miniatura|Primeiro número do Faro de Vigo, xornal decano da prensa española. O xornalismo ou periodismo é a actividade de recadar e publicar información relativa á actualidade, especialmente a feitos novidosos de interese xeral. A base do xornalismo é a noticia. A información pode conseguirse e difundirse mediante distintos medios ou soportes técnicos, o que dá lugar ao xornalismo gráfico.
Historia
Xornalismo na antigüidade Aínda que as publicacións que publicaban noticias ao público en xeral só comezaron a aparecer no século XVII e máis tarde, os gobernos desde a Dinastía Han China (206 a. C) usaron boletíns publicados regularmente.Hartmut Walravens: "The Early East Asian Press in the Eyes of the West. Some bibliographical notes", World Library and Information Congress, 72nd General Conference and Council of the International Federation of Library Associations and Institutions (IFLA), 20–24 de agosto de 2006, Seoul, Korea, p. 2
En Occidente, a primeira publicación periódica diaria foi a Acta diurna que Xulio César mandaba expoñer no foro romano no século I antes da nosa era.
Publicacións similares creáronse na República de Venecia no século XVI.Infelise, Mario. "Roman Avvisi: Information and Politics in the Seventeenth Century." Court and Politics in Papal Rome, 1492–1700. Cambridge: Cambridge University Press, 2002. 212, 214, 216–17 Estas publicacións vendíanse en follas ao prezo dunha gazeta (moeda utilizada en Venecia no século XVI), das que proveñen os nomes de moitos xornais publicados na Era Moderna e a Contemporánea. Non obstante, estes boletíns estaban destinados só a funcionarios do goberno, e non foron publicacións periodísticas no sentido moderno do termo.
Primeiros xornais modernos Como as tecnoloxías de impresión en masa como a prensa se foron difundindo, os xornais creáronse para proporcionar con novas a unha audiencia cada vez máis alfabetizada. As primeiras referencias a editores de xornais privados na China datan de finais da dinastía Ming en 1582.Brook, Timothy. (1998). The Confusions of Pleasure: Commerce and Culture in Ming China. Berkeley: University of California Press. (Paperback). p. xxi. O Relation aller Fürnemmen und gedenckwürdigen Historien, de Johann Carolus, publicado en 1605 en Estrasburgo, é a miúdo recoñecido como o primeiro xornal en Europa. O primeiro diario inglés de éxito, o Daily Courant, foi publicado entre 1702 e 1735.Maxted, Ian (2004). "Mallet, Elizabeth (fl. 1672–1706)". Oxford Dictionary of National Biography (online ed.). Oxford University Press. doi:10.1093/ref:odnb/6680. Consultado o 25 de marzo de 2013.(Subscrición necesaria ou socio de biblioteca de Reino Unido) Mentres as empresas xornalísticas comezaron como empresas privadas nalgunhas rexións, como o Sacro Imperio Romano Xermánico e o Imperio Británico, outros países como Francia e Prusia, mantiveron un control máis estrito da prensa, tratándoa principalmente como un punto de saída para a propaganda do goberno e someténdoa unha censura uniforme. Outros gobernos, como o Imperio ruso, desconfiaban aínda máis da prensa xornalística e prohibiron efectivamente as publicacións xornalísticas ata mediados do século XIX.Nurit Schleifman, "A Russian Daily Newspaper and Its New Readership:" Severnaia Pchela", 1825–1840." Cahiers du monde russe et sovietique (1987): 127–44 A medida que a publicación de xornais se convertía nunha práctica cada vez máis establecida, os editores aumentarían a publicación a un ritmo semanal ou diario. Os xornais concentráronse máis intensamente en cidades que foron centros de comercio, como Ámsterdam, Londres e Berlín. Os primeiros xornais en América Latina estableceríanse entre mediados e finais do século XIX.
