miniatura|dereita|Xisto de Burgess, un lagerstätte de conservación. En paleontoloxía, o termo alemán Lagerstätte (en plural, Lagerstätten) emprégase para definir sitios arqueolóxicos paleontolóxicos excepcionais. En sentido amplo, o termo aplícase tamén a sitios arqueolóxicos con concentracións de fósiles excepcionalmente altas.
Clasificación Pódense diferenciar dous tipos de Lagerstätten:
Konzentrat Lagerstätten: cuxo significado é Lagerstätten de concentración. Este termo fai referencia a un depósito moi abundante de fósiles, máis concretamente das partes duras dos organismos que os produciron. Fórmanse por acumulación de fósiles ó longo dun período significativo de tempo. Konservat Lagerstätten: que significa Lagerstätten de conservación. Estes tipos de Lagerstätten presentan un grande grao de conservación, preservando incluso as partes brandas en forma de impresións sobre o substrato, e en casos excepcionais ata a textura e patróns de coloración da pel. Atopáronse tamén organismos completos compostos exclusivamente por partes brandas. Esta mellor fosilización ten lugar cando se produce un enterramento rápido, onde as condicións anóxicas impiden a descomposición da materia orgánica depositada; á vez que a non alteración fosildiaxenética impide a destrución dos fósiles.
Os Lagerstätten de conservación son xeralmente o resultado dun acontecemento catastrófico, xa que para que se formen é preciso que a necrose, que descompón a materia orgánica, detéñase o antes posible, o que só ocorre con procesos que rematen rapidamente cos microorganismos encargados da descomposición. Os procesos que favorecen a conservación son variados: unha conxelación, un desecamento, ou condicións de anoxia poden ser exemplos válidos, aínda que os procesos máis comúns son o enterramento súbito (un fenómeno de afogo sedimentario, como a chuvia de cinzas), e condicións de anoxia na columna de auga.
Quimismo Os tecidos finos non biomineralizados exhiben un espectro da resistencia á descomposición. Nun extremo están os tecidos finos estruturais robustos, tales como cutículas de artrópodos e os tecidos finos de capas de sementes e arborados das plantas, que son resistentes á descomposición e se poden incorporar ó rexistro fósil como restos orgánicos. No outro extremo están os tecidos finos propensos á descomposición, tales como as vísceras, que se degradan moi rapidamente; presérvanse só cando se replican moi rapidamente en minerais autixénicos (minerais formados in situ). A preservación orgánica e inorgánica pode ocorrer no mesmo depósito, ou aínda no mesmo fósil.
A formación de minerais autixénicos é controlada pola química dos restos e do sedimento circundante. Os minerais poden precipitarse arredor dun resto que se descompón para formar unha concreción, ou replicar a morfoloxía do organismo orixinal substituíndo os tecidos finos. A descomposición microbiana é precisa para xerar as condicións requiridas para a mineralización e, nalgúns casos, para lanzar os ións que forman os minerais. O axuste requirido para este tipo de preservación pódese deducir de exemplos fósiles, pero só os experimentos poden proporcionar a información en condicións e a lonxitude do tempo requirida para a réplica. Os experimentos demostran que os gradientes químicos escarpados forman arredor dun resto que se descompón antes da mineralización, que ocorre en semanas o meses.
Minerais propicios Algúns dos minerais que máis propician estes fenómenos son: apatita, minerais de arxila, pirita etc ...
Lagerstätten relevantes Os Lagerstätten máis importantes ó longo da historia da Terra son:
Precámbrico Outeiros de Ediacara (Ediacara Hills) (700 ma) no Sur de Australia. Doushantuo Formation (600-555ma) na provincia de Guizhou, China
Cámbrico Maotianshan Shale( Chengjiang) (525ma) na provincia de Yunnan, China. Emu Bay Shale (525ma) no Sur de Australia. Sirius Passet (518ma) en Groenlandia. House Range (Cámbrico medio) en Utah occidental, Estados Unidos. Burgess Shale (505 ma) na Columbia Británica, Canadá. “Orsten” (500 ma) en Suecia. Alum Shale (500ma) en Suecia.
Ordovícico Soom Shale (435ma) no Sur de África.
Silúrico Wenlock Series (420ma) en Inglaterra.
Devoniano Rhynie Chert (400ma) en Escocia. Hunsrück Slates (390ma) en Rheinland-Pfals, Alemaña. Canowindra, Nex South Wales (360ma) en Australia.
Carbonífero Bear Gulch Limestone (320ma) en Montana, Estados Unidos. Mazon Greek (300ma) en Ilinois, Estados Unidos. Hamilton Quarry (295ma) en Kansas, Estados Unidos.
Triásico Karatau (213-144mya) en Kazakhstán. Ghost Ranch (185-155mya) en Novo México. Montral-Alcover - Catalánides, Tarragona, España.
Xurásico Holzmaden (160ma) en Württemberg, Alemaña. La Voulte-sur- Rhone (160ma) en Francia. Solnhofen limestone (145ma) en Bavaria, Alemaña.
Cretáceo Chaomidianzi Formation (Yixian) (ca135ma) en Liaoning, China. Crato Formation (ca17ma) no Nordeste do Brasil. Xiagou Formation (ca110ma) en Gansu, China. Santana Formation (108-92ma) no Brasil. Auca Mahuevo Formation (80ma) en Patagonia, Arxentina. Montsec - Sta. María de Meyá, Pireneos de Lleida, España.
Eoceno Green River Formation (50ma) en Colorado / UTA / Wyoming, Estados Unidos. Monte Bolca (49ma) en Italia. Messel Oil Shale (49ma) en Hessen, Alemaña. London Clay (54-48ma) no Reino Unido.
Oligoceno - Mioceno Clarkia fossil beds (20-17ma) en Idaho, Estados Unidos. Ashfall Fossil beds (10ma) en Nebraska, Estados Unidos.
Plistoceno Rancho La Brea (hai 20,000 anos) en California, Estados Unidos.
Véxase tamén Bibliografía Derek E.G. Briggs, Peter R. Crowther, P.R (2003): Palaebiology II. Blackwell Science, Londres, 600pp
Ligazóns externas University of Bristol Peabody Museum, Yale
Categoría:Fósiles Categoría:Xacementos paleontolóxicos