La Unión é un municipio da rexión de Murcia. Pertence á comarca do Campo de Cartagena e ao partido xurídico de Cartagena.

Xeografía O termo municipal está estruturado en dúas pedanías ademais da propia cidade de La Unión, Roche e Portmán.

Limita ao norte, leste e oeste con Cartagena e ao sur co mar Mediterráneo.

Historia miniatura|250px|esquerda|Útiles da minería de época romana. Museo Arqueolóxico da Unión en Portmán. O asentamento máis antigo do municipio atópase na pedanía de Portmán, topónimo de orixe catalá, i.e. "Port Many" que deriva do latín "Portus Magnus", nome da localidade durante a dominación romana.

En toda a serra mineira abundan os sitios arqueolóxicos que testemuñan a explotación das minas desde tempos inmemoriais. Polo porto de Portmán, das minas romanas de Carthago Nova exportábanse lingotes de prata, chumbo, ferro, cinc, e outros minerais a todo o imperio.

miniatura|250px|esquerda|Antigo mercado público. Arquitectura ecléctico-modernista de Víctor Beltrí. Debido ao rápido e pingüe desenvolvemento da minería durante o século XIX, as corporacións pedáneas de Garbanzal, Herrerías e Portmán decidiron secesionarse de Cartagena a fin de fusionarse en Municipio e Concello propios co nome de Vila do Garbanzal (1 de xaneiro de 1860). Portmán seguiría servindo entón como porto de minerais. Con todo, pronto as desavinzas entre os poboadores dos principais casaríos (Garbanzal e Herrerías) conduciron ao cambio de nome do novo municipio, que pasaría a chamarse "A Unión" a partir de 1868. En 1894, a vila recibiría o título de cidade. Unha considerable inmigración de andaluces almerienses e granadinos, vindos traballar nas minas, contribuíu ao especial carácter etno-cultural da cidade. Tras a primeira gran guerra europea diminúe considerablemente a demanda de mineral de chumbo (ata entón utilizado na fabricación de proxectís, entre outros usos), causando isto unha severa decadencia co correspondente éxodo (ao parecer, a cidade chegara a alcanzar a cima dos 90.000 habitantes de facto cara a finais do XIX). Ignorancia, incuria e lucro permitiron a partir de entón a derriba dunha interesante arquitectura decimonónica, da que aínda quedan certas mostras coma o antigo Mercado e cásalas Prazas, Piñón, antigo Telégrafos e outras varias nas rúas Maior e Real... En 1940, o Concello e os seus arquivos foron pasto dun fatal incendio, o que ata hoxe dificulta o estudo histórico desta interesante poboación, exemplo dunha colonización que, tardía na mesma península, era contemporánea á que levaba a cabo en rexións mineiras das Américas. Queda pendente un estudo deste curioso paralelismo.

Economía A economía da Unión baseouse durante moito tempo na explotación das minas da súa serra. Tras longa decadencia, novas iniciativas e procedementos de explotación (relavado de vellos detritos e roza aberta) animaron a minería cara aos anos 60. Por entón chegan os primeiros inmigrantes marroquís a participar no labor. Esgotadas ou abandonadas por pouco rendibles as distintas explotacións, A Unión foise convertendo nunha cidade dormitorio de Cartagena. Tamén ten relativa importancia para A Unión o turismo, pola súa proximidade ás praias do mar Menor.

Cultura O dialecto local é afín ás modalidades do andaluz oriental, con algúns escasos catalanismos vestixio da ocupación aragonesa do Reino de Murcia. A emigración de mineiros andaluces do entreséculo XIX-XX acentuaría aínda máis o carácter andaluz da zona. A partir da súa institución en 1960, alcanzou gran celebridade o Festival Internacional do Cante das Minas, onde cada ano cobran nova vida cantadelas da rexión (i.e., taranta, mineira, cartaxenera, murciana etc.) xunto aos demais subxéneros ou "paus" do flamenco jondo.

Administración Lista de alcaldes Lexislatura Nome Partido 1979-1983 Andrés Martínez Cánovas PSOE 1983-1987 Andrés Martínez Cánovas PSOE 1987-1991 Salvador Alcaraz Pérez PSOE 1991-1995 Salvador Alcaraz Pérez PSOE 1995-1999 Juan Antonio Sánchez-Castañol Conesa PP 1999-2003 José Manuel Sanes Vargas PSOE 2003-2007 José Manuel Sanes Vargas PSOE 2007-2011 Francisco M. Bernabé Pérez PP

Edificios, monumentos e lugares de interese

Sitios arqueolóxicos

Vila romana do Paturro en Portmán

Monumentos civís

O Antigo Mercado Público. Obra de Víctor Beltrí. Casa do Piñón. Obra de Pedro Cerdán. Hospital de Sangue (demolido), obra de Carlos Mancha (autor da torre do Arsenal de Cartagena). Liceo de Obreiros A Cooperativa. Obra de Carlos Mancha Escobar Casa Cortés. Obra de Víctor Beltrí. Antigo Hospital da Caridade (Pedanía de Portmán) Casa do Tío Lobo (Pedanía de Portmán)

Monumentos relixiosos miniatura|250px|dereita|Casa do Piñón. Eclecticismo beaux-arts, obra de Pedro Cerdán.

Parroquia A nosa Señora do Rosario Parroquia A nosa Señora das Dores (En Roche) Parroquia A nosa Señora das Dores (O Garbanzal)

Museos

Museo Arqueolóxico, situado en Portmán. Museo Mineiro Museo Etnolóxico situado en Roche.

Gastronomía "guisaos" varios. o meu[n]chirones con pemento picante mújol ao sal potaxe de legumes carafio chupaeros mero á cazuela sopa de pescado cabrito ao forno embutidos caseiros salgadura de melba con tomate fresco tápenas bebidas típicas mineiras: láguena e reparo. pan sobao "torrás" do Café Maior rollicos e mantecaos de Pascua mostachones crespillos faragullas de pan con longaínza faragullas de fariña de trigo

Demografía

float|dereita|210px

Na evolución demográfica da Unión desde 1900 resultan evidentes os efectos da crise mineira de principios de século, cunha perda de case os dous terzos da poboación. Desde o mínimo histórico de 1950, en cambio, a tendencia xeral é ascendente.

Unión