As linguas zamucanas son unha pequena familia de linguas faladas en Paraguai (nordeste do Chaco) e Bolivia (departamento de Santa Cruz). A familia apenas foi estudada polos lingüistas,A partir de Adelaar & Muysken 2004 aínda que recentemente apareceron varios estudo que mostran que as linguas zamucanas se caracterizan por unha configuración sintáctica rara que se denomina para-hipotaxe, onde a coordinación e a subordinación se usan simultaneamente para conectar cláusulas.Bertinetto & Ciucci 2012
Linguas existentes As linguas zamucanas están compostas por dúas linguas vivas:
A lingua ayoreo (tamén coñecida como zamuco, ayoré, moro, ayoréo, ayoweo, samuko, morotoco, pyeta, yovai), con 3 160 falantes. A lingua chamacoco (tamén coñecida como bahía negra, ebidoso, tumarahá, chamakoko, ebitoso, ishiro, jeywo), con 2 000 falantes.
Relacións xenéticas Segundo o rexistro histórico dos pobos zamucanos, as linguas zamucanas vivas parecen ter varios parentes, hoxe extinguidos. Non está claro se estes foron necesariamente linguas distintas, ou mesmo que fosen zamucanas, mais Mason (1950) enumerounos do seguinte xeito:Fabre 2007:3–5
Setentrional Zamuco (Ayoreo): Zamuco (Samuca); Satienyo (Zatieño, Ibiraya) Morotoco (Coroino) Cucarate (Kukutade) Orebate (Ororebate); Carerá Panono (Panana) Tomoeno Guarañoca [possiblemente un dialecto do ayoreo]: Tsiracua (Empelota); Mora (restos de Morotoco e Guarañoca) Ugaraño Tapii (Tapio) Poturero (Ninaquiguilá) Meriodional Chamacoco (Tumanahá, Timinihá): Ebidoso, Horio (Ishira), Tumerehã Imono Tunacho (Tunaca) Caipotorade
Notas
Véxase tamén Bibliografía
Adelaar, Willem F. H.; & Muysken, Pieter C. (2004). The languages of the Andes. Cambridge language surveys. Cambridge University Press. Bertinetto, Pier Marco (2009). Ayoreo (Zamuco). A grammatical sketch. Quaderni del laboratorio di Linguistica 8 n.s. (Versión en liña: <http://linguistica.sns.it/QLL/QLL09.htm>). Bertinetto, Pier Marco (2010). How the Zamuco languages dealt with verb affixes. Quaderni del Laboratorio di Linguistica 9,1 n.s. (Versión en liña: <http://linguistica.sns.it/QLL/QLL10.htm>). Bertinetto, Pier Marco (2013). Ayoreo (Zamuco) as a radical tenseless language. Quaderni del Laboratorio di Linguistica 12 n.s. (Versión en liña: <http://linguistica.sns.it/QLL/QLL13.htm>) Bertinetto, Pier Marco & Luca Ciucci 2012. Parataxis, Hypotaxis and Para-Hypotaxis in the Zamucoan Languages . In: Linguistic Discovery 10.1: 89-111. Campbell, Lyle. (1997). American Indian languages: The historical linguistics of Native America. New York: Oxford University Press. . Ciucci, Luca (2007/08). Indagini sulla morfologia verbale nella lingua ayoreo. Quaderni del Laboratorio di Linguistica della Scuola Normale Superiore 7 n.s. (Versión en liña: <http://linguistica.sns.it/QLL/QLL07_08.htm>) Ciucci, Luca (2009). Elementi di morfologia verbale del chamacoco. Quaderni del Laboratorio di Linguistica della Scuola Normale Superiore 8 n.s. (Versión en liña: <http://linguistica.sns.it/QLL/QLL09.htm>) Ciucci, Luca (2010a). La flessione possessiva dell’ayoreo. Quaderni del Laboratorio di Linguistica della Scuola Normale Superiore 9,2 n.s. (Versión en liña: <http://linguistica.sns.it/QLL/QLL10.htm>) Ciucci, Luca (2010b). La flessione possessiva del chamacoco. Quaderni del Laboratorio di Linguistica della Scuola Normale Superiore 9,2 n.s. (Versión en liña: <http://linguistica.sns.it/QLL/QLL10.htm>) Ciucci, Luca (2013a). Inflectional morphology in the Zamucoan languages. Pisa: Scuola Normale Superiore di Pisa. Ph.D. Thesis. Ciucci, Luca (2013b). Chamacoco lexicographical supplement. Quaderni del Laboratorio di Linguistica della Scuola Normale Superiore 12 n.s. (Versión en liña: <http://linguistica.sns.it/QLL/QLL13.htm>) Fabre, Alain. (por aparecer, 2005). Los pueblos del Gran Chaco y sus lenguas, cuarta parte: Los zamuco. Suplemento Antropológico, Asunción. Kaufman, Terrence. (1990). Language history in South America: What we know and how to know more. In D. L. Payne (Ed.), Amazonian linguistics: Studies in lowland South American languages (pp. 13–67). Austin: University of Texas Press. . Kaufman, Terrence. (1994). The native languages of South America. In C. Mosley & R. E. Asher (Eds.), Atlas of the world's languages (pp. 46–76). Londres: Routledge. Ulrich, M.; Ulrich, R. (2000). Diccionario Ishi̵ro (Chamacoco) - Español, Español - Ishi̵ro (Chamacoco). Asuncion: Misión a Nuevas Tribus Paraguay.
Categoría:Familias de linguas