de los derechos de los hispanofalantes: «toles lleis, decretos, regulaciones, y provisiones que emanan de cualesquier de los trés poderes supremos d'esti estáu, que pola so naturaleza riquen la publicación, van ser publicaos n'inglés y español». thumb|right|Un póster del Serviciu Postal de los Estaos Xuníos en castellanu Antes de 1870, los angloamericanos yeren mayoría en California. En 1879, California promulgó una nueva constitución so la cual tolos procedimientos oficiales teníen de ser conducíos n'inglés; siguía calteniéndose esta cláusula a valir hasta 1966. En 1986, los votantes de California, por aciu referéndum, amestaron una nueva cláusula constitucional qu'indicaben que l'inglés ye la llingua oficial del estáu de California». Sicasí, güei, el castellán fálase estensamente a lo llargo del estáu, y en munches actividaes del gobiernu, documentos, y los servicios tán disponibles n'español ya inglés.
L'español falóse alredor del Nuevu Méxicu nortizu, Coloriáu meridional y na frontera con Méxicu dende'l sieglu XVII.
En Texas, l'inglés utilízase convencionalmente, pero l'estáu nun tien nenguna llingua oficial. Texas heredó una población hispana dende la guerra ente Méxicu y los Estaos Xuníos, amás de tener una arribación constante de mexicanos y otros inmigrantes de fala hispana. El gobiernu al traviés de la seición 2054.116 del Códigu Gubernamental, ordena que les axencies estatales apurran la información nes sos páxines web n'español.
Esisten árees xeográfiques d'Estaos Xuníos onde l'español falóse de forma ininterrumpida dende'l sieglu XVIII. Nel Delta del Mississippi hai una comunidá conocida como los isleños de Luisiana que ta asitiada principalmente na parroquia de Saint Bernard. Los isleños de más edá caltienen vivu la fala española que los sos antepasaos llevaron dende les Canaries, ente los años 1778 y 1783. Hasta va pocos años había munchos isleños que nun sabíen falar inglés. Los actuales falantes siguen pronunciando les h como j nidia y utilizando vocablos antiguos como "cabucar" (fundise), asina (asina), etc. Nos últimos años, detéctense anglicismos, anque varien d'una familia a otra. Por casu, puede escuchase «espicar» por falar o «dir tras» por volver, deriváu del «comi back» inglés. El so acentu ye similar al de los llabradores canarios. Esti dialeutu español sumió va delles décades de les zones asitiaes pela redolada del Bayou Lafourche, nes contornes d'Ascensión y Asunción. El documental «Los canarios del Mississippi» (2006) de Manuel Mora Morales afonda nos raigaños canarios de l'actual fala de los isleños de Luisiana, según na so evolución y nel precariu estáu actual, próximu a la so desapaición. Un grupu de canarios realicen xestiones por que la comunidá isleña de Luisiana seya declarada Patrimoniu Intanxible de la Humanidá pola UNESCO, lo cual podría frenar la desapaición inmediata de l'ayalga llingüística que tien, similar al de los xudíos sefardites.
Estadístiques sobre la población hispana ya hispanofalante Según los datos del Censu d'Estaos Xuníos de 2017, había 58.846.134 hispanos, el 18,1 % de la población de EE. XX., ensin incluyir la población de Puertu Ricu nin los inmigrantes indocumentados hispanos, colo que la cifra superaría los 60 millones d'hispanos. Según el censu, en 2017 envalórase que falaben español nes sos cases 41 millones de ciudadanos d'Estaos Xuníos mayores de 5 años d'edá, escluyendo Puertu Ricu, lo que supón un 13,4% del censu.`Census Bureau 2017 De los estudios del U.S. Census Bureau, tamién puede concluyise, que n'Estaos Xuníos cada vez se fala más español, pos en 1990 falar 17,3 millones nes sos cases (7,5%), nel 2000 28,1 millones (10,7%),U.S. Census Bureau 2000 nel 2010 37 millones (12,8%), y nel 2017 falar 41 millones (13,4%).
De los 37,6 millones que falen español nes sos cases nel 2011, 2,8 millones nun son hispanos.http://www.pewresearch.org/fact-tank/2013/08/13/spanish-is-the-most-spoken-non-english-language-in-o-s-homes-even-among-non-hispanics/ Depués hai 34,8 millones d'hispanos que falen español nes sos cases. Si había 52 millones d'hispanos en 2011, los 17,2 millones d'hispanos restantes, o son menores de 5 años, o falen l'español como segunda llingua, o namái falen inglés o otra llingua.
Según un estudiu del Centru Hispanu Pew en 2011, el 82 % de los hispanos d'Estaos Xuníos sabe falar perbién n'español.http://www.pewhispanic.org/2012/04/04/iv-language-use-among-llatinos/ Amás, el 76 % tienen l'español como primer llingua, d'ellos, la metá son billingües español ya inglés, y pa la otra metá l'español ye dominante. El 24 % restante tien l'inglés como llingua dominante sobre l'español.
