miniatura|Unha explicación do teorema de Pitágoras é facer divulgación das matemáticas A divulgación das matemáticas é a forma na que certas persoascoñecidas como divulgadores das matemáticas comunican as matemáticastanto o coñecemento matemático como as matemáticas en xeral co fin de que un número de persoas cambien a súa percepción pública das matemáticas.Kissane, Barry (2017). «Popular Mathematics». Mathematics: It's Mine.
Algúns métodos de divulgación das matemáticas son libros de matemática popular que non requiren coñecementos matemáticoscomo as matemáticas recreativas e, en outros casos, involucran a interacción social —como o activismo polas matemáticas— para crear concienciación sobre a importancia das matemáticas.Singmaster, David (2020-07-07), "What is Recreational Mathematics?", Adventures in Recreational Mathematics, Problem Solving in Mathematics and Beyond, WORLD SCIENTIFIC, vol. 21, pp. 1–7. Consultado o 18 de decembro de 2022."10 Ways To Make Math Interesting" . Igebra. 2022-05-06. Consultado o 4 de xullo de 2023.
Hai varias razóns para popularizar as matemáticas ou promover as matemáticas, pero en realidade é a disciplina académica máis difícil de popularizar, tanto pola abstracción matemática como polo baixo interese polas matemáticas."The challenge of popularizing mathematics". press.princeton.edu. Consultado o 18 de decembro de 2022. "De todas as disciplinas académicas, as matemáticas son quizais as máis difíciles de popularizar…"
Desde o 2000, Ano Mundial das Matemáticas, a divulgación das matemáticas foi en aumento.Torres, R. I., Ezquerra, P. A., Contreras, F. B., Sanz, A. P., García-Longoria, Á. T. (2020). «Divulgación de las matemáticas». Libro blanco de las matemáticas, pp. 421-481.
A diferenza doutros saberes, as matemáticas, ou ao menos algunhas partes delas, ensínanse a todos os escolares. Isto é o que fai que a ensinanza das matemáticas e a educación matemática sexan tan importantes. Por outra banda, hai poucas ciencias, se é que hai algunha, que susciten reaccións tan negativas ou se comprendan tan mal como as matemáticas.Howson, A. G., et al. «THE POPULARIZATION OF MATHEMATICS». L'Enseignement Mathématique, 1988.
Historia As investigacións da historia das matemáticas puxeron de manifesto a existencia dunha tradición de divulgación que remonta canto menos á Idade Media,Bartel Leendert van der Waerden (1983), "Popular Mathematics", Geometry and Algebra in Ancient Civilizations, Berlín, Heidelberg: Springer, pp. 157–191, doi:10.1007/978-3-642-61779-9_6, ISBN 978-3-642-61779-9, recuperado 2022-12-18 e incluso podemos considerar a The Sand Reckoner, de Arquímedes, do século III a. C., como o primeiro exemplo de texto matemático destinado a un non matemáticos.Ernest, Paul (2008). "Towards a Semiotics of Mathematical Text (Part 1)". For the Learning of Mathematics. 28 (1): 2–8. ISSN 0228-0671.Arquímedes, Sand-Reckoner, ch. 1. Accedido o 17 de xullo de 2023.
O matemático John Dee, nado en Londres o 13 de xullo de 1527, foi invitado a investigar sobre álxebra na Universidade de París cando aínda non superaba a vintena. Dee promoveu as matemáticas e interesouse pola astronomía e a navegación, adestrando a moitos daqueles que levarían a cabo viaxes de descubrimento para Inglaterra.John Dee. quimica.es. Accedido o 17 de xullo de 2023. "Foi un fervente defensor das matemáticas" Publicou en 1570 un Prefacio matemático á tradución inglesa de Henry Billingsley dos Elementos de Euclides, argumentando a importancia central das matemáticas e esbozando a súa influencia nas outras artes e ciencias. Destinado a un público fóra das universidades, resultou ser a obra de Dee máis influente e amplamente reproducida.Urbaneja, Pedro Miguel González. «Pedro Miguel González Urbaneja JOHN DEE. EL MAGO MATEMÁTICO DEL RENACIMIENTO Y LA FILOSOFÍA HERMÉTICA». PLAZABIERTA, 15 de xullo de 2022.
