La Carballeda (ou simplemente Carballeda) é unha comarca situada no noroeste da provincia de Zamora, comunidade autónoma de Castela e León, España.
Eclesiásticamente pertence na súa totalidade ao arciprestado de Sanabria-Carballeda e á diocese de Astorga.
Esta comarca, a pesar do seu gran sentido de identidade, con características xeográficas, económicas, sociais e históricas afíns, non conta co necesario recoñecemento legal para o seu desenvolvemento administrativo, o que levou aos seus concellos para organizarse en mancomunidades como única fórmula legal que permítelles a optimización da xestión dalgúns servizos públicos municipais.
Etimoloxía
Toma nome, como a súa patroa a Virxe de Carballeda, da abundancia de carballos, chamados carballos ou carbayos en leonés, a lingua tradicional da comarca.
Vilas
La Carballeda está dividida en 13 concellos, que á súa vez inclúen varias pedanías ou vilas, dos cales algúns pertencen á veciña comarca de Seabra. Na seguinte táboa relaciónanse os concellos, indicando a superficie do termo municipal en quilómetros cadrados, o número de habitantes e as vilas que compoñen cada un:
ConcelloSuperficieHabitantes (2020)VilasCernadilla36,12113Anta de Tera, Cernadilla, San Salvador de Palazuelo e ValdemerillaEspadañedo77,35109Carbajales de la Encomienda, Espadañedo, Faramontanos de la Sierra, Letrillas, Utrera de la Encomienda e Vega del CastilloFerreras de Arriba47,99350Ferreras de Arriba e Villanueva de ValrojoJustel50,9070Justel, Quintanilla e VillalverdeManzanal de Arriba130,16346Codesal, Folgoso de la Carballeda, Linarejos, Manzanal de Arriba, Pedroso de la Carballeda, Sagallos, Sandín e Santa Cruz de los CuérragosManzanal de los Infantes64,54125Donadillo, Dornillas, Lanseros, Manzanal de los Infantes, Otero de Centenos e Sejas de SanabriaMolezuelas de la Carballeda34,5646Molezuelas de la CarballedaMombuey39,11407Fresno de la Carballeda, Mombuey e ValparaísoMuelas de los Caballeros71,58171Donado, Gramedo e Muelas de los CaballerosOtero de Bodas49,94151Otero de Bodas e Val de Santa MaríaPeque38,88126PequeRionegro del Puente53,44250Rionegro del Puente, Santa Eulalia del Río Negro, Valleluengo e Villar de FarfónVillardeciervos85,55403Cional, Manzanal de Abajo e Villardeciervos
As vilas de Anta de Tera (Cernadilla) e Manzanal de Abajo (Villardeciervos) quedaron mergulladas baixo as augas dos encoros de Cernadilla e Valparaíso, respectivamente.
Tradicionalmente tamén pertenceron a La Carballeda o concello de Ferreras de Arriba (co seu anejo Villanueva de Valrojo); así como á vila de Boya, que administrativamente se sitúa dentro do concello alistano de Mahide. O mesmo sucede con Otero de Bodas ou o Cubo de la Carballeda (Cubo de Benavente desde o século XIX), que administrativamente son incluídas na actualidade na comarca de Benavente y Los Valles. Ou con Lagarejos da Carballeda pertencente ao concello de Asturianos, producíndose nesta última vila un feito curioso, e é que a metade occidental da vila pertence a Seabra e a oriental a La Carballeda, conservándose aínda "a marra", unha roca de cuarzo de grandes dimensións que detalla os límites.
A evolución demográfica mostra unha tendencia decrececiente, como nas comarcas veciñas, pasando dos 3506 habitantes do 2008 aos 2667 de 2021.
Notas
Categoría:Comarcas da provincia de Zamora Categoría:Xeografía da provincia de Zamora