Ілья Аляксандравіч Варламаў (нар. 7 студзеня 1984, Масква, РСФСР, СССР) — расійскі грамадскі дзеяч, журналіст, прадпрымальнік і відэаблогер. Стваральнік аўтарскага СМІ на базе блог-платформы Жывы Журнал (пазней — на Teletype). Заснавальнік рэкламна-дэвелаперскага агенцтва «iCube», сузаснавальнік разам з Максімам Кацам фонду «Гарадскіх праектаў», заснавальнік і кіраўнік фонду захавання культурнай спадчыны «Увага». Вядомы сваімі фотарэпартажамі з акцый палітычнай апазіцыі ў Расіі і ў свеце, а таксама матэрыяламі аб гарадскім асяроддзі ў расійскіх гарадах.
З 2017 года — актыўна вядзе канал на YouTube пад назвай «varlamov», у якім Ілья большасць матэрыялаў прысвячае тэме ўрбаністыкі. Па стане на снежань 2020 года канал мае 2 млн падпісчыкаў і больш 452 млн праглядаў.
Вядомы сваім асвятленнем пратэстаў у Расіі і ва Украіне, а таксама палітычным супрацьстаяннем з уладамі расійскіх гарадоў па пытаннях урбаністычнай тэматыкі.
Больш вядомы ў Беларусі, як аўтар аднайменнага канала YouTube, які шырока асвятляў сітуацыю перад прэзідэнцкімі выбарамі ў Беларусі і наступныя пратэсты ў Беларусі, дзе падтрымаў пратэстуючы народ Беларусі.
Біяграфія Ілья нарадзіўся і вырас у Маскве. Выпускнік Маскоўскага архітэктурнага інстытута па спецыяльнасці архітэктар на кафедры жылых і грамадскіх будынкаў.
У перыяд навучання ў ВНУ арганізаваў кампанію, якая пасля стала групай кампаній iCube з гадавым абаротам 3 млн $. Па сцвярджэнні самога Ільі, менавіта супрацоўнікі гэтай кампаніі з’яўляліся фактычнымі аўтарамі яго дыпломнай працы:Спачатку мне было лянота рабіць дыплом. І я сабраў архітэктурную студыю, каб яна яго рабіла.
Паводле даных газеты «Ведамасці», у 2002 годзе разам з Арцёмам Гарбачовым стварыў кампанію «Д. В. А. у кубе», якая працавала ў галіне 3D-візуалізацыі.
У жніўні 2009 года сумесна з Дзмітрыем Чыстапрудавым заснаваў фотаагенцтва «28-300», якое спецыялізуецца на камерцыйнай фотаздымцы і продажы фатаграфій.
У 2011 годзе заснаваў антыпрэмію «Шкляны ніт», якая ўручаецца чыноўнікам, занятым уладкаваннем Масквы, за найбольш дурныя або шкоднасныя рашэнні.
У верасні 2011 года запусціў анлайн-СМІ «Рыдус». У чэрвені 2012 абвясціў аб сваім выхадзе з праекта, пасля гэтага ў «Рыдусе» змянілася ўся рэдакцыя.
У красавіку 2012 года, выйграўшы праймерыз «Грамадзянін мэр», арганізаваныя выданнем «Омск палітычны», падаў дакументы ў омскі гарвыбаркам для ўдзелу ў выбарах мэра Омска, якія павінны былі прайсці 17 чэрвеня, аднак не змог сабраць неабходную колькасць подпісаў выбаршчыкаў для вылучэння.
4 чэрвеня 2012 года сумесна з Максімам Кацам абвясціў аб запуску фонду «Гарадскія праекты».
Актывіст веласіпеднага руху, з 2013 года з’яўляўся сузаснавальнікам кампаніі «Кола-Колца» — афіцыйнага дыстрыбутара веласіпедаў Peugeot, , Definitive і у Расіі. Выйшаў з праекта ў 2015 годзе.
У 2015 годзе на базе свайго блога ў «Жывым Журнале» заснаваў аўтарскі СМІ Varlamov.ruvarlamov.ru.
