thumb|Flying Fish Cove, a capital do territorio Illa Christmas ou Illa de Nadal, coñecida oficialmente como o Territorio da illa de Nadal, é un territorio exterior australiano que comprende a illa do mesmo nome. Está situado no océano Índico, a uns 350 km. ao sur de Xava e Sumatra e ao redor de 1550 km. ao noroeste do punto máis próximo do continente australiano. Atópase a 2600 km ao noroeste de Perth e a 1327 km. ao sur de Singapur. Ten unha superficie de 135 km².
A illa Nadal tiña unha poboación de 1.843 habitantes en 2016,Christmas Island" (PDF). Department of Infrastructure and Regional Development. Australian Government. Archived (PDF) from the original on 11 January 2018. Retrieved 3 May 2020. a maioría viven en asentamentos no extremo norte da illa. O asentamento principal é Flying Fish Cove (tamén coñecida como Kampong), xunto a Silver City Poon Saan e Drumsite. Historicamente, os australianos asiáticos de orixe chinés, malaio e indio formaron a maioría da poboación. Hoxe en día, calcúlase que preto de dous terzos da poboación da illa son de orixe Chinés do Estreito (aínda que só o 21,2% da poboación declarou ascendencia chinesa en 2016), cun número significativo de malaios e australianos europeos e un número menor de indios do estreito e eurasiáticos. Están en uso varias linguas, incluíndo inglés, malaio e varios dialectos chineses. O islam e o budismo son as relixións principais da illa. A cuestión da relixión no censo australiano é opcional e o 28% da poboación non declara as súas crenzas relixiosas, se as teñen.
O primeiro europeo en avistar a illa de Nadal foi Richard Rowe do Thomas en 1615. O capitán William Mynors chamouna polo día de Nadal (25 decembro) de 1643. Habitouse por primeira vez a finais do século XIX. O illamento xeográfico da illa de Nadal e a historia de mínimas perturbacións humanas da xeografía provocaron un alto nivel de endemismo entre a súa flora e fauna, que é de interese para científicos e naturalistas. A maioría (63 por cento) da illa está incluída no Parque Nacional da Illa de Nadal, que ten varias áreas de bosque monzónico primario. O fosfato, depositado orixinalmente como guano, foi extraído na illa desde 1899.
Historia Primeira visita polos europeos William Mynors capitán do Royal Mary, un buque da Compañía Británica das Indias Orientais, nomeou a illa cando pasou xunto a ela o día de Nadal de 1643, de aí o nome de Christmas Island. A illa foi incluída nas cartas de navegación holandeses e inglesas a comezos do século XVII, pero non foi ata 1666 que un mapa publicado polo cartógrafo holandés Pieter Goos incluíu a illa. Goos etiquetou a illa como "Mony", cuxo significado non está claro. O navegante Inglés William Dampier, a bordo da nave inglesa Cygnet, fixo a visita máis antiga rexistrada por mar ao redor da illa de marzo de 1688. Atopouna deshabitada Dampier deu conta da visita que se pode atopar no seu Voyages. Dampier estaba tratando de chegar a Cocos desde Nova Holanda. O seu barco foi sacado do seu curso en dirección leste, chegando á Illa de Nadal vinte e oito días despois. Dampier aterrou no Dales (na costa oeste). Dous dos seus tripulantes foron os primeiros europeos en pisar a Illa de Nadal.
Daniel Beeckman fixo a seguinte visita coñecida, unha crónica no seu libro de 1718, A Voyage to and from the Island of Borneo, in the East-Indies.
Exploración e anexión miniatura|Tendas en Poon Saan O primeiro intento de explorar a illa foi en 1857 pola tripulación do Amethyst. Trataron de chegar ao cume da illa, pero atoparon os cantís infranqueables.
Durante a 1872–76 Challenger expedition a Indonesia, o naturalista Dr. John Murray levou a cabo completas exploracións.
En 1887, o Capitán John Maclear do HMS Flying Fish (1873) logo de descubrir un ancoradoiro nunha baía que chamou Flying Fish Cove, desembarcou e fixo unha pequena pero interesante colección da flora e fauna. No ano seguinte, Pelham Aldrich, a bordo do HMS Egeria, visitouna durante dez días, acompañado por JJ Lister, que reuniu unha colección biolóxica e mineralóxica máis grande.
