O problema do cálculo económico é a tese segundo a cal a asignación racional de recursos escasos resulta imposible nunha economía socialista debido á ausencia de prezos de mercado para os bens de capital, imprescindibles para expresar a súa escaseza relativa e o seu valor en función das preferencias dos consumidores. A idea ten a súa orixe no artigo de 1920 de Ludwig von Mises, Economic Calculation in the Socialist Commonwealth, no que sostiña que a eliminación da propiedade privada dos medios de produción suprime o proceso competitivo que xera prezos. Sen estes sinais, os planificadores centrais carecerían de criterios obxectivos para comparar alternativas produtivas ou avaliar custos de oportunidade.
Friedrich Hayek reforzou posteriormente este argumento ao salientar que os prezos transmiten coñecemento disperso e en boa medida tácito existente na sociedade —información sobre condicións locais, tecnoloxías ou preferencias— que ningunha autoridade pode recompilar nin empregar de maneira completa nun sistema de planificación centralizada.
O chamado debate sobre o cálculo socialista incluíu respostas como a de Oskar Lange, quen propuxo un “socialismo de mercado” baseado en prezos simulados mediante axustes de proba e erro. Porén, os críticos austríacos consideraron que tales mecanismos carecen dos incentivos dinámicos asociados ao beneficio e á perda, que ven esenciais para coordinar efectivamente os recursos.
Na práctica, adoitan citarse experiencias históricas como a da Unión Soviética, caracterizada por escasezas recorrentes, sobreprodución pouco eficiente en sectores prioritarios e dificultades para adaptarse a cambios na demanda, como exemplos das limitacións de substituír os sinais de mercado por decisións administrativas.
Notas
Véxase tamén Bibliografía
Lachmann, L: 1978 Capital and Its Structure. Sheed, Andrews, and McMeel, Kansas City.
Lange, Oscar 1967 The Computer and the Market in Socialism, Capitalism, and Economic Growth Feinstein Ed. Lavoie, Don: 1981. A Critique of the Standard Account of the Socialist Calculation Debate Journal of Libertarian Studies N5 V1 pp. 41-87.
Categoría:Socialismo