У 2017 годзе стала вядомаБлогеру Илье Варламову запретили въезд на Украину, што Варламаву забаронены ўезд у Украіну тэрмінам на 5 гадоў да 2021 годаВарламова не пустят в Украину до 2021 года | Украинская правда (у адпаведнасці з адміністрацыйным артыкулам ч. 3 арт. 13 Закона Украіны «Аб прававым статусе замежнікаў і асоб без грамадзянства»), за парушэнне дзяржаўнай мяжы Украіны і наведванне анексаванага Крыма без дазволу ўкраінскіх улад і не праз афіцыйную мяжу з Херсонскай вобласцю, што з пазіцый украінскага заканадаўства расцэньваецца як парушэнне дзяржаўнай мяжы. У Крыме жыве яго бабуля.
У 2018 годзе Варламаў далучыўся да фудтэх-праекта экс-кіраўніка сервісу дастаўкі Uber Eats Міхаіла Рэйдэра Bright Kitchen. Праект кіраваў некалькімі канцэпцыямі «рэстаранаў без залаў» — «Ведамасці. Ланч», «Варламаў. Есці», «Кухня 420» і Curry On!. Доля Варламава ў Bright Kitchen станам на 2020 год складала 18 %. У 2022 годзе праект быў закрыты.
У ліпені 2021 года Варламаў абвясціў пра закрыццё блога ў «Жывым журнале», праект Varlamov.ru будзе працаваць на платформе Teletype.
23 сакавіка 2023 года прызнаны Міністэрствам юстыцыі Расіі замежным агентам, за «распаўсюджванне несапраўднай інфармацыі аб прымаемых органамі публічнай улады рашэннях і праводзімай імі палітыцы, а таксама за атрыманне фінансавання з-за мяжы».
Журналісцкая дзейнасць 5 жніўня 2006 года пачаў весці блог у «Жывым Журнале» пад нікам zyalt як фатограф. Пазней блог пашырыўся да аўтарскага СМІ на асобным дамене. На красавік 2018 года ён займае першую пазіцыю ў рэйтынгу «Жывога Журнала»; у сакавіку 2017 года ўваходзіў у дзясятку самых цытуемых крыніц у сацыяльных медыя па версіі «Медыялогіі». Пры заяўленай наведвальнасці сайта больш за 17 мільёнаў чалавек у год вялікая частка наведвальнікаў прыходзіць з Расіі (74,67 %), Украіны (8,24 %) і ЗША (2,26 %). Таксама Варламаў вядзе твітэр і відэаблог на YouTube.
Ілья Варламаў з’яўляецца сузаснавальнікам кампаніі «Аўтарскія медыя», праз якую прадаецца рэклама ў яго блогу. Цэны на рэкламу апублікаваныя ў адкрытым доступе. У той жа час Варламава абвінавачвалі ў размяшчэнні заказных пастоў у туркменскіх СМІ дэпутат ад «Адзінай Расіі» Уладзімір Бурматаў, «Маладая гвардыя Адзінай Расіі», журналіст Алег Кашын. Варламаў заяўляе аб поўнай адсутнасці ў яго блогу платных публікацый без адпаведных метак. У 2016 годзе Варламаў абвясціў узнагароду ў 1 мільён рублёў любому, хто знойдзе на яго сайце джынсу — платную публікацыю без адпаведнай пазнакі.
Пратэстныя акцыі ў Расіі
Варламаў рабіў анлайн-фотарэпартажы са шматлікіх палітычных акцый. Упершыню зрабіўшы справаздачу аб «Маршы нязгодных» у 2008 годзе, з тых часоў ён асвятляў «Маршы нязгодных», акцыі «Стратэгіі-31», «Дзень гневу» у 2010 і 2011 гадах, мітынгі супраць фальсіфікацый выбараў і іншыя масавыя акцыі.
Рэпартаж Варламава з падзей у 2010 годзе на Манежнай плошчы, дзе адбывалася масавая акцыя нацыяналістаў, якая перарасла ў сутыкненні з АМАПам і беспарадкі, пасля цытавалі многія СМІ.