Entre as rocas obtidas e presentadas entón a Sir John Murray para o seu exame atopábanse moitos e case puros fosfato de cal. Este descubrimento levou á anexión da illa pola coroa británica o 6 de xuño de 1888.
Liquidación e explotación Pouco despois, un pequeno asentamento estableceuse en Flying Fish Cove por G. Clunies Ross, o propietario das illas Cocos a uns 900 km ao suroeste para fornecerse de madeira e materiais de construción para a industria que tiña en Cocos. miniatura|mapa en relevo ampliable da Illa de Nadal A minería de fosfato iniciouse na década de 1890 con traballadores chegados de Malaisia, China e Singapur. Desde esta última gobernouse o territorio. John Davis Murray, un enxeñeiro mecánico e recentemente graduado da Universidade de Purdue, foi enviado a supervisar a operación en nome da Phosphate Mining and Shipping Company. Murray foi coñecido como o "Rei da Illa de Nadal" ata 1910, cando casou e se estabeleceu en Londres.
A illa foi administrada conxuntamente polos comisionados de British Phosphate e os oficiais de distrito do Reino Unido Oficina Colonial a través das Colonias do Estreito, e máis tarde pola Colonia da Coroa de Singapur. Hunt (2011) ofrece unha historia detallada de man de obra contratada chinesa na illa durante eses anos. En 1922, os científicos intentaron, sen éxito, ver unha eclipse solar desde a illa para probar a Teoría da Relatividade de Einstein.John Hunt. Eclipse on Christmas Island. newspaper article in 'The Canberra Times', 5 de setembro de 2012.
Invasión xaponesa
Desde o estalido en Asia da segunda guerra mundial en decembro de 1941, a Illa de Nadal foi un obxectivo para a ocupación xaponesa, debido aos seus ricos depósitos de fosfato. A armada inglesa instalouse baixo un oficial británico e catro suboficiais e 27 soldados indios O primeiro ataque levouse a cabo o 20 de xaneiro de 1942, polo submarino xaponés I-59, que torpedeou un cargueiro noruegués, o Eidsvold O buque quedou a deriva e, finalmente, afundiuse fronte a West Beach White. A maioría do persoal europeo e asiático e as súas familias foron evacuadas a Perth. A finais de febreiro e principios de marzo de 1942, houbo dous bombardeos aéreos. O bombardeo do grupo naval xaponés o 7 de marzo levou ao oficial de distrito a izar a bandeira branca. Pero logo da partida do grupo naval xaponés, o oficial británico izou a bandeira da Unión unha vez máis. Durante a noite do 10-11 de marzo, un motín das tropas indias, instigado por policías sikhs, levou á morte dos cinco soldados británicos e o encarceramento dos 21 europeos restantes. Na madrugada do 31 de marzo de 1942, unha ducia de bombardeiros xaponeses lanzaron outro ataque, destruíndo a estación de radio. O mesmo día, chegou unha frota xaponesa de nove buques, e a illa rendeuse. Preto de 850 homes do 21º e 24º batallón de forzas especiais e a Unidade de Construción 102º desembarcaron en Flying Fish Cove e ocuparon a illa. Apresaron á forza de traballo, a maioría dos cales fuxira á selva. os equipos sabotados foron reparados e fixéronse os preparativos para reiniciar a extracción e exportación de fosfato. Só 20 homes do 21º batallón de forzas especiais quedaron como gornición.
Actos illados de sabotaxe e o torpedeo do Nissei Maru no peirao, o 17 de novembro de 1942, lograron que só pequenas cantidades de fosfato se exportaran ao Xapón durante a ocupación. En novembro de 1943, máis do 60% da poboación da illa foi evacuada aos campos de prisioneiros de Surabaia, deixando unha poboación total de pouco menos de 500 chineses e malaios e 15 xaponeses que sobreviviron o mellor que puideron. En outubro de 1945, o HMS Rother recuperou a illa de Nadal.Public Record Office, England War Office and Colonial Office Correspondence/Straits Settlements.Interviews conducted by J G Hunt with Island residents, 1973–77.Correspondence J G Hunt with former Island residents, 1973–79.