Os medios de comunicación e as revolucións dos séculos XVIII e XIX Os xornais xogaron un papel importante na mobilización do apoio popular a favor das revolucións liberalistas| liberais de finais dos séculos XVIII e XIX. Nas colonias americanas, os xornais motivaron á xente a sublevarse contra o dominio británico publicando queixas contra a coroa británica e publicando folletos de revolucionarios como Thomas Paine,William Sloan e Julie Hedgepeth Williams The early American press, 1690–1783 (1994)Vaughn, ed., Encyclopedia of American Journalism (2008), pp. 17–21 mentres publicacións fieis motivaron o apoio contra a Revolución Americana.Carol Sue Humphrey, This popular engine: New England newspapers during the American Revolution, 1775–1789 (1992) Os xornais nos Estados Unidos permanecerían orgullosos e publicamente partidistas ao longo do século XIX.Richard L. Kaplan, Politics and the American press: The rise of objectivity, 1865–1920 (Cambridge University Press, 2002) p. 78. En Francia, os xornais políticos xurdiron durante a Revolución francesa, con L'Ami du peuple, editado por Jean-Paul Marat, desempeñando un papel especialmente famoso no argumento dos dereitos das clases baixas revolucionarias. Napoleón reintroduciría as estritas leis de censura en 1800, pero despois do seu reinado, as publicacións impresas florecerían e terían un papel importante na cultura política.Keith Michael Baker, et al., The French Revolution and the Creation of Modern Political Culture: The transformation of the political culture, 1789–1848 (1989). Como parte das Revolucións de 1848, publicacións liberais radicais como a Rheinische Zeitung, Pesti Hírlap e Morgenbladet motivarían á xente a depoñer os gobernos aristocráticos de Europa Central.Sperber, Jonathan, Rhineland Radicals: The Democratic Movement and the Revolution of 1848 (Princeton, 1991), p. 99; Outras publicacións liberais xogaron un papel máis moderado: The Russian Bulletin eloxiou as reformas liberais de Alexandre II de Rusia a finais do século XIX, e apoiaron un aumento da liberdade política e económica para os campesiños, así como o establecemento dun sistema parlamentario en Rusia.Daniel Balmuth, "The Russian Bulletin," 1863–1917: A Liberal Voice in Tsarist Russia (2000) Máis preto da esquerda, xornais socialistas e comunistas tiveron un amplo seguimento en Francia, Rusia e Alemaña a pesar de ser ilegalizados polos gobernos.Charles A. Ruus, Fighting Words: Imperial Censorship and the Russian Press, 1804–1906 (1982).Franz Osterroth, Dieter Schuster: Chronik der deutschen Sozialdemokratie. J.H.W. Dietz Nachf., Hannover 1963 John Tebbel (2003). "Print Media. France". Encyclopedia Americana. Consultado o 1 de novembro de 2014.
Nos séculos XVIII e XIX os líderes políticos tomaron conciencia do grande poder que podían ter as gacetas para influír na poboación e proliferaron os xornais de faccións e partidos políticos.
Cara a fins do século XIX, os empresarios descubriron o potencial comercial do xornalismo e xurdiron as primeiras publicacións parecidas ós diarios actuais. Nos Estados Unidos, Joseph Pulitzer e William Randolph Hearst crearon grandes diarios destinados á venda masiva. Novas invencións, coma o telégrafo, facilitaron a obtención de noticias. Xurdiron, xa no século XX, empresas dedicadas á recolección de informacións sobre a actualidade que eran vendidas aos diarios. Estas empresas foron coñecidas como axencias xornalísticas ou axencias de prensa.
A fotografía comezou a usarse na prensa diaria en 1880. Alemaña foi o primeiro país que produciu revistas gráficas ilustradas con fotografías.
No século XX Na década dos anos 20 do século XX xurdiron as primeiras emisoras de radio, que tomaron gran parte do protagonismo dos diarios no seguimento paso a paso dos feitos de actualidade. As primeiras emisións de televisión fixéronse nos Estados Unidos nos anos 30, e xa nos anos 50 a televisión competía coa radio na posibilidade de transmitir instantaneamente información acompañada de imaxe.