Адным з першых пачаў выкарыстоўваць у сваіх рэпартажах фатаграфіі з беспілотнікаў; так, у яго блогу з’явілася вядомая фатаграфія, якая паказвае масавасць пратэсту супраць фальсіфікацыі выбараў на Балотнай плошчы. Прысутнічаў на пратэстах у Парыжы ў 2018 годзе і Нью-Ёрку ў 2020 годзе.
Падзеі ў Кіеве ў 2013—2014 годзе
Варламаў падрабязна асвятляў пратэсты ў Кіеве, асабіста прысутнічаў на месцы падзей і рабіў фотарэпартажы і прамыя эфіры. Ён першапачаткова прыляцеў у Кіеў 26 лістапада 2013 года, з пачаткам пратэстаў, і пасля рэгулярна наведваў горад пры эскалацыі падзей, выпускаючы новыя запісы ў блогу. 23 студзеня 2014 года ў матэрыяле «Вулічныя баі ў Кіеве» падрабязна апісаў сутыкненні пратэстоўцаў з «Беркутам».
Агулам напісаў 29 матэрыялаў пра падзеі ў Кіеве. Фатаграфіі Варламава для ілюстрацыі падзей у Кіеве выкарыстоўвалі расійскія і ўкраінскія СМІ, у прыватнасці ўкраінскі Forbes.
Пасля пачатку анексіі Крыма Расіяй напісаў матэрыял «Хто захоплівае Крым?», у якім размясціў фатаграфіі ўзброеных людзей без апазнавальных знакаў, якія захапілі аэрапорт Сімферопаля. Пасля гэтага паста рух «Маладая гвардыя Адзінай Расіі» абвінаваціў яго ў працы на Еўрамайдан.
Асвятленне дзейнасці Уладзіміра Пуціна як старшыні ўрада У 2010 годзе ўвайшоў у пул журналістаў, якія асвятляюць дзейнасць прэм’ер-міністра Расіі Уладзіміра Пуціна. Ілья Варламаў суправаджаў Уладзіміра Пуціна ў паездках у Санкт-Пецярбург і Южна-Сахалінск, а таксама асвятліў паездку прэм’ер-міністра на моладзевы форум «Селігер».
Падарожжы па свеце
Варламаў публікуе шляхавыя нататкі і фотарэпартажы пра свае падарожжы ў розныя краіны свету. Па яго сцвярджэнні, у 2016 годзе ён наведаў 37 краін, а ў 2017-м — 35. Яго рэпартажы аб Туркменістане, адной з самых закрытых краін свету на думку Human Rights Watch, выклікалі рэакцыю мясцовых СМІ. Варламава абвінавацілі ў прадажнасці, працы на Крэмль. Пасля рэпартажаў карыстальнікі заяўлялі аб блакіраванні блога Варламава ў Туркменістане. Пасля візіту Варламава ў Алматы, Казахстан, і апісання гарадскіх праблем, кіраўнік упраўлення архітэктуры горада раскрытыкаваў аўтара, назваўшы яго пасты піярам, а не экспертным меркаваннем.
Падарожжы па расійскіх гарадах
Варламаў падарожнічае па расійскіх гарадах і піша пасты з крытычным поглядам на арганізацыю грамадскага транспарту, гарадскога асяроддзя і сістэмы кіравання горадам. З’яўляючыся архітэктарам, ён таксама цікавіцца тэмай архітэктуры гарадоў. У серыі «Дрэнны-добры» Варламаў апісвае недахопы і перавагі населеных пунктаў. У серыі пастоў «Мяжа» ён параўноўвае прыгранічныя гарады Расіі з гарадамі, якія знаходзяцца на блізкай адлегласці ў іншых краінах.