A divulgación matemática acompañou o progreso das matemáticas polo menos dende o século XVII, co famoso texto de Galileo Galilei, El ensayador ou por exemplo obras como as Entretiens sur la pluralité des mondes de Fontenelle ou as Cartas a una princesa alemana de Leonhard Euler,Debnath, Lokenath (2009-04-15). "The legacy of Leonhard Euler – a tricentennial tribute". International Journal of Mathematical Education in Science and Technology. 40 (3): 353–388. doi:10.1080/00207390802642237. ISSN 0020-739X. tamén son bastante comúns os textos matemáticos de divulgación, polo que a Enciclopedia é unha vasta empresa de divulgación en todo tipo de campos e os numerosos artigos de matemáticas que debemos a Jean Le Rond d'Alembert son, no que se refire a este campo disciplinar, unha mostra evidente.
Xunto a isto, cómpre mencionar varios textos importantes do século XVIII, a tradución da Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica de Émilie du Châtelet, que permite poñer á disposición dos científicos francófonos a obra de Isaac Newton, e o Elogio de Euler do Marqués de Condorcet, que dá a coñecer a produción deste gran matemático«Eulogy to M. Euler». Maths History (en inglés). Consultado o 4 de xullo de 2023. ou o de Fontenelle, Isaac Newton e Gottfried Wilhelm Leibniz. Por outra banda, o Journal des sçavans serve como apoio para a divulgación da ciencia, en particular das matemáticas, ao anunciar descubrimentos recentes e ao presentar libros e traballos recentes dirixidos a unha ampla audiencia.Pelay, Nicolas (2011-05-06). Jeu et apprentissages mathématiques : élaboration du concept de contrat didactique et ludique en contexte d'animation scientifique (en francés). Université Claude Bernard - Lyon I. Xunto a isto, hai libros de matemática recreativa con fins didácticos, como por exemplo os libros de Bachet de Méziriac, Claude Mydorge, Jacques Ozanam e Édouard Lucas, os eloxios dos matemáticos á súa morte ou ao seu xubileu pronunciados por un dos seus colaboradores e destinados a presentar o seu traballo aos seus colegas e amigos non matemáticos, e as numerosas formas que se contentan con dar resultados sen demostración matemática, ou co obxectivo de ensinar técnicas de cálculo."Flatland, un cauchemar totalitaire déguisé en leçon de géométrie pour enfants". www.vice.com (en francés). Consultado o 4 de xullo de 2023.
Con un obxectivo práctico máis inmediato, a progresiva matematización da física a partir da obra de Isaac Newton leva frecuentemente aos matemáticos a producir textos populares para uso doutros científicos e incluso máis alá;Tran, Ngoc Chat; Nguyen, Phuong Chi; Krause, Eduard; Kraus, Simon Friedrich (2020), Kraus, Simon Friedrich; Krause, Eduard (eds.), "The Mathematization of Physics Throughout History", Comparison of Mathematics and Physics Education I : Theoretical Foundations for Interdisciplinary Collaboration, Wiesbaden: Springer Fachmedien, pp. 91–112, doi:10.1007/978-3-658-29880-7_6.pdf, ISBN 978-3-658-29880-7, recuperado 2022-12-19 podemos citar particularmente as publicacións de Joseph Bertrand no século XIX,Shubik, Martin (1989), Eatwell, John; Milgate, Murray; Newman, Peter (eds.), "Joseph Louis François Bertrand", Game Theory, Londres: Palgrave Macmillan UK, pp. 68–69, doi:10.1007/978-1-349-20181-5_3, ISBN 978-1-349-20181-5, recuperado 2022-12-19 Antoine Cournot tenta, mentres tanto, popularizar as matemáticas na dirección dos economistas.
Comezamos, a principios do século XX, a encontrar cada vez máis textos dirixidos a non especialistas, por exemplo de Bertrand Russell, Henri Poincaré ou Émile Borel, e textos realmente destinados ao gran público e que buscan comunicar a esencia do que é a obra do matemático son, en 1940, A Mathematician's Apology de G. H. Hardy, ao ano seguinte o libro de Richard Courant, What Is Mathematics? e en 1945 o libro de George Pólya How to Solve It.
