Silvia Reyes Plata, nada nas Palmas de Gran Canaria en 1949 e finada en Barcelona o 22 de maio de 2024, foi unha activista trans española vinculada ao movemento LGBT de Barcelona. Foi participante na primeira manifestación do Orgullo de Barcelona en 1977.
Traxectoria Conseguiu unha bolsa para estudar Medicina cando tiña 17 anos. Porén, non puido empezar a carreira porque os profesores lle dicían que se quería ir á universidade non podía depilar as cellas e que debía vestir como un home. Esta situación e os malos tratos físicos e psicolóxicos que sufría por parte da súa familia fixeron que marchase da casa e se instalase en Barcelona, determinada a non renunciar á súa identidade.
Reis chegou á capital catalá en 1973, catro meses despois de terminar o servizo militar. Buscou traballo en hoteis, dada a súa experiencia previa durante 7 anos, pero Reyes, que empezara a hormonarse en 1974 «con produtos que compraba nunha farmacia», era sistematicamente rexeitada por ter unha aparencia feminina e un nome masculino. Durante ese primeiro mes foi detida en tres ocasiones, xa que daquela (debido á Lei sobre Perigosidade e Rehabilitación Social), non era seguro para unha persoa transexual estar na rúa nin tampouco en bares de ambiente ou cines. Cando se lle estaban terminando as 5.000 pesetas coas que chegara a Cataluña, viuse obrigada a exercer a prostitución.
A finais de 1974 foi detida noutra redada e levada ao cárcere Modelo de Barcelona por ser «travesti». De alí foi parar ao de Carabanchel (Madrid) e máis tarde pasou seis meses nun centro de «rehabilitación social» de Badaxoz para, supostamente, curar a homosexualidade. Como a Lei sobre Perigosidade e Rehabilitación Social obrigaba ao desterro tras cumprir condena, cando saíu a finais de 1975 tivo que marchar de Cataluña. Porén, volvía a Barcelona unha vez ao mes, e nunha desas visitas formou parte da primeira manifestación do Orgullo no estado en 1977. No momento de ser desterrada decidiu que non quería volver exercer a prostitución. Instalouse en París, onde atopou traballo actuando nunha sala de festas que lle permitiu dedicarse ao mundo do espectáculo, o que a levou a vivir en diferentes localidades de Francia, Bélxica e Suíza durante 10 anos. Deixou de traballar en 2003 e regresou a Barcelona, onde se instalou de forma definitiva.
En total foi detida máis de 50 veces ao longo de dúas décadas pola súa forma de vestir, de comportarse ou de andar, primeiro por mor da Lei de Perigosidade Social e despois pola de escándalo público, vixente até 1988. Nos cárceres, centros de detención e rehabilitación social sufriu moitas vexacións e malos tratos. Estas represións, sumadas ao desterro que tivo que sufrir, fixo que se sumase á petición ao goberno español dunha reparación por danos ocasionados pola ditadura franquista. Das indemnizacións económicas que reclamaron as persoas homosexuais e transexuais encarceradas polo réxime (que non empezaron a ser pagas até 2009) Reyes recibiu 7.500 euros.
Faleceu o 22 de maio de 2024 en Barcelona, aos 75 anos.
Recoñecemento En 2017 participou no documental Crits de llibertat xunto con outros activistas LGBT do ámbito catalán como Jordi Griset, Maria Giralt, Paulina Blanco, Armand de Fluvià e Nazario. O seu testemuño aparece no libro do xornalista estremeño Raúl Solís La doble transición (2019), xunto ao doutras mulleres transexuais que alzaron a voz ante a represión ocorrida durante o franquismo e a transición. Nunha entrevista de 2019 pola presentación do libro na sede do MEIAC, antiga prisión de homosexuais de Badaxoz, afirmou que «o prezo de vivir en liberdade foi alto, primeiro co cárcere e máis tarde co exilio. Pero pagou a pena». Solís, á súa vez, destacou que volver ao antigo cárcere xunto a Reyes tiña «un alto contido de xustiza poética».
Filmografía
Crits de llibertat (2017) Nosotrxs somos (2018) Cantando en las azoteas (2022)
Notas
Referencias
Categoría:Nados nas Palmas de Gran Canaria Categoría:Nados en 1949 Categoría:Represaliados polo franquismo Categoría:Activistas LGBT de España Categoría:Finados en 2024