O Cantar dos Cantares (en , Šīyr haŠīyrīm ; en grego ᾎσμα ᾈσμάτων, Âisma Aismátōn), tamén coñecido como Cántiga das Cántigas, Cánticos de Salomón ou Cantar superlativo, é o cuarto libro da terceira sección (Ketuvim) da Biblia hebrea e un dos libros poéticos e de sabedoría do Antigo Testamento da Biblia da tradición cristiá. É un dos cinco meghil·lót (en , "cinco rolos") e é lido no sabat do Pessach, durante a Pascua xudía, marcando o comezo da colleita dos cereais e conmemorando o Éxodo de Exipto.miniatura|Páxina inicial do Cantar dos Cantares; en latín: «Osculetur me osculo oris sui» (béixeme el dos bicos da súa boca).
Manuscrito iluminado da Biblioteca Estatal de Bamberg, Alemaña. O texto celebra o amor erótico e o desexo entre dous amantes, con intervención dun coro de «fillas de Xerusalén». A exéxese relixiosa interpretou tamén o libro en clave alegórica: relación de Iaveh con Israel e, no cristianismo, de Cristo coa Igrexa. Ao mesmo tempo, mantense o sentido literal como poema de amor.
Contexto e contido O poema non presenta unha trama narrativa estrita ou fechada, senón escenas e diálogos entre unha muller e o seu amado: eloxios mutuos, busca nocturna pola cidade, imaxes pastorís e o chamado «poema do xardín» (hortus conclusus). O ton é celebratorio do corpo e do desexo. A atribución a Salomón (1,1) é tradicional; a lingua e os paralelos literarios adoitan situar a composición en época tardía (persa–helenística). miniatura|Rei David esculpido polo mestre Mateu, catedral de Santiago de Compostela. Biblicamente tocaba a kinnōr, unha lira; na iconografía convértee nunha arpa. David, pai de Salomón e poeta dos Salmos, é tamén portador da promesa mesiánica; o Cantar dos Cantares, lido en clave mesiánica, remite a esa herdanza davídica.|esquerdaminiatura|Salomón e David, por Diego de Monegro. Mosteiro do Escorial.|esquerdaminiatura|"Cantar dos Cánticos"1893. Por Gustave Moreau, no Museo de Arte Ohara, Kurashiki, Xapón . Estrutura A crítica adoita ler o libro como unha serie de unidades líricas con ecos e repeticións internas. Un esquema orientativo agrupa o texto en: introdución (1,1–6), diálogos e lembranzas (1,7–3,5), procesión nupcial (3,6–11), descricións da amada e do amado (4,1–6,12), e sección final (6,13–8,14). Non hai consenso absoluto sobre unha estrutura única. Interpretacións
Xudaísmo: lectura alegórica do amor de Deus por Israel; uso litúrxico no Pessach. Cristianismo: ademais do sentido literal (amor humano), tradición alegórica (Cristo-Igrexa) e, dende a Idade Media, tamén aplicacións mariolóxicas.
As dúas tradicións conviven hoxe con lecturas literarias que salientan a voz feminina, a beleza corporal e a autonomía do desexo. Legado e influencia O Cantar inspirou iconografía do hortus conclusus na arte medieval e renacentista, música (p. ex. ecos en J. S. Bach) e numerosas obras literarias e pictóricas modernas.
A atribución salomónica explica a presenza de Salomón en ciclos escultóricos e pictóricos ligados á sabedoría e á poesía bíblica.
Traducións ao galego As primeiras traducións do Cantar dos Cantares ao galego datan da década de 1960. En 1964 publicouse unha versión realizada por Vidán Torreira, con introdución e notas de Precedo Lafuente, considerada unha das primeiras en lingua galega. Poucos anos despois, en 1968, Casado Nieto publicou outra tradución do Cantar dos Cantares nun volume dedicado aos libros poéticos e sapienciais.Enciclopedia Galega Universal, entrada «Biblia». Santiago de Compostela: Ir Indo, 1999.
Notas
Véxase tamén
Bibliografía Alter, R. The Art of Biblical Poetry. Basic Books, 2011. Assis, E. (2009). Flashes of Fire: A Literary Analysis of the Song of Songs. T & T Clark. Bloch, A.; Bloch, C. (1995). The Song of Songs: A New Translation, With an Introduction and Commentary. Random House. Exum, J. C. (2012). «Song of Songs», en C. A. Newsom & J. E. Lapsley (eds.), Women’s Bible Commentary. WJK. Garrett, D. (1993). Proverbs, Ecclesiastes, Song of Songs. B&H Publishing. Keel, O. The Song of Songs: A Continental Commentary. Fortress, 1994. Exum, J. C. Song of Songs en Women’s Bible Commentary. WJK, 2012. CE (1908). Catholic Encyclopedia, voz «Canticle of Canticles» Kugler, R.; Hartin, P. (2009). The Old Testament between Theology and History. Eerdmans. Matter, E. A. (2011). The Voice of My Beloved: The Song of Songs in Western Medieval Christianity. University of Pennsylvania Press. Norris, R. A. (2003). The Song of Songs: Interpreted by Early Christian and Medieval Commentators. Eerdmans. Sweeney, M. A. (2011). Tanak: A Theological and Critical Introduction to the Jewish Bible. Fortress. Outros artigos David Salomón Poesía Poesía bíblica Hortus conclusus
Categoría:Século -II Categoría:Século -III Categoría:Século -IV Categoría:Biblia