У публікацыі пра Грозны апісаны праблемы транспарту, архітэктуры, двароў і доступу гарадскога асяроддзя для пажылых і маламабільных грамадзян. Пасля публікацыі прэзідэнт Чачэнскай рэспублікі Рамзан Кадыраў сабраў нараду ў мэрыі горада, на якой сказаў, што ўдзячны Варламаву за тое, што той «наглядна паказаў добрыя і негатыўныя бакі ў працы ЖКГ Грознага». Пасля паездкі ў Набярэжныя Чаўны Варламаў назваў яго «горад — спальны мікрараён» і адзначыў праблемы ў яго праектаванні. У адказ на публікацыю прэзідэнт Рэспублікі Татарстан Рустам Мініханаў сказаў, што крытыка прынятая да ведама і што трэба «прымаць меры, а не крыўдзіцца». У серыі пастоў пра Пскоў Варламаў адзначыў, што «Пскоў не падобны ні на адзін іншы горад Расіі», так як «Тут чыста, няма самабуда і асаблівай разрухі, тут берагуць гісторыю і традыцыі». У той жа час Варламаў адзначыў, што ўдалечыні ад турыстычных месцаў для горада характэрныя «нячышчаныя пабітыя дарогі, адсутнасць элементарнай інфраструктуры для жыхароў, дурасць і разгільдзяйства». Губернатар Пскоўскай вобласці Андрэй Турчак адзначыў, што «пасты Варламава аб Пскове павінны быць кіраўніцтвам да дзеяння для кіраўнікоў горада». Пасля візіту Варламава гарадскія службы прайшлі па месцах, сфатаграфаваных Варламавым, і выправілі недахопы. У серыі пастоў пра Чалябінск Варламаў апісаў сітуацыю з дзіцячай пляцоўкай за 20 мільёнаў рублёў, якая, на яго думку, складаецца з убогіх і прымітыўных канструкцый. У адказ на гэта дэпутат ад «Адзінай Расіі» Уладзімір Бурматаў абвінаваціў Варламава ў несамастойнасці і прадажнасці.
Варламаў штогод публікуе рэйтынг расійскіх гарадоў зыходзячы з памеру бюджэту горада на аднаго жыхара.
Варламаў публікуе ў сваім відэаблогу серыю відэа «ВДЗМ» () або «Вялікая дарога з мэрам» (); разам з урбаністам Аркадзем Гершманам, у якіх ён ходзіць па горадзе з мэрам і разбірае праблемы.
Напад на Ілью Варламава ў Стаўрапалі 26 красавіка 2017 года на Варламава быў здзейснены напад пасля прылёту ў Стаўрапаль. У аэрапорце зламыснікі аблілі яго зялёнкай, абсыпалі мукой і нанеслі некалькі ўдараў. Праз некаторы час напад паўтарыўся ўжо ў горадзе, белая Lada Priora тараніла яго машыну. Варламаў запатрабаваў узбудзіць крымінальную справу па артыкуле 144 КК РФ (перашкода законнай прафесійнай дзейнасці журналіста) і абвінаваціў у датычнасці да нападаў супрацоўнікаў кампаніі «ПоўдзеньБудІнвест», забудоўшчыка ЖК «Перспектыўны», а таксама дэпутата Стаўрапольскай гардумы Сяргея Мядзведзева, намесніка генеральнага дырэктара па сувязях з грамадскасцю гэтай кампаніі. 28 красавіка прэс-служба стаўрапольскай паліцыі паведаміла, што праводзіцца даследчая праверка, а асобы чатырох удзельнікаў нападу ўжо ўстаноўлены.
Затрыманне ў Паўднёвым Судане 13 студзеня 2021 года Ілья Варламаў, падарожнічаючы разам са сваёй жонкай Любоўю Варламавай, заснавальнікам Медыязоны і ўдзельнікам гурта Pussy Riot Пятром Вярзілавым, а таксама з дырэктарам Еўрапейскай гімназіі Боганцавым Іванам і Вадзімам Гінзбургам на тэрыторыі Паўднёвага Судана, быў затрыманы вайскоўцамі ў горадзе Капаэта. Па словах блогера, прычынай арышту стала падазрэнне ў выкарыстанні беспілотніка, які быў канфіскаваны ў каманды яшчэ ў аэрапорце Уганды, аднак пазней у сваім Telegram-канале ён распавёў, што цяпер расiянцаў абвінавачваюць у адсутнасці дазволу ад міністэрства дзікай прыроды.
Грамадская і палітычная дзейнасць