Donald Olding Hebb bio je kanadski psiholog poznat po doprinosu razvoja neuropsihologije i istraživanjima odnosa između moždanih funkcija i psiholoških procesa, posebno učenja. Najpoznatiji je po svojoj teoriji učenja, koju je predstavio 1949. u djelu Organizacija ponašanja.
U svojim radovima o učenju nastojao je objasniti ponašanje i mišljenje kroz moždane funkcije, povezujući kognitivne procese s uspostavljanjem veza između neuronskih mreža. U naučnoj literaturi često se navodi kao jedan od osnivača neuropsihologije i teorije neuronskih mreža. Prema anketi časopisa Review of General Psychology iz 2002, zauzima 19. mjesto na listi najcitiranijih psihologa 20. vijeka.
Rani život
Donald Hebb rođen je u mjestu Chester u kanadskoj pokrajini Nova Škotska kao najstarije od četvero djece. Njegovi roditelji, Arthur Morrison Hebb i Mary Clara Olding, diplomirali su medicinu na Univerzitetu Dalhousie i radili kao ljekari. U Chesteru je živio do svoje šesnaeste godine, kada se porodica preselila u Dartmouth.
Na Hebbovu majku snažno su utjecale ideje Marije Montessori, pa ga je majka školovala kod kuće do osme godine. Nakon polaska u osnovnu školu pokazao je izuzetan uspjeh te je već s deset godina upisan u sedmi razred. Tokom obrazovanja ponavljao je jedanaesti razred nakon što većina učenika u kombinovanom odjeljenju, koje je obuhvatalo deveti, deseti i jedanaesti razred, nije položila pokrajinske ispite. Učenicima devetog i desetog razreda bilo je dopušteno da nastave školovanje uprkos neuspjehu, dok dvanaesti razred u Chesteru nije postojao. Hebb je maturirao sa šesnaest godina na Akademiji okruga Halifax.
Nakon završetka srednje škole upisao je Univerzitet Dalhousie s namjerom da postane pisac. Diplomirao je 1925. godine, stekavši zvanje diplomiranog profesora humanističkih nauka. Poslije studija predavao je u svojoj nekadašnjoj školi u Chesteru, zatim je neko vrijeme radio na farmi u Alberti, a potom kao fizički radnik u Québecu.
Njegov brat Andrew (1905–2005) diplomirao je pravo na Univerzitetu Dalhousie i bavio se poduzetništvom. Brat Peter (1909–1955) bio je ljekar, dok je sestra Catherine (1912–1978) doktorirala fiziologiju na Univerzitetu McGill, gdje je pod mentorstvom Borisa Babkina istraživala fiziologiju probavnog sistema.
Karijera
Godine 1928. Hebb je upisao postdiplomski studij na Univerzitetu McGill, a istovremeno je imenovan direktorom srednje škole u Verdunskom predgrađu Montréala. Nastojeći unaprijediti rad škole, sarađivao je s univerzitetskim kolegama Kelloggom i Clarkeom te uveo nove nastavne metode. Učenicima je zadavao zanimljivije školske zadatke, dok je one koji su se nepropisno ponašali privremeno udaljavao iz učionice.
Magistarski rad iz oblasti psihologije odbranio je na Univerzitetu McGill 1932. pod mentorstvom istaknutog fiziologa Borisa Babkina. U magistarskoj tezi pod naslovom Uslovni i bezuslovni refleksi i inhibicija nastojao je dokazati da su skeletni refleksi rezultat učenja na ćelijskom nivou.
Smrt supruge u saobraćajnoj nesreći 22. jula 1933, na njegov 29. rođendan, predstavljala je težak lični gubitak. U isto vrijeme suočavao se i s poteškoćama u radu škole u Montréalu. Kasnije je izjavio da su njegove reformske ideje bile ograničene rigidnošću nastavnog plana i programa u protestantskim školama Québeca. Istovremeno, istraživanja na Univerzitetu McGill bila su pretežno usmjerena na pedagogiju i inteligenciju, dok je Hebb bio zainteresiran za fiziološku psihologiju i kritički je ocjenjivao tadašnju eksperimentalnu metodologiju. Zbog toga je odlučio napustiti Montréal i obratio se Robertu Yerkesu na Univerzitetu Yale, koji mu je ponudio mjesto na doktorskom studiju. Međutim, Boris Babkin ga je uvjerio da nastavi usavršavanje kod Karla Lashleyja na Univerzitetu u Chicagu.
