O mosteiro de Santa María de Oseira é un mosteiro medieval da parroquia de Oseira, no concello de San Cristovo de Cea. De fundación bieita, no século XII incorporouse ao Císter, e ao longo da súa historia tivo unha grande importancia económica e social para a comarca e terras máis afastadas. Desamortizado no século XIX, foi reocupado no XX por monxes da Orde da Trapa.

Toponimia Ursaria era o nome co que se coñecía Oseira, cuxo significado é país ou terra de osos (ursus en latín). Especulaba Yáñez Neira que a súa orixe podería estar na presenza deste animal na zona en épocas remotas. De alí a presenza deste mamífero no escudo de armas do mosteiro. Outra interpretación é que o topónimo Ursaria fixese alusión ao lugar abrupto onde está situado o mosteiro, nun val alto da serra de Martiñá. Idea exposta orixinalmente por frei Tomás de Peralta no século XVII: "O sitio é unha montaña, cuxas inaccesibles costas, e empinados riscos cansa horror ao que as mira".

Polas súas dimensións o mosteiro foi tamén coñecido como "O Escorial dos Bernaldos" ou "O Escorial de Galicia".

Historia miniatura|250px|Nave central da Igrexa Abacial. Coñécese da súa existencia desde 1137, pero aos poucos anos converteuse nun mosteiro dependente da Orde do Císter e no ano 1141 estableceuse unha colonia de monxes franceses enviados por San Bernaldo.

No século XII viviu o anacoreta alemán San Famiano ou Quardo, o primeiro membro canonizado do Císter.

Segundo Otero Pedrayo "Os dominios de Oseira comprendían as montañas e as súas abas da Serra de Martiñá, Pena de Francia, Vales de Oseira en Carballedo de Chantada, as vilas de Cea (onde era conde o abade do mosteiro), e Carbaliño, o couto de Santa Cruz de Arrabaldo, beiras do Miño e a vila de Marín, na ría de Pontevedra."

En agosto de 1552 un incendio destruíu case toda a obra románica e oxival, salvouse a cabecera e a nave da igrexa. Volveuse a levantar entre os séculos XVI e XVII.

No ano 1835, como consecuencia da desamortización de Mendizábal, os freires deixaron o convento, que quedou totalmente abandonado propiciando o espolio do lugar. Os monxes volveron de novo en 1929, comezando a súa reconstrución. O entón bispo de Ourense, Florencio Cerviño, fomentou a súa reapertura coa instalación dunha comunidade de monxes trapistas procedentes da abadía da Nosa Señora das Neves en Saint-Laurent-les-Bains-Laval-d'Aurelle (Francia).

En 1909 na resistencia á retirada do seu baldaquino mataron 6 persoas, na que se coñece como masacre de Oseira. Dirante a guerra civil española confinaron nel presos políticos.

En 2020, o mosteiro acollía a 11 relixiosos dos que 6 eran tamén sacerdotes. Manteñen aberta unha hospedaxe e elaboran pastas, chocolates e licores.

Descrición A igrexa abacial, foi construída entre os anos 1200 e 1239, aproximadamente, e é considerada unha das obras cume da arquitectura cisterciense da Península Ibérica, cun característico estilo románico oxival, e está claramente influenciada polas igrexas de peregrinación. A sala capitular do mosteiro data de fins do século XV e está sustentada por catro columnas centrais de fustes tortos rematando nunha orixinal bóveda.

No antigo refectorio do mosteiro pode visitarse o Lapidarium ou Museo da Pedra, unha colección de obxectos e restos de pedra obtidos durante as restauracións feitas no mosteiro e as escavacións arqueolóxicas: lápidas, capiteis, columnas, elementos decorativos etc.

Galería de imaxes

Notas

Véxase tamén

Bibliografía

Romaní Martínez, Miguel; El Monasterio Cisterciense de Santa María de Oseira (Ourense): Estudio Histórico (1137-1310), USC, 335 p., 1989. Valle Pérez, José Carlos; artigo "OSEIRA, Mosteiro de" da Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada.

Outros artigos Masacre de Oseira Mosteiros e conventos de Galicia

Ligazóns externas Mosteirodeoseira.org . Ficha e fotografías de 360º de Santa María de Oseira en TurGalicia.

Oseira Oseira Categoría:San Cristovo de Cea Categoría:Premio Otero Pedrayo Categoría:Bens de Interese Cultural da provincia de Ourense Categoría:Arquitectura románica en Galicia Categoría:Arquitectura barroca en Galicia Oseira Oseira Categoría:Vía da Prata (Ruta Xacobea)