Co comezo da Olimpíada Internacional de Matemáticas no ano 1959, a divulgación das matemáticas comezou a internacionalizarse.Howson, A. G., e J. P. Kahane. The Popularization of Mathematics. Cambridge University Press, 1990.de Losada, María Falk; Taylor, Peter James. «Perspectives on mathematics competitions and their relationship with mathematics education». ZDM – Mathematics Education, vol. 54, n.o 5, 2022, pp. 941-59. PubMed Central. En Checoslovaquia, o impacto foi importante.Howson, A. G., & Kahane, J. P. (Eds.). (1990). The popularization of mathematics (Vol. 5). Cambridge University Press.
A partir de 1956, a columna regular de xogos matemáticos de Martin Gardner en Scientific American foi pioneira nun enfoque máis convencional dos temas matemáticos; outras crónicas similares aparecen en numerosas revistas populares, por exemplo a de Jean-Paul Delahaye en Pour la science.
En 1992 asinouse a Declaración do Río de Xaneiro en Matemáticas, pola cal no ano 2000 se celebrou o Ano Mundial das Matemáticas.
Desde 1998, a marca Cowbell estivo involucrada na promoción do estudo das matemáticas nas escolas secundarias de Níxeria. No proceso, axudou a millóns de estudantes a desenvolver interese e obter unha mellor comprensión da materia. O proxecto está deseñado para identificar, recoñecer e premiar a excelencia no estudo das matemáticas. O programa desenvólvese en escolas públicas e privadas e atende a estudantes de entre oito e dezaoito anos. En 2015, comezou Cowbellpedia High Schools Mathematics TV Quiz Show.
En 2005, Erica N. Walker dixo nunha entrevista coa Universidade de Columbia que era unha activista matemática."Activism by the Numbers: Raising Math Consciousness in a Phobic Society". Teachers College - Columbia University. Consultado o 2022-10-25.
Christopher Zeeman foi o primeiro matemático en dar unha conferencia nas Conferencias de Nadal da Royal Institution no ano 1978. Marcus du Sautoy foi o segundo no ano 2006 e Hannah Fry foi a terceira no ano 2019."BBC Four - Royal Institution Christmas Lectures, 2019: Secrets & Lies - The Hidden Power of Maths, How Can We All Win?". BBC. Consultado o 4 de xullo de 2023.
En 2019, a Unesco aprobou o 14 de marzo como Día Internacional das Matemáticas.Tanbay, B. (2022). On the International Day of Mathematics. European Mathematical Society Magazine, (125), 38-40.
En febreiro de 2020, o estudante español Nicolás Atanes iniciou o movemento social Virus Matemático para divulgar as matemáticas.Alfonso, Iñigo. «A paixón polas matemáticas dun mozo de 16 anos». RTVE. 4 de decembro de 2020. Consultado o 22 de xuño de 2023. É parte da divulgación das matemáticas en España.
En 2021, lanzouse o proxecto Protect Pure Maths en Inglaterra.Sleight, Emily. «Fight to Save “pure Maths” as Only 20% of Universities Now Teach the Subject». Mirror, 8 de agosto de 2021.
Motivos Hai varias razóns para popularizar as matemáticas.Yeh, Charles Y. C.; Cheng, Hercy N. H.; Chen, Zhi-Hong; Liao, Calvin C. Y.; Chan, Tak-Wai (2019-03-11). "Enhancing achievement and interest in mathematics learning through Math-Island". Research and Practice in Technology Enhanced Learning. 14 (1): 5. doi:10.1186/s41039-019-0100-9. ISSN 1793-7078.
A primeira é aumentar o número de minorías nas matemáticas, como por exemplo as mulleres en Ghana.Powell, Kendall (2022-02-07). "Promoting mathematics to girls in Ghana". Nature. 602 (7898): 712–712. doi:10.1038/d41586-022-00347-5. A comunicación matemática é unha ferramenta importante que permite aos nenos demostrar o seu pensamento matemático e a súa comprensión do mundo, e volve cada vez máis importante nun mundo con cantidades crecentes de ansiedade matemática.Schneider, Joel. «Issues for the Popularization of Mathematics». Proceedings of the International Congress of Mathematicians, editado por S. D. Chatterji, Birkhäuser, 1995, pp. 1551-58. Springer Link.
As matemáticas teñen innumerables aplicacións na ciencia, a enxeñaría e a tecnoloxía, pero na escola as matemáticas son unha das materias máis impopulares, percibidas como difíciles, aburridas e non útiles na vida.