O materialismo dialéctico é un marco filosófico desenvolvido a partir das teorías de Karl Marx e Friedrich Engels, que sintetiza a dialéctica de Hegel cunha concepción materialista da realidade para explicar o desenvolvemento histórico e social a través das contradicións internas nas condicións materiais. Postula que o mundo físico e a sociedade humana evolucionan a través de leis obxectivas de movemento, nas que os cambios cuantitativos conducen a saltos cualitativos, guiados por principios como a unidade e a loita de opostos e a negación da negación. Formulado principalmente por Engels en obras como Anti-Dühring (1878), serve de fundamento ontolóxico e metodolóxico para o materialismo histórico, poñendo a énfase en que a base económica determina a superestrutura e en que o conflito de clases impulsa o progreso cara ao comunismo.
Aínda que foi influente na configuración da ideoloxía marxista-leninista e das filosofías estatais na Unión Soviética e alén dela, o materialismo dialéctico foi cuestionado polas súas predicións deterministas, contraditadas polos resultados empíricos dos réximes comunistas do século XX —marcados polo estancamento económico e pola represión política, en lugar de pola extinción do Estado—, o que pon de relevo unha posible sobrevaloración da inevitabilidade fronte á axencia humana continxente.
Materialismo
En esencia, o materialismo contesta a cuestión fundamental da filosofía dando preeminencia ao mundo material: resumidamente, o material precede ao pensamento.
O materialismo considera que o mundo é material, que tódolos fenómenos no universo consisten en materia en movemento, e que tódalas cousas son interdependentes e están interconectadas, e se desenvolven de acordo cunha lei natural, que o mundo existe fóra de nós e con independencia da nosa percepción, que o pensamento é un reflexo do mundo material no cerebro, e que o mundo é en principio cognoscible.
Dialéctica
A dialéctica é en esencia a lei máis xeral de desenvolvemento da natureza, sociedade e pensamento. As súas características principais son as seguintes:
O universo non é unha mestura accidental de elementos separados uns dos outros, senón algo integral, onde as cousas son mutuamente interdependentes. A natureza está nun estado de cambio constante. O desenvolvemento é un proceso no que os cambios cuantitativos insignificantes e imperceptibles levan ao fundamental, aos cambios cualitativos. Non ocorre gradualmente, senón rápida e abruptamente, a través do paso dun estado a outro. Tódalas cousas conteñen de seu contradicións internas, as cales son a causa principal do movemento, o cambio e o desenvolvemento do mundo.
Leis da dialéctica
As tres leis fundamentais da dialéctica son: A lei da unidade e oposición de contrarios. A lei do paso dos cambios cuantitativos aos cualitativos. A lei da negación da negación.
Notas
Véxase tamén Persoas Joseph Dietzgen Friedrich Engels Karl Marx
Conceptos Materialismo histórico Marxismo Dialéctica
Categoría:Marxismo