mini|150px|Primjer polidaktilije (snimak skeleta šake)

Polidaktilija (grč. polýs -polis - mnogo + dáktylos – dáktilos = prst) ili višeprstost je pojava većeg broja prstiju od onoga koji se normalno javlja na rukama i/ili nogama. To je kod čovjeka: po pet, a veoma rijeko se rađaju osobe sa šest prstiju, a izuzetno rijetko sa više od toga.

Mada se još uvijek raspravlja o udjelu genetičkih faktora u ispoljavanju ovog svojstva, u širokoj upogtrebi je stav da se nasljeđuje kao autosomno dominantna oznaka. Oni koji podržavaju ovu hipotezu, također pretpostavljaju da gen koji determinira ovaj poremećaj ispoljava različitu ekspresivnost (izražajnost) jer se suvišni prst(i) javljaju u različitim oblicima i dužinama, od bradavičaste izrasline skoro potpuno razvijenog dodatnog prsta, nepotpunu penetrabilnost (probojnost) pošto je uočeno da, u svom ispoljavanju, fenotipski izraz hipotetskog gena (iako dominantan) može izostati u jednoj ili više generacije iste porodice.Dobzhansky T. (1962): Mankind Evolving – The Evolution of the Human Species. Yale University Press, New Haven and London.Mader S. S. (2000): Human biology. McGraw-Hill, New York, ; .Hadžiselimović R. (2005): Bioantropologija – Biodiverzitet recentnog čovjeka. Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo, . Tipovi polidaktilije ulnarna ili postaksijalna − je najčešća, a ispoljava se na ulnarnoj strani šake, tj. iza malog prsta. radijalna ili preaksijalna − je najmanje učestala, sa dodatnim prstom uz palac. centralna − je veoma rijetka, a dodatni prst se nađe uz prstenjak. Klasifikacija Klasifikacija se obavlja na osnovu snimka kostiju nakon X zračenja. Ulnarna

Klasifikacija ove polidaktilije može biti izvedena podjelom polidaktilije na dva ili tri oblika. Klasifikacija u dvije kategorije, u skladu sa kriterijima po Temtamyju i McKusicku uključuje tip A i B. U tipu A postoji dodatni mali prst na metakarpofalangealnom zglobu ili više proksimalno uključujući karpometakarpalni. Mali prst može biti hipoplastičan ili u potpunosti razvijen. Tip B varira od razvijenosti kvržice do pojave dodatnog, nefunkcionalnog malog prsta, koji može biti pogrešno identifikovan (od zračenja). Prema klasifikaciji u tri tipa, tip I uključuje kvržice ili plutajuće prstiće, tip II uključuje dupliranja na metakarpofalangealnom zglobu, a tip III uključuje dupliranja cijele zrake prsta. Radijalna Wasselova klasifikacije je najrasprostranjenija klasifikacija radijalne polidaktilije, na osnovu najvišeg proksimalnog nivoa skeletnih dupliranja. Najčešći tip je Wassel 4 (oko 50% takvih dupliranja), a zatim Wassel 2 (20%) i Wassel 6 (12%). Centralna Klasifikacija centralne polidaktilije se zasniva na postojećem dupliranju i uključuje sljedeća tri oblika:

tip I: centralna duplikacija, prekobrojni prst na susjedne prste nije priključen koštanim ili ligamentnim dodacima. Često nema kostiju, zglobova, hrskavice ili tetiva. tip IIA: nesindaktilijsko dupliranje prsta ili dijela prsta sa normalnim komponentama i zglobljava se sa širokom ili bifidnom metakarpalnom ili falangealnom kosti. tip IIB: sindaktilijsko dupliranje prsta ili njegovog dijela sa normalnim komponentama, a zglobljava se sa širokom ili bifidnom metakarpalnom ili falangealnom kosti. tip III: potpuno dupliranje prsta, koje ima dobro formiranu dvostruku metakarpalnu kost.

Pojava u sindromima Polidaktilija se javlja samostalno ili još češće kao jedan od simptoma u sindromima kongenitalnih (prirođenih) anomalija. Kada se ispoljava kao samostalno svojstvo, povezuje se s autosomno dominantnom mutacijom u jednom genu, tj. nije poligenska osobina. Polidaktilija može biti i posljedica mutacija u različitim genima više hromosoma. Sindromi uključuju: OMIM Tip Lokus Postaksijalni A1 GLI3 na 7p13 Postaksijalni A2 13q21-q32 Postaksijalni A3 19p13.2-p13.1 Postaksijalni A4 7q22 Preaksijalni I ? Preaksijalni II SHH na 7q36 Preaksijalni III ? Preaksijalni IV GLI3 na 7p13

Uočeno je da se različiti oblici polidaktilije javljaju kao jedna od oznaka u čak 97 genetički određenih sindroma.

Reference

Također pogledajte Monogensko nasljeđivanje Oligogensko nasljeđivanje Interakcija gena Dominantnost Recesivnost

Vanjski linkovi

DiseasesDB 24853 OMIM 603596 eMedicineTopic 692 MeshID D017689

Kategorija:Anatomija Kategorija:Genetika Kategorija:Klasična genetika Kategorija:Urođeni poremećaji mišićno-koštanog sistema Kategorija:Autosomno dominantni poremećaji