Logo da guerra, sete dos amotinados foron identificados e procesados por un Tribunal Militar en Singapur. En 1947, cinco deles foron condenados a morte. Pero, a raíz das alegacións feitas polo goberno da India recentemente independente, as súas sentenzas foron reducidas a traballos forzados e cadea perpetua.
Transferencia a Australia
A petición de Australia, o Reino Unido transferiu a soberanía a Australia, cun pago de 20 M$ millóns do goberno de Australia a Singapur como compensación pola perda de ingresos procedentes da venda de fosfato.Department of External Affairs in Australia. (16 de maio de 1957): Report from the Australian High Commission in Singapore to the Department of External Affairs in Australia. Singapore: National Archives of Singapore. (Microfilm: NAB 447)
A lei da Illa de Nadal do Reino Unido recibiu o asentimento real o 14 de maio de 1958, permitindo a Gran Bretaña transferir a autoridade sobre a Illa de Nadal desde Singapur a Australia.
A lei da Illa de Nadal de Australia foi aprobada en setembro de 1958 e a illa quedou oficialmente baixo a autoridade da Commonwealth de Australia o 1 de outubro de 1958.
En virtude da Decisión 1573 do Gabinete da Commonwealth, de 9 de setembro de 1958, D.E. Nickels foi nomeado o primeiro representante oficial do novo territorio. Nun comunicado de prensa o 5 de agosto de 1960, o Ministro de territorios, Paul Hasluck, dixo, entre outras cousas, que: "O seu amplo coñecemento da lingua malaia e os costumes dos pobos asiáticos ... demostrou ser invaluable na inauguración da administración australiana ... Durante os seus dous anos na illa enfrontouse dificultades inevitables ... e constantemente buscou promover os intereses da illa." Sucedeuno John William Stokes desde o 1 de outubro de 1960, ao 12 de xuño de 1966. Na súa partida foi encomiado por todos os sectores da comunidade da illa. En 1968, o secretario oficial foi re-titulado administrador e, desde 1997, a Illa de Nadal e as Illas Cocos xuntos chámanse os Territorios australianos do Océano Índico e comparten un só administrador na illa de Nadal. Recordos da historia da illa e o seu estilo de vida, as listas e calendarios dos líderes da illa e os eventos desde o seu asentamento atópanse na páxina World Statesmen e en Neale (1988), Bosman (1993), Hunt (2011) e Stokes (2012).
O asentamento de Silver City foi construído na década de 1970, con casas de aluminio revestido que se supoñía eran resistentes aos ciclóns.
O tsunami de 2004 centrado fronte á costa occidental de Sumatra en Indonesia, non deu lugar a vítimas coñecidas, pero algúns bañistas foron arrastrados 150 m mar a dentro durante un tempo antes de ser devoltos de novo.
Refuxiados e detención da inmigración
Desde finais de 1980 e principios de 1990, barcos que transportan solicitantes de asilo, que parten principalmente de Indonesia, comezaron a chegar á illa.
O goberno australiano conseguiu a aprobación dunha lexislación polo Parlamento de Australia que exclúe a Illa de Nadal da zona de migración de Australia, o que significa que os solicitantes de asilo que chegan á Illa de Nadal non poden solicitar asilo automaticamente ao goberno australiano. Isto permitiu que a Royal Australian Navy os traslade a outros países (Illa Manus en Papua Nova Guinea e Nauru) como parte da denominada "Pacific Solution". En 2006, construíuse un centro de detención de inmigrantes, que contén aproximadamente 800 camas.
En 2007, o goberno anunciou plans de desmantelamento dos centros de Manus e Nauru, polo que o papelame levarase a cabo na Illa de Nadal.
Demografía
miniatura|right | 450px | Pirámide de poboación da Illa de Nadal, a partir dun censo en 2011, mostrando unha gran proporción dos homes sobre as mulleres
En 2011 a poboación residente estimada era de 2.072 habitantes. Non inclúe aos solicitantes de asilo, que residen nos centros de detención.