La Declaración de Mequinenza () ye un documentu robláu'l día 1 de febreru de 1984 en Mequinenza (Aragón, España) polos alcaldes de 17 conceyos de la zona catalanofalante aragonesa xunto con José Bada Paniello (conseyeru de cultura del Gobiernu d'Aragón).
Dende de la declaración, y cumpliendo unu de les propuestes conteníes nella, el 1 d'ochobre de 1985 sería robláu y publicáu nel Boletín Oficial d'Aragón un conveniu ente'l Gobiernu d'Aragón y el Ministeriu d'Educación y Ciencia pal enseñu del catalán como asignatura voluntaria y puntuable nos colexos de la zona.
Los conceyos que roblaron foron: Arén, Benabarre, Bonansa, Calaceite, La Codoñera, Fabara, Fraga, Mequinenza, Montanuy, Nonaspe, Puente de Montañana, Tolva, Torrente de Cinca, Valderrobres, Valjunquera y Zaidín.
Contenido de la declaración Versión n'asturianu:
Versión original, en catalán:
Socesos posteriores Tocantes a la política llingüística sobro'l catalán na Franxa, produciéronse los siguientes acontecimientos darréu: El 30 d'avientu de 1996: la Llei Orgánica 5/1996 de reforma d'esti Estatutu, que nel so artículu 7 estableció que: Les llingües y modalidaes llingüístiques propies d'Aragón van esfrutar de protección. Va garantizase la so enseñanza y el derechu de los falantes na forma qu'estableza una Llei de les Cortes d'Aragón pa les zones d'usu predominante d'aquélles. 10 de marzu de 1999: la Llei 3/1999 del Patrimoniu Cultural Aragonés, que'l so artículu 4 reza: L'aragonés y el catalán, llingües minoritaries d'Aragón, nel ámbitu de les cualos tán entendíes les diverses modalidaes llingüístiques, son una riqueza cultural propia y van ser especialmente protexíes pola Alministración. Añu 2003: encuesta d'usos llingüísticos nes contornes orientales d'Aragón, ellaborada pol Institutu Aragonés d'Estadística. Gobiernu d'Aragón - Institutu Aragonés d'Estadística Añu 2004: estadística d'usos llingüísticos na Franxa d'Aragón, llevada a cabu per parte de la Xeneralidá de CataluñaEstadística d'usos llingüísticos na Franxa d'Aragón. Añu 2004. Xeneralidá de Cataluña (en catalán) 22 d'avientu de 2009: Llei de Llingües d'Aragón de 2009, que declaró como llingües propies: l'aragonesa y la catalana Añu 2009: recursu presentáu énte'l Tribunal Constitucional per parte de 11 conceyos afectaos pola llei del 2009 contra esta, considerando qu'esta invadía les competencies locales y que per vía de fechu fai cooficial el catalán, lo cual nun fai l'Estatutu d'Autonomía d'Aragón D'estos, 4 roblaren enantes la Declaración: Fraga, Nonaspe, Valderrobres y La Codoñera (siendo los alcaldes de los trés primeros el PP y el del postreru del PSOE con sofitu del PAR). 9 de mayu de 2013: Llei de Llingües de 2013, qu'estableció que les llingües y modalidaes llingüístiques propies d'Aragón seríen la llingua aragonesa propia del área oriental y la llingua aragonesa propia de les árees pirenaica y prepirenaica.Llei 3/2013 de uso protección y promoción de les llingües y modalidaes llingüístiques propies d'Aragón 1 de xunu de 2013: conceyales y alcaldes de conceyos de la Franxa axuntar de nuevu en Mequinenza pa manifestar la so oposición a la llei de 2013, por non reconocer a la llingua catalana como la denominación de 'catalán', sinón sol circunloquiu llingua aragonesa propia del área oriental. Añu 2017: El Gobiernu d'Aragón, al traviés del departamentu de Política Llingüística, crea'l premiu Desideri Lombarte destináu a la reconocencia a un llabor siguíu o d'especial notoriedá ya importancia en cualesquier de los ámbitos sociales, culturales, deportivos, artísticos o económicos que supongan un destacáu beneficiu pal catalán d'Aragón, teniendo especial considerancia les actividaes destinaes a la dignificación, espardimientu, investigación, enseñanza o espresión lliteraria del catalán d'Aragón y constituya un modelu y testimoniu exemplar pa la sociedá aragonesa". El gallardón entrégase nel marcu de la celebración de los actos programaos con motivu del Día Européu de les Llingües.
Referencies
Enllaces esternos Declaración de Mequinenza na páxina web del conceyu de Mequinenza Documentu de la declaración Declaración de Mequinenza na Gran Enciclopedia Aragonesa
Categoría:Llingües d'Aragón Categoría:Política d'Aragón Categoría:Idioma catalán