Los Estaos onde más se fala español en casa, amás de Puertu Ricu con más del 94 %, son Texas y California, con un porcentaxe próximu al 30 %, siguíos de Nuevu Méxicu con casi'l 26%, y Nevada, Florida y Arizona con porcentaxes cimeros al 20 %. Nueva Jersey y Nueva York superen el 15 % y Illinois supera'l 13 %.
thumb|Gráfica del porcentaxe de la población a partir de 5 años d'edá que fala español en casa n'Estaos Xuníos (escluyendo Puertu Ricu) ente 2007 y 2017.Censo 2016 Porcentaxe de falantes d'español nes sos cases, sobre la población mayor de 5 años pa cada estáu|derecha|700px
thumb|Mapa del porcentaxe de la población d'Estaos Xuníos de 5 o más años que fala español en casa en 2017, per Estaos.Censo 2016 Porcentaxe de falantes d'español nes sos cases, sobre la población mayor de 5 años pa cada estáu|derecha|700px
thumb|400px|Estensión del castellán en Arizona thumb|400px|Porcentaxe d'hispanofalantes en Nuevu Méxicu por condáu.(fonte).
Población de 5 o más años d'edá que fala epañol en casa en 2017 Estáu Porcentaxe TotalCenso 2017 Cálculu: (Total habitantes - Menores de 5 años)*(Porcentaxe de falantes d'español/100) EE. XX. (ensin Puertu Ricu) 13,4 % Texas 29,4 % California 28,9 % Nuevu Méxicu 25,9 % Florida 21,8 % Nevada 21,6 % Arizona 20,9 % Nueva Jersey 16,8 % Nueva York 15,2 % Illinois 13,6 % Rhode Island 12,3 % Connecticut 12,2 % Colorado 11,6 % Utah 10,5 % Distritu de Columbia 9,4 % Massachusetts 9,1 % Oregón 9,0 % Maryland 8,5 % Washington 8,4 % Georgia 8,1 % Idaho 7,9 % Kansas 7,8 % Nebraska 7,8 % Carolina del Norte 7,6 % Delaware 7,3 % Virxinia 7,2 % Oklahoma 7,1 % Wyoming 5,6 % Arkansas 5,4 % Pennsylvania 5,1 % Indiana 4,8 % Carolina del Sur 4,6 % Wisconsin 4,5 % Tennessee 4,0 % Louisiana 3,9 % Iowa 3,9 % Minnesota 3,8 % Alabama 3,1 % Michigan 3,0 % Alaska 2,9 % Missouri 2,6 % Kentucky 2,6 % Ohio 2,4 % Ḥawai 2,3 % New Hampshire 2,3 % Mississippi 2,2 % Dakota del Sur 2,2 % Dakota del Norte 2,2 % Montana 1,8 % Vermont 1,1 % Virxinia Occidental 0,9 % Maine 0,9 % Puertu Ricu 94,2 %
Nes 10 ciudaes con más población de EE. UU. los porcentaxes de población de más de 5 años que fala español en casa en 2017 son, en Nueva York el 24,3 %, en Los Angeles el 42,5 %, en Chicago el 24 %, en Houston el 39,1 %, en Filadelfia el 10,7 %, en Phoenix el 31,1 %, en San Antonio el 38,1 %, en San Diego el 22,9 %, en Dallas el 38 % y en San José el 23,2 %. Ente les ciudaes onde se fala más español n'Estaos Xuníos tán Santa Ana (68,5 %), Miami (67,7 %) y El Paso (66,5 %). Hai ciudaes onde holgadamente más de la metá son nativos d'español, en California nes ciudaes de Baldwin Park, Downey, El Monte, Fontana, Indio, Norwalk, Ontario, Oxnard, Pomona, Salinas, Santa Maria, Chula Vista y Jurupa Valley, en Nueva Jersey nes ciudaes d'Elizabeth y Paterson, y en Florida nes ciudaes de Kendall y Miami Beach. En númberos absolutos, les ciudaes onde se fala más español ye en Nueva York con unos 2 millones de falantes, Los Angeles con unos 1,5 millones, y Houston con alredor de 1 millón. Dempués síguenlu San Antonio, y Chicago. Les mayores concentraciones de falantes d'español, son nel Este de Los Angeles (el 97 %).
Per otru llau, según Centru Hispanu Pew, el 76 % de los 11,9 millones de indocumentados en EE. UU. son hispanos (9 millones), de los cualos dalgunos non se inscribieron nel censu inda.
Tamién hai que señalar, qu'hai 7,8 millones d'estudiantes d'español en EE. UU.,Según l'Institutu Cervantes (páxina 12) d'ente los cualos, munchos nun son d'orixe hispanu.
En total, la cifra de falantes d'español como primer o segunda llingua, o como llingua estranxera, podría algamar los 50 millones de persones, que ye más del 15 % de la población de EE. UU.
Población hispana por estaos thumb|right|220px|Los Angeles (California), la segunda ciudá más estensa d'Estaos Xuníos dempués de Nueva York, ye la que concentra más hispanos nun país que la so primer llingua común nun ye l'español. thumb|220px|Distribución de los hispanos nos EE. XX. nel Censu de 2000. thumb|220px|Distribución de los hispanos nos EE. XX. nel Censu de 2010.