U julu 1934. Hebb je započeo rad pod mentorstvom Karla Lashleyja na Univerzitetu u Chicagu, gdje je u okviru svog doktorskog istraživanja proučavao prostornu orijentaciju i prostorno učenje. Prije nego što je istraživanje završeno, Lashley je prihvatio profesorsku poziciju na Univerzitetu Harvard, pa su Hebb i dvojica njegovih kolega, Beach i Smith, 1935. primljeni na doktorski studij na Harvardu. Tamo je Hebb morao promijeniti temu doktorske disertacije te je istraživao utjecaj rane vizuelne deprivacije na percepciju veličine i svjetline kod štakora. U eksperimentu je dio životinja odgajan u potpunom mraku, a dio pri normalnom osvjetljenju, nakon čega je upoređivao razlike u građi njihovog mozga. Doktorsku titulu stekao je na Univerzitetu Harvard 1936. Naredne godine radio je kao istraživački asistent kod Lashleyja, a istovremeno i kao asistent u nastavi na uvodnom kursu psihologije koji je vodio Edwin G. Boring na Radcliffe koledžu. U tom periodu objavio je je svoje doktorsko istraživanje i dovršio rad koji je započeo u Chicagu.
U julu 1937. Hebb se oženio svojom drugom suprugom, Elizabeth Nichols Donovan. Iste godine, na preporuku svoje sestre Catherine, koja je također pohađala doktorske studije kod Borisa Babkina na Univerzitetu McGill, prijavio se za rad s Wilderom Penfieldom na Neurološkom institutu u Montrealu. Tokom tog angažmana istraživao je utjecaj operacija i povreda mozga na ljudske kognitivne funkcije. Uočio je da dječiji mozak može djelimično ili potpuno nadoknaditi izgubljene funkcije nakon uklanjanja dijela moždanog tkiva, dok su kod odraslih ista oštećenja dovodila do znatno težih funkcionalnih posljedica. Na osnovu tih opažanja zaključio je da vanjska stimulacija ima važnu ulogu u održavanju misaonih procesa kod odraslih osoba. Smatrao je da njen nedostatak može dovesti do slabljenja kognitivnih sposobnosti, a u pojedinim slučajevima i do pojave halucinacija.
Hebb je također kritikovao primjenu Stanford-Binetove skale inteligencije i Wechslerove skale inteligencije za odrasle kod pacijenata podvrgnutih neurohirurškim zahvatima. Smatrao je da su ovi testovi neadekvatni, posebno za pacijente s ograničenim verbalnim sposobnostima ili one koji nisu vladali engleskim jezikom. U saradnji s N. W. Mortonom s Univerziteta McGill, razvio dva nova instrumenta za procjenu primjenjiva i na neverbalne pacijente: Test razumijevanja za odrasle i Test anomalija na slikama.
Primjenom Testa anomalija na slikama među prvima je ukazao na mogućnost da desni temporalni režanj ima značajnu ulogu u procesima vizuelnog prepoznavanja. Njegova istraživanja također su pokazala da uklanjanje većih dijelova frontalnog režnja ne dovodi nužno do značajnog smanjenja rezultata na testovima inteligencije. Kod jednog odraslog pacijenta, kojem je radi liječenja epilepsije odstranjen veći dio frontalnih režnjeva, zabilježio je uočljivo postoperativno poboljšanje osobina ličnosti i intelektualnih sposobnosti. Na osnovu tih opažanja zaključio je da frontalni režnjevi imaju posebno važnu ulogu u procesima učenja tokom ranog razvoja. mini|desno|300px|Hebb-Williamsov labirint Godine 1939. Hebb je imenovan za predavača psihologije na Univerzitetu Queen's. Kako bi provjerio svoju svoju pretpostavku da se uloga frontalnih režnjeva mijenja tokom razvoja, zajedno s Kennethom Williamsom razvio je labirint s promjenjivim stazama za štakore, poznat kao Hebb-Williamsov labirint. Ova metoda procjene sposobnosti učenja i rješavanja problema kod životinja kasnije je široko primjenjivana u eksperimentalnoj psihologiji. Koristeći taj labirint, ispitivao je sposobnost rješavanja problema kod štakora oslijepljenih u različitim razvojnim fazama te pokazao da iskustva stečena u ranom razvoju mogu imati trajan utjecaj na kognitivne sposobnosti u odrasloj dobi. Ovi nalazi postali su jedno od osnovnih načela razvojne psihologije, i kasnije su korišteni kao jedan od naučnih argumenata u prilog uvođenju kompenzacijskih predškolskih programa, poput programa Head Start, namijenjenih djeci iz socioekonomski ugroženih sredina.