Na era dixital miniatura|Estudio e redacción en inglés de Al Jazeera. O papel e o estado do xornalismo, así como dos medios de comunicación de masas, sufriron cambios a finais do século XX e comezos do XXI, xunto co avance da tecnoloxía dixital e a publicación de novas en Internet. Isto creou un cambio no consumo de medios impresos, xa que a xente consome cada vez máis novas a través de lectores electrónicos, teléfonos intelixentes e outros dispositivos electrónicos. As organizacións de noticias teñen o reto de monetizar totalmente a súa área dixital e de improvisar sobre o contexto no que publican en papel. Os xornais viron que os ingresos por impresión baixaban a un ritmo máis rápido que a taxa de crecemento dos ingresos dixitais.https://www.gobankingrates.com/making-money/newspaper-industry-surviving-today/
Especialmente, no panorama dos medios de comunicación estadounidenses, as sala de noticias reduciron o seu persoal e cobertura como canles de medios tradicionais, como a televisión, lidando cunha audiencia en declive. Por exemplo, entre 2007 e 2012, CNN editou os seus paquetes de historias en case a metade do tempo orixinal.""The State of the News Media 2013: An Annual Report in American Journalism ", the Pew Research Center's Project for Excellence in Journalism, 2 de maio de 2012. Consultado o 23 de maio de 2013.
A compactidade da cobertura estivo ligada a unha ampla audiencia. Segundo o Pew Research Center, a circulación dos xornais estadounidenses caeu drasticamente no século XXI. A era dixital tamén introduciu un xornalismo no que os cidadáns comúns xogan un papel máis importante no proceso, co aumento do xornalismo cidadán facéndose posible a través de Internet. Usando teléfonos intelixentes equipados con cámara de vídeo, os cidadáns activos agora están habilitados para gravar imaxes de eventos e subilas a canles como YouTube (que a miúdo é descuberto e usado polos principais medios de comunicación de noticias). As noticias de diversas fontes en liña, como blogs e outros medios sociais, dan lugar a unha selección máis ampla de fontes oficiais e non oficiais, no canto de só as organizacións de medios tradicionais.
O cuarto poder Convertido segundo algúns analistas no "cuarto poder" das grandes democracias occidentais, o xornalismo está a medio camiño entre o servizo público ao servizo da cidadanía e a empresa que defende os seus intereses comerciais e de mercado. Ligado con isto último, hai empresas ou produtos xornalísticos, ou de orixe ou base xornalística, que explotan todo tipo de recursos para chamar a atención e multiplicar as súas vendas: por exemplo, a través da intrusión nas vidas privadas, esaxerando a dimensión de noticias consideradas 'escandalosas', afondando no morbo etc.
O certo é que o xornalismo é un compoñente fundamental da vida contemporánea e semella inseparable dos sistemas políticos democráticos. O xornalismo escrito creou, polas súas necesidades de rápida lectura e comprensión e a súa suposta neutralidade, un estilo na redacción que nutriu a numerosos escritores que formaron parte dos seus cadros de persoal. Ademais, creou comentaristas da vida social e política que acadaron prestixio e sona, vestiu as súas páxinas con humoristas e debuxantes e desenvolveu desde o proxecto costumista até a investigación documentada.
Estándares profesionais e éticos miniatura|Fotógrafos e xornalistas esperando detrás dunha liña policial en Nova York, en maio de 1994. Aínda que varios dos códigos profesionais existentes teñen algunhas diferenzas, a maioría comparte elementos comúns, incluídos os principios de veracidade, precisión, obxectividade, imparcialidade, equidade e responsabilidade pública, que tamén se aplican á adquisición de información e a súa posterior difusión ao público.IFJ (International Federation of Journalists) – Declaration of Principles on the Conduct of Journalists (DOC version)
Bill Kovach e Tom Rosenstiel propoñen varias pautas para os xornalistas no seu libro The Elements of Journalism.