Von Hippel–Lindauova bolest (VHL), poznata i kao Von Hippel–Lindauov sindrom, jest rijetki genetički poremećaj uz multisistemsko učešće. Karakteriziraju ga visceralne ciste i benigni tumori s potencijalom za kasniju malignu transformaciju. To je tip fakomatoza koji je posljedica mutacije u Von Hippel–Lindauvom tumorsk-supresorskom genu na hromosomu 3, sekvenca p25.3.
Znaci i simptomi left|thumb|Fotografija pomoću prorezne lampe koja prikazuje mrežnjačno odvajanje kod Von Hippel–Lindauove bolesti Znakovi i simptomi povezani s VHL bolešću uključuju glavobolje, probleme s ravnotežom i hodanjem, vrtoglavicu, slabost udova, probleme s vidom i visok krvni pritisak. Stanja povezana sa VHL bolešću su angiomatoza, hemangioblastomi, feohromocitom, hepatoćelijski karcinom, rak pankreasa ciste (pankreas serozni cistadenom ), tumor endolimfne vrećice i bilateralni papilski cistadenomi epididimisa (muškarci) ili široki maternični ligament (žene). Angiomatoza javlja se kod 37,2% pacijenata koji imaju VHL bolest i obično se javlja u mrežnjači. Kao posljedica toga, vrlo je čest gubitak vida. Međutim, drugi organi mogu biti zahvaćeni: moždani udar, srčani udar i kardiovaskularne bolesti su uobičajeni dodatni simptomi. Otprilike 40% VHL bolesti manifestuje se hemangioblastomima CNS-a, prisutnim u oko 60–80% slučajeva. Hemangioblastomi kičme se nalaze u 13–59% VHL bolesti i specifični su jer se 80% nalazi u VHL bolesti. Iako su svi ovi tumori uobičajeni s bolešći VHL, oko polovine slučajeva ima tumore samo jednog tipa.
Patogeneza Bolest je uzrokovana mutacijama Von Hippel-Lindauovog tumorskog supresora (VHL) gena na kratkom kraku hromosoma 3 (3p25–26). Postoji preko 1.500 mutacija zametne linije i somatskih mutacija u VHL bolesnika.
thumb|right|Von Hippel–Lindauova bolest nasljeđuje se po autosomno dominantnom obrascu. Svaka ćelija u u organizmu ima dvije kopije svakog gena (osim onih koje se nalaze u spolnim hromosomima, X i Y). Kod VHL bolesti, jedna kopija VHL gena ima mutaciju i proizvodi neispravan VHL protein (pVHL). Međutim, druga kopija i dalje proizvodi funkcionalni protein. Stanje se nasljeđuje autosomno dominantno – jedna kopija neispravnog gena je dovoljna da poveća rizik od razvoja tumora.
Otprilike 20% slučajeva VHL bolesti nalazi se kod osoba bez porodične historije, poznatih kao mutacija de novo. Naslijeđena mutacija VHL gena je odgovorna za preostalih 80 posto slučajeva.
Oko 30–40% mutacija u VHL genu sastoji se od 50–250 kb delecijskih mutacija koje uklanjaju dio gena ili cijeli gen i bočne regije DNK. Preostalih 60–70% VHL bolesti uzrokovano je skraćenjem pVHL-a nonsens mutacijama, indel mutacijama ili mutacija mjesta prerade.
Dijagnoza Otkrivanje tumora specifičnih za VHL bolest je važno u dijagnozi bolesti. Kod osoba sa porodičnom historijom VHL bolesti, jedan hemangioblastom, feohromocitom ili karcinom bubrežnih ćelija može biti dovoljan za postavljanje dijagnoze. Kako se svi tumori povezani sa VHL bolešću mogu naći sporadično, najmanje dva tumora moraju biti identificirana da bi se dijagnosticirala VHL bolest kod osobe bez porodične anamneze.
Genetička dijagnoza je također korisna u dijagnostici VHL bolesti. Kod nasledne VHL bolesti, tehnike kao što su Southern blot i gensko sekvenciranje mogu se koristiti za analizu DNK i identifikaciju mutacija. Ovi testovi mogu se koristiti za skrining članova porodice onih koji boluju od VHL bolesti; de novo slučajeve koji proizvode genetički mozaicizam je teže otkriti, jer se mutacije ne nalaze u bijelim krvnim ćelijama koje se koriste za genetičku analizu.
Klasifikacija
VHL bolest se može podijeliti prema kliničkim manifestacijama, iako ove grupe često koreliraju s određenim tipovima mutacija prisutnih u VHL genu.
Liječenje Rano prepoznavanje i liječenje specifičnih manifestacija VHL može značajno smanjiti komplikacije i poboljšati kvalitet života. Iz tog razloga, osobe sa VHL bolešću se obično rutinski pregledavaju na retinske angiome, hemangioblastome CNS-a, karcinome bubrega sa čistim ćelijama i feohromocitome. Hemangioblastomi CNS-a obično se uklanjaju hirurški ako su simptomski. Fotokoagulacija i krioterapija se obično koriste za liječenje simptomskih angioma mrežnjače, iako antiangiogeno liječenje također može biti opcija. Tumori bubrega mogu se ukloniti djelomičnom nefrektomijom ili drugim tehnikama kao što je radiofrekventna ablacija. Belzutifan je lijek koji se istražuje za liječenje von Hippel-Lindauove bolesti karcinoma bubrežnih ćelija.
Epidemiologija VHL bolest ima incidencu 1/36.000 porođaja. Postoji preko 90% penetrabilnosti do 65. godine.
Historija thumb|Originalni Von Hippelov opis bolesti Prvi opis očnih angioma dao je njemački oftalmolog Eugen von Hippel ,1904. Arvid Lindau opisao je angiome cerebeluma i kičme u 1927. Termin Von Hippel-Lindauova bolest korišten je prvi put 1936. godine; međutim, njegova upotreba je postala uobičajena tek 1970-ih.
Također pogledajte Hemangioblastom Natrijski kanal Nefron Proksimalna izuvijana cijev
Reference
Vanjski linkovi GeneReviews/NCBI/NIH/UW entry on Von Hippel-Lindau Syndrome
(VHL gene)
Kategorija:Geni na hromosomu 3 Kategorija:Autosomno dominantni poremećaji Kategorija:Rijetke bolesti Kategorija:Nasljedni karcinomi Kategorija:Genodermatoze Kategorija:Sindromi