Godine 1942. preselio se u Orange Park na Floridi kako bi ponovo sarađivao s Karlom Lashleyjem, koji je zamijenio Yerkesa na mjestu direktora Laboratorije za biologiju primata pri Nacionalnom istraživačkom centaru za primate Yerkes. Istražujući ponašanje primata, Hebb je razvio testove emocionalnosti za čimpanze. Međutim, istraživanje nije dalo očekivane rezultate jer se pokazalo da je čimpanze teško obučavati za izvođenje eksperimentalnih zadataka. Tokom boravka na Floridi napisao je svoje najpoznatije djelo, Organizacija ponašanja: Neuropsihološka teorija, objavljeno 1949, u kojem je iznio teoriju prema kojoj se ponašanje može objasniti kroz funkcionisanje mozga i promjene u neuronskim vezama.
Godine 1947. vratio se na Univerzitet McGill kao profesor psihologije, već naredne godine imenovan je za šefa Odsjeka za psihologiju. Ponovo je sarađivao s Wilderom Penfieldom, ovaj put posredno, kroz rad svojih studenata, među kojima su bili Mortimer Mishkin, Haldor Enger Rosvold i Brenda Milner. Oni su nastavili i proširili njegova ranija istraživanja o odnosu između moždanih funkcija i ponašanja.
Njegova druga supruga Elizabeth preminula je 1962. nakon operacije. Četiri godine kasnije Hebb se vjenčao se s Margaret Doreen Wright (rođenom Williamson).
Na Univerzitetu McGill ostao je do penzionisanja 1972. I nakon odlaska u penziju nekoliko godina je bio aktivan na Odsjeku za psihologiju kao profesor emeritus, gdje je vodio obavezni seminarski kurs za studente postdiplomskog studija.
U rodnu Novu Škotsku vratio se 1977, gdje je dovršio svoju posljednju knjigu Esej o umu (Essay on Mind). Imenovan je za počasnog profesora psihologije na Univerzitetu Dalhousie, a do kraja života redovno je učestvovao na naučnim skupovima. Umro je 1985. u 81. godini života. Iza njega su ostale dvije kćeri iz drugog braka, Mary Ellen Hebb i Jane Hebb Paul.
Priznanja i nagrade
Hebb je bio član Kanadskog psihološkog udruženja (CPA) i Američkog psihološkog udruženja (APA). Za predsjednika Kanadskog psihološkog udruženja izabran je 1953, dok je predsjednik Američkog psihološkog udruženja bio 1960. Godine 1961. dobio je APA-inu Nagradu za istaknuti naučni doprinos.
U martu 1966. je izabran za člana Kraljevskog društva Kanade i člana Kraljevskog društva u Londonu.
Dodijeljeno mu je petnaest počasnih doktorata, između ostalih sa Univerziteta u Chicagu (1961), Univerzitet Dalhousie (1965) i Univerzitet Concordia (1975).
Kanadsko psihološko udruženje ustanovilo je Nagradu "Donald O. Hebb" u njegovu čast. Ovo priznanje dodjeljuje se istaknutim kanadskim psiholozima za doprinos razvoju i promociji psihologije kao naučne discipline kroz istraživački rad, nastavu, rukovođenje ili javno djelovanje. Prvi dobitnik nagrade bio je upravo Hebb, kojem je uručena 1980.
Posthumno je 2011. primljen u Kuću slavnih naučnog centra Discovery Centre Halifaxu, u Novoj Škotskoj. Iste godine Izvršno vijeće Komiteta za skeptičko preispitivanje (CSI) uvrstilo ga je u "Panteon skeptika", priznanje koje se dodjeljuje preminulim članovima organizacije za doprinos razvoju naučnog skepticizma.
Njegova lična arhiva, koja obuhvata dokumentaciju o istraživačkom i nastavnom radu, čuva se u Arhivu Univerziteta McGill u Montrealu.
Organizacija ponašanja (1949)
Djelo Organizacija ponašanja () smatra se najznačajnijim Hebbovim doprinosom razvoju neuronauke. Integrišući svoja višegodišnja istraživanja ponašanja sa studijama kognitivnih funkcija kod pacijenata nakon neurohirurških zahvata, Hebb je povezao dvije oblasti koje su dugo bile razdvojene – biološku funkciju mozga i više kognitivne procese uma. Na taj način je postavio temelje za savremeno razumijevanje neurobiološke osnove ponašanja.
Historijski kontekst i rušenje refleksnih modela