Nedostatak proteina S je nasljedni poremećaj povezan s povećanim rizikom od venske tromboze. Smanjenje nivoa (antigena) ili poremećena funkcija proteina S dovodi do smanjene degradacije faktora Va i Faktor faktora VIIIa koagulacije i povećane sklonosti venskoj trombozi. Protein S cirkulira ljudskom plazmom u dva oblika: otprilike 60% vezano je za komplementarnu komponentu C4b β-lanaca, dok je preostalih 40% slobodno, a samo slobodni protein S aktivira protein C, kofaktor aktivnosti.
Znakovi i simptomi Među mogućim ispoljavanjima nedostatka proteina S su: Tromboza donjih ekstremiteta Površinski tromboflebitis Crvenilo na zahvaćenom području Purpura fulminans
Uzrok 80 px|thumb|Ljudski hromosom 3 Što se tiče uzroka nedostatka proteina S, može biti naslijeđen putem autosomnog dominantnog alela. Mutacija u genu PROS1 pokreće ovo stanje. Citogenetička lokacija tog gena je hromosom 3, tačnije pozicija 3q11.1 Nedostatak proteina S se također može „steći“ zbog nedostatka vitamina K, liječenja varfarinom, bolesti jetre i akutne tromboze (antifosfolipidna antitijela, koji također mogu biti uzrok)
Patofiziologija Što se tiče mehanizma nedostatka proteina S, protein S stvara se u ćelijama jetre i endotelu. Protein S je kofaktor APC i radi na razgradnji faktora Va i faktora VIIa. Predloženo je da bi Zn2+ mogao biti neophodan za vezivanje proteina Sa za faktor Xa.
Mutacije u ovom stanju mijenjaju aminokiseline, što zauzvrat remeti zgrušavanje krvi. Nedostaje funkcionalni protein S, koji normalno „isključuje“ proteine za zgrušavanje, što povećava rizik od krvnih ugrušaka.
Dijagnoza thumb|160 px|PTT Vacutainer epruveta Dijagnoza nedostatka proteina S može se postaviti pregledom porodične historije bolesti i genetičkim testiranjem, kao i sljedećim: Antigen test proteina S Koagulacija test (test protrombinskog vremena) Studija trombozne bolesti Leidenski test faktora V
Diferencijalna dijagnoza Među mogućnostima za diferencijalnu dijagnozu nedostatka proteina S su: Antifosfolipidni sindrom, Diseminirana intravaskularna koagulacija i Nedostatak antitrombina (iako ova lista nije konačna)
Tipovi Postoje tri tipa nasljednog nedostatka proteina S: Tip I – smanjena aktivnost proteina S: smanjeni "ukupni" nivoi proteina S, kao i smanjeni nivoi slobodnog proteina S. Tip II – smanjena aktivnost u odnosu na kofaktorsku aktivnost proteina Tip III – smanjena aktivnost proteina S: smanjeni nivoi slobodnog proteina S (normalni nivoi ukupnog proteina S)
Liječenje thumb|70 px|left|Dabigatran Što se tiče tretmana za nedostatak proteina S, sljedeće je u skladu sa "zbrinutošću" (i primjenom) osoba sa ovim stanjem (prognoza za "naslijeđene" homozigote je obično u skladu s višom incidencom tromboze za zahvaćenu osobu): Nefrakcionirani heparin (sa varfarinom) LMWH/heparin niske molekulske težine Dabigatran Direktni inhibitori faktora Xa Gradirane komprimirane navlake Visok stepen profilakse
Reference
Dopunska literatura
Vanjski linkovi
Kategorija:Geni na hromosomu 3 Kategorija:Koagulopatije