Saskatchewan é unha provincia do oeste do Canadá. É a provincia central das Pradarías canadenses. A súa capital é Regina, aínda que a súa cidade máis poboada é Saskatoon. A maior parte da súa poboación concéntrase na parte sur da provincia.
A agricultura é unha parte fundamental na economía de Saskatchewan, sobre todo o trigo, do que se cultiva o 45% de todo o Canadá. Outra fonte fundamental da economía da provincia é a minería. Saskatchewan é a maior produtora de uranio do mundo.
O nome da provincia provén do río Saskatchewan, cuxo nome deriva do cree: kisiskāciwani-sīpiy, que significa "río de curso veloz"
Xeografía A grandes liñas, Saskatchewan parece un cuadrilátero, cun área de 588.276,09 km². Con todo, debido ao seu tamaño, os bordos do límite do paralelo 49° e o 60° norte parecen encorvados. Ademais, o límite Leste da provincia está parcialmente torcido no canto de seguir unha liña lonxitudinal, cando as liñas de corrección foron ideadas por topógrafos antes do programa (1880-1928). Saskatchewan limita ao oeste con Alberta, ao norte cos Territorios do Noroeste, ao leste con Manitoba, e ao sur cos estados norteamericanos de Montana e Dacota do Norte. Saskatchewan distínguese por ser a única provincia canadense onde ningunha das súas fronteiras correspóndense con trazos xeográficos físicos. É tamén unha das dúas únicas provincias sen saída ao mar, xunto con Alberta.
Saskatchewan está formada por dúas rexións naturais principais: o Escudo Canadense no norte e as Chairas Interiores no sur. O norte de Saskatchewan está cuberto principalmente polo bosque boreal excepto as Dunas de Area do Lago Athabasca, as dunas de area activas máis grandes do mundo ao norte do paralelo 58°, adxacentes á beira sur do lago Athabasca. O sur de Saskatchewan contén outra área con dunas de area coñecidas como "os Grandes Outeiros de Area" que cobren 300 km². Os Outeiros do Ciprés (Cypress Hills), localizadas no bordo suroeste de Saskatchewan e Killdeer Badlands (Parque Natural de Grasslands) son áreas da provincia que permaneceron sen conxelarse durante o último período de glaciación.
O punto máis alto da provincia, con 1.468 metros de altitude, está localizado nos Outeiros do Ciprés. O punto máis baixo, con 213 metros, está na beira de lago Athabasca no extremo norte. A provincia ten nove concas fluviais distintas formadas por varios ríos que desembocan en augas do océano Ártico, baía de Hudson e golfo de México.
Clima Saskatchewan está lonxe de calquera masa significativa de auga. Isto, combinado coa súa latitude norte produce un verán frío tipo clima continental húmido (Clasificación climática de Köppen Dfb) na metade este, e clima de estepa de seco a semiárido (clasificación Köppen Bsk) na parte occidental da provincia. Os veráns poden ser moi quentes, con temperaturas por encima de 32°C durante o día. Refachos de ventos cálidos do sur procedentes dos Estados Unidos durante a maior parte de xullo e agosto. Aínda que os invernos poden ser moi fríos, con temperaturas máximas que non superan os -17 °C durante semanas, os ventos chinook (ventos cálidos e húmidos) a miúdo sopran do sur, traendo períodos de tempo suave. A precipitación anual promedia de 12 a 18 polgadas ao longo da provincia, co groso da choiva durante xuño, xullo e agosto Weather.com - Medias mensuales de Saskatoon, Canada.
Historia miniatura|250px|dereita|Río Saskatchewan Antes da chegada dos europeos, Saskatchewan atopábase habitada polas tribos Athabaskan, Algonquiana, e síux. O primeiro europeo en instalarse en Saskatchewan foi Henry Kelsey en 1690, que navegou ao longo do río Saskatchewan nun intento por traficar pel, comprándolla aos indíxenas da zona. O primeiro establecemento de orixe europea foi a Compañía da Baía de Hudson, situada en Cumberland House e fundada por Samuel Hearne en 1774.
