Zetho Cunha Gonçalves, nado na cidade de Huambo, Angola, o 1 de xullo de 1960, é un escritor angolano.
En 2019 foi un dos convidados no Salón do Libro de Pontevedra. É un dos autores antologados na Antoloxia do Confinamento: Poetas Galegos e Portugueses (2021), coordinada por Elisabeth Oliveira, Xaime Toxo, Carmen Quinteiro e Antón Sobral. En 2024 participou en Pontevedra no Festival de poesía Veñan as cinco.
Traxectoria
Pasou a súa infancia e adolescencia en Cutato (un pequeno pobo da provincia de Cuando-Cubango, onde recibiu a súa educación primaria e que el chama a súa “patria inaugural da poesía”). Estudou no Colexio Alexandre Herculano, na cidade de Huambo, e Agronomía na extinta Escola de Regentes Agrícolas de Santarém, en Portugal.
Poeta, autor de literatura infantil e xuvenil, escritor de ficción, organizador de edicións, escritor de antoloxías e tradutor de poesía, traballou en diversas profesións: de gandeiro nunha granxa a oficinista, de vendedor de publicidade e publicista a subdirector dun xornal de turismo en quebra, desde camareiro en restaurantes e investigador de noticias dunha empresa especializada ata intermediario e asesor de bibliófilos. Foi coordinador da páxina literaria «Casa-Poema da Língua Portuguesa» no xornal de Macau Plataforma, e da sección cultural da revista África 21 . É membro da Unión de Escritores Angolanos.
Ten traducións ao alemán, chinés, español, hebreo e italiano, e a colaboración espallada en xornais e revistas de Angola, Brasil, España, Italia, Macau, Mozambique e Portugal. Participou en varios coloquios e encontros literarios en Portugal, Brasil, Cuba, España e Italia.
En 2018, o seu nome foi proposto para o Premio Nobel de Literatura. En 2019, Noite Vertical, obra publicada en 2017, foi galardoada co I Premio Dstangola/Camões.
Vive en Lisboa, dedicándose integramente á creación poética e literaria.
Obras
Poesía
Exercício de escrita (1979). Coração limite/Sobre a sombra do corpo (1981). A construção do prazer/Reportagem do silêncio (1981). O incêndio do fogo (1983). O outro mapa da Terra (1997). O voo da serpente (1998). A palavra exuberante (2004). Sortilégios da Terra: Canto de narração e exemplo (2007). Rio sem margem: Poesia da tradição oral (2011). Terra: Sortilégios (2013). Rio sem margem: Poesia da tradição oral. Livro II (2013). Noite Vertical (2017). [I Prémio dstangola/Camões 2019] O Sábio de Bandiagara: Esconjuros, Ebriedades e Ofícios (2018). O Leopardo Morre Com as Suas Cores (2019). Alumbramentos (2020). Noite Vertical. Poemas Reunidos (1979-2021) (2022). 2.ª edición, 2023 Os Meus Comboios (2023).
Literatura infanto-xuvenil
Debaixo do arco-íris não passa ninguém (206). Poemas, ilustrado por Roberto Chichorro. A caçada real (2007). Teatro, ilustrado por Roberto Chichorro. Brincando, brincando, não tem macaco troglodita (2011). Poemas, ilustrado por Roberto Chichorro. A vassoura do ar encantado (2012). Ilustrada por Andrea Ebert. Rio sem margem. Poesia da tradição africana (2013). Poemas, ilustrado por Thais Beltrame. "Dima, o passarinho que criou o mundo": Mitos, contos e lendas dos países de língua portuguesa (2013). Antoloxía, ilustrada por Angelo Abu. "A Minha Primeira Leitora" (conto), in: Mapas Literários: O Rio em Histórias, de Ninfa Parreiras (2015). "Com o Cágado Ninguém Brinca" (conto), in: Pássaros de Asas Abertas, de António Quino e Margarida Gil Reis (2015). "A Filha do Sol e da Lua" (conto), in: Angola 40 Anos − 40 Contos – 40 Autores, de Arlindo Isabel (2015). Aqui Há Dinossauro (conto) (2020)
Tradución (poesía)
O Desejo É Uma Água, de Antonio Carvajal, 1998 Altazor: Canto II, de Vicente Huidobro, 2012 3 Poemas, de William Carlos Williams, 2012 22 Poemas, de Joan Brossa, 2012 15 Poemas, de Rainer Maria Rilke, 2012 Sete Poemas, de Friedrich Hölderlin, 2012 Chora, Ó Irmão Negro Bem-Amado, de Patrice Lumumba, 2018 4 Epigramas Gregos, 2019 Rubaiyat: Odes à Embriaguez Divina, de Jalal-al-Din Rumi, 2019 Transversões: Poemas Reescritos em Português I, 2021; 3.ª ed., 2023 Transversões: Poemas Reescritos em Português II, 2023
Organización de edicións
Corpo Visível, de Mário Cesariny, ed. especial, 1996 Obra Poética, de Luís Pignatelli, 1999 Uma Rosa na Tromba de Um Elefante, de António José Forte, 2.ª ed., 2001 Uma Faca nos Dentes (Obra Poética), de António José Forte, con prólogo de Herberto Helder e deseños e fotografias de Aldina, 2003 Breve História da Mulher e Outros Escritos, de Natália Correia, com prólogo de Maria Teresa Horta, 2003 A Estrela de Cada Um, de Natália Correia, 2004 Entrevistas a Natália Correia, de Antónia de Sousa, Bruno da Ponte, Dórdio Guimarães e Edite Soeiro, 2004 Contos Inéditos e Crónicas de Viagem, de Natália Correia, 2005 Os Brasileiros, de Eça de Queiroz (en col. con Eduardo Coelho), ed. brasileira, 2008 Contos, Fábulas & Outras Ficções, de Fernando Pessoa, 2008; Tradución italiana de Virgina Caporalli, co título La Vita non Basta. Racconti, Favole e Altre Prose Fantastiche, 2010 Impia Scripta, de Luís Carlos Patraquim, 2011 Contos Completos, de Fernando Pessoa, 2012; ed. brasileira co título Um Grande Português. Contos, Fábulas & Outras Histórias, 2012 Manual Para Incendiários e Outras Crónicas, de Luís Carlos Patraquim, 2012 Bonsoir, Madame (Obra Poética), de Manuel de Castro, 2013 Notícia do Maior Escândalo Erótico-Social do Século XX em Portugal, de Fernando Pessoa, Álvaro Maia, Raul Leal (Henoch) e outros, 2014 Sete Poemas Inéditos, de Natália Correia, 2015 Sete Poemas Inéditos, de Ruy Cinatti, 2015 A Pedra-que-Mata. Poesia Japonesa: Uma Antologia do «Período Primitivo» ao «Estilo Moderno», de Luís Pignatelli, 2016 O Senhor Freud Nunca Veio a África, de Luís Carlos Patraquim, 2017 Fernando Pessoa: Um Retrato Fora da Arca. Cartas, Ensaios, Poemas, Testemunhos, Memórias, Inéditos, de Fernando Pessoa e outros, 2018 Morada Nómada: Poesia 1980-2020, de Luís Carlos Patraquim, 2020 Carta ao Jovem Poeta, de Jorge de Sena, 2021 Luz Central, de Ernesto Sampaio, 2023
Presenza en escolmas e obras colectivas
Vozes Poéticas da Lusofonia, de Luís Carlos Patraquim, 1999 [Org.] António Prates: Percursos de Um Sonho. Fotobiografia, de Alexandra Silvano Prates e António Prates [Org.], 2007 Sonhos d’Agora e Também d’Outros Tempos, de Roberto Chichorro, 2009 Divina Música: Antologia de Poesia Sobre Música, de Amadeu Baptista, 2009 Coletânea Prêmio OFF FLIP de Literatura 2009, de Ovídio Poli Junior [Org.] 2010; Pensando África. Literatura, Arte, Cultura e Ensaio, de Carmen Lucia Tindó Secco, Maria Teresa Salgado e Silvio Renato Jorge [Org.], 2010 Histórias Pintadas de Azul, de Roberto Chichorro, 2010 Hinc Illae Lacrimae! – Studi in Memoria di Carmen Maria Radulet, 2 Vol. A cura di Gaetano Platania, Cristina Rosa e Mariagrazia Russo, 2011 Conversas de Homens no Conto Angolano: Breve Antologia (1980-2010), de António Quino [Org.], 2011 Balada dos Homens que Sonham: Breve Antologia do Conto Angolano (1980-2010), de António Quino [Org.], 2012 Da África e Sobre a África: Textos de Lá e de Cá, de Emilia Machado, Mariucha Rocha, Ninfa Parreiras e Vânia Salek [Org.], 2012 Depois do Silêncio: Escritos Sobre Bartolomeu Campos de Queirós, de Lucilia Soares & Ninfa Parreiras [Org.], 2013 A Arqueologia da Palavra e a Anatomia da Língua: Antologia Poética, de Amosse Mucavele [Org.], 2013 Mögen Pitangas Wachsen. Literatur aus Angola: Ein Zweisprachiges Lesebuch (Antologia Bilingue Português-Alemão: Oxalá Cresçam Pitangas. Literatura de Angola: Um Livro Bilingue). Herausgegeben von Ineke Phaf-Rheinberger; Übersetzung aus dem Angolanischen Portugiesisch: Bárbara Mesquita, Leipzig: Poetenladen, 2014 Afeto & Poesia. Ensaios e Entrevistas: Angola e Moçambique, de Carmen Lúcia Tindó Secco, 2014 Mapas Literários: O Rio em Histórias, de Ninfa Parreiras [Org.], 2015 Pássaros de Asas Abertas. Antologia de Contos Angolanos, de António Quino e Margarida Gil Reis [Org.], 2015 Angola 40 Anos − 40 Contos – 40 Autores, de Arlindo Isabel [Org.], 2015 O Sol É Secreto. Poetas Celebram Eugénio de Andrade, de Carlos d’Abreu, Luís Maçarico e Pedro Salvado [Coord.], 2019 E de Súbito É Noite: Caderno Pandémico, A Corja [Org.], 2020 Ao Ouvido de Um Moribundo: Uma Antologia Desesperada da Poesia Portuguesa, de Nuno dos Santos Sousa [Org.], 2020 Pandemia Não Rima com Poesia, de Valdeci Duarte [Org.], 2020 Entre a Lua, o Caos e o Silêncio: A Flor: Antologia da Poesia Angolana, de Carlos Ferreira e Irene Guerra Marques [Org.], 2021 Literatura e Cultura em Tempos de Pandemia, UCCLA [Org.], 2021 Antoloxia do Confinamento: Poetas Galegos e Portugueses, de Elisabeth Oliveira, Xaime Toxo, Carmen Quinteiro e Antón Sobral [Coor.], 2021 Cartas Sem Resposta, de Ninfa Parreiras [Org.], 2022.
Notas
Categoría:Nados en Angola Categoría:Nados en 1960 Categoría:Escritores en lingua portuguesa Categoría:Escritores de Angola