A mediados do século XIX, as expedicións científicas lideradas por John Palliser e Henry Youle Hind exploraron a rexión da pradería provincial.
Na década de 1870, o Goberno do Canadá formou os Territorios do Noroeste para administrar ao vasto territorio comprendido entre a Columbia Británica e Manitoba. O goberno accedeu tamén á firma dunha serie de tratados cos nativoamericanos da súa contorna, o que fomentou a relación entre as Primeiras Nacións, como se coñecen hoxe en día, e a Coroa. Pouco despois, as Primeiras Nacións veríanse arrastradas a certas reservas.
A colonización da provincia colleu voo cando a Canadian Pacific Railway (Ferrovía Canadense do Pacífico) foi construída a comezos dos anos 1880, e o goberno federal dividiu á terra conforme á Medición do dominio terrestre, outorgando parcelas libres a colonos voluntariosos. A policía montada do noroeste edificou uns cantos postos e fortificacións ó longo de Saskatchewan, entre os que destacan: Fort Walsh nos Montes Cipreses, e Wood Mountain, posto no centro meridional de Saskatchewan, preto da fronteira con Estados Unidos.
En 1876, seguindo á Batalla do Pequeno Corno Grande o cacique dos Lakota, Touro Sentado, guiou á súa xente cara a Wood Mountain, cuxa reserva fundouse en 1914.
Moitos integrantes dos Métis, que non foran asinantes de tratado algún, trasladáronse ao distrito de Saskatchewan Rivers, ao norte da actual Saskatoon, tras a Rebelión do Red River que tivo lugar en Manitoba en 1870. A comezos da década de 1880, o goberno do Canadá se negouse a oír as queixas dos Métis, que partían de temas vinculados á ocupación territorial. Finalmente, en 1885, os Métis, comandados por Louis Riel, provocaron a Rebelión do Noroeste en reclamo dun goberno provisional. Foron vencidos pola milicia canadense asentada nas praderías do "Canadian Pacific Railway". Riel rendeuse e foi declarado culpable de traizón nunha corte de Regina. Terminaría por ser executado o 16 de novembro de 1885. miniatura|200px|esquerda|Xuízo a Louis Riel. Sasckatchewan, 1885 Co arribo de máis colonos á rexión, a poboación foi crecendo, e Saskatchewan pasou a ser considerada unha provincia o 1 de setembro de 1905; o día de inauguración foi o 4 dese mes.
O Homestead Act permitía aos colonos adquirir millas cadradas de terra para o cerramento de facendas, e ofrecía un cuarto adicional tras realizar o labor inicial de devandita concesión. A inmigración chegou á cima en 1910 e, a pesar das dificultades da vida fronteiriza e do seu afastamento respecto da cidade e as súas vantaxes, conseguiuse establecer unha sociedade agraria próspera e estable.
En 1913 a Asociación de Criadores de Gando de Saskatchewan logrou establecerse como a primeira organización agrícola da provincia. A convención fundacional de 1913 fixara, para entón, tres obxectivos principais que servirían de orientación: vixiar a lexislación; seguir os intereses da CG na forma máis honorable e lexítima posible; e suxerir ao parlamento o cambio de condicións e requisitos cando o estime conveniente. En 1970, a primeira reunión anual no Canadá tivo lugar en Regina.
Economía A economía de Saskatchewan é tradicionalmente agrícola; con todo, a emerxente diversificación propiciou que agora esta actividade, xunto á silvicultura, a pesca e a caza constitúan tan só o 6,8% do PIB da provincia. O trigo é a colleita máis común, e quizais o único representativo de Saskatchewan, pero outros cereais como a canela, liño, centeo, avea, ervellaca, lentellas, millo pequeno, e cebada son tamén producidos.
Así mesmo, a minería é de vital importancia para a provincia, sendo Saskatchewan o líder mundial en exportación de potasa. Sobre a zona setentrional, a actividade forestal recobra certa relevancia. Saskatchewan é tamén o maior provedor de uranio do mundo, e abastece á maior parte do hemisferio occidental. A industria deste produto químico é seguida de cerca polo goberno provincial que avala a súa cotización no mercado internacional.
O PIB de Saskatchewan era en 2003 de 32 mil millóns de dólares canadenses, con sectores económicos que se dividían do seguinte xeito:
Porcentaxe Sector17,1 Finanzas, Seguridade, Patrimonio Real e Arrendamento13,0 Minería e petróleo11,9 Educación, Saúde, e Servizos sociais11,7 Vendas por xunto e polo miúdo9,1 Transporte, Comunicación e Servizos Públicos7,7 Manufactura6,8 Agricultura, Silvicultura, Caza e Pesca6,5 Servizos empresariais5,8 Servizos gobernamentais5,0 Construción5,3 Outros
As firmas importantes do sector privado que se atopan en Sasckatchewan inclúen á Hill family's Harvard Developments, a Saskatchewan Wheat Pool, a Concentra Financial Services, a metalúrxica Ipsco (aínda que a súa base operacional asentase en Lisle, un suburbio de Chicago), a produtora de instrumental rural Brandt Industries, PotashCorp e Cameco.
A Crown corporation inclúe ás entidades máis destacadas da provincia: SaskTel, SaskEnergy (maior provedora de gas natural), e SaskPower. O Bombardier opera no NATO Flying Training Centre (centro de adestramento aéreo) en 15 Wing, próximo a Moose Jaw. Bombardier foi premiada cun contrato a longo prazo a fins dos anos 1990, cun monto de 2,8 mil millóns do goberno federal, pola compra de equipamento aeronáutico militar e a xestión de adestramento.
Política
Saskatchewan posúe a mesma forma de goberno que as outras provincias canadenses, co seu Tenente-Gobernador (que representa á monarquía), o Premier (Primeiro Ministro), e unha lexislatura unicameral.
Durante moitos anos, Saskatchewan foi unha das provincias do Canadá con maior tendencia á ideoloxía esquerdista, reflectindo a vontade de moitos dos seus cidadáns en cuestións de alienación dos intereses do gran capital. En 1944, Tommy Douglas converteuse en "Premier", establecendo consigo ao primeiro goberno socialista rexional de Norteamérica. A maior parte dos seus MAL (Membros da Asemblea Lexislativa) representaban a pequenos pobos e predios rurais. Baixo o seu Cooperative Commonwealth Federation, o goberno de Saskatchewan faría desta a primeira provincia en contar con servizo de atención médica xeral —facturado ata ese entón como imposto rexional. En 1961, Douglas abdicou do seu cargo para ser o primeiro líder político federal do Novo Partido Democrático.
Ao longo do período de posguerra, a CCF e os seus sucesores, os Novos Demócratas de Saskatchewan dominaron o campo político da man de Douglas, Allan Blakeney e Roy Romanow, todos servindo como "Premiers" durante un tempo, e transformándose en figuras nacionais. A urbanización desde a segunda guerra mundial alterara a economía provincial ao desposuírlle da súa base agrícola, o que ocasionou unha lixeira emigración dos campos á cidade. Como resultado, houbo un correspondente cambio na ideoloxía do NDS, que pasaría a preocuparse máis dos asuntos urbanos que dos rurais.
O Partido Liberal de Saskatchewan foi o principal no poder durante gran parte dos primeiros anos de vida da provincia, liderando de 1905 a 1929 e de 1934 a 1944. Emerxeu novamente en 1964, pero se volveu insignificante tras a derrota do goberno liberal de Ross Thatcher en 1971. O Partido Progresivo Conservador de Saskatchewan, encabezado por Grant Devín, substituíu gradualmente aos liberais como o novo rival do NDS, conseguindo unha humillante vitoria no "Masacre do luns pola noite" (Monday Night Massacre) de 1982. Porén, a popularidade dos Conservadores caeu en picada por mor dos grandes déficits, aliándose co goberno federal de Mulroney en 1991. Moitos membros da MAL, incluíndo a algúns ministros de gabinete, foron declarados culpables de apropiación de fondos públicos, polo que o PC foi suspendido, aínda que recentemente anunciou a súa intención de postularse á próxima elección provincial. miniatura|250px|dereita|Maioría conservadora en Sasckatchewan. Eleccións federales